|
|
Ĉi tiu artikolo ne respektas neŭtralan vidpunkton.
Konsideru do ĝian enhavon singardeme. Bonvolu diskuti en la diskutpaĝo por restarigi la neŭtralecon. Malneŭtralaj asertoj povas esti forigitaj.
Specifu: {{Malneŭtraleco|temo=|dato=majo 2013}}} |
Pubereco estas stato de knabo aŭ knabino atinginta periodon de la vivo inter infanaĝo kaj adolesko, karakterizatan de la aktiviĝo de la seksaj glandoj kaj manifestiĝo de sekundaraj seksaj karakteroj (pubharoj, ĉe knabinoj menstruo, ĉe knaboj ŝanĝo de la voĉo) (libere laŭ PIV).
Antaŭpubereco komenciĝas en la 11-a jaro, la propra pubereco aperas inter la 13-a kaj 15-a jaro, pli frue ĉe knabinoj. Ĝi estas la plej turbulenta periodo en la vivo de individuo. La unuopulo tre rapide evoluas korpe, mense, emocie kaj sociale.
La puberulo spitas kontraŭ aŭtoritatuloj (gepatroj, instruistoj), klopodas memstariĝi, imitas plenkreskulojn (eksperimentoj pri seksumado, fumado, alkoholo), ofte estas obstina, spitema, havas problemojn en la lernejo.
La periodo estas danĝera pro tio, ke puberuloj ofte grupiĝas en problemajn bandojn, kiuj ludas je herooj provokante leĝojn, eĉ falante en verajn krimojn.
|
Fiziologio kaj endokrinologio de reproduktado de homo |
| Anatomio kaj fiziologio |
Reprodukta sistemo (vira, virina) |
| Menstrue/estra ciklo |
menstruo • folikula fazo • ovolado • lutea fazo |
| Gametogenezo |
spermatogenezo (spermatogonio, spermatocito, spermatido, spermo) • oogenezo (oogonio, oocito, ootido, ovolo) • embria ĉelo (gonocito, gameto) |
| Sekseco |
homa sekskonduto • koito • erektiĝo • ejakulado (ejakulaĵo) • orgasmo • fekundigo / fekundeco • masturbado • gravedeco • postnaska tempo |
| Vivo |
prenata evoluo • seksa dimorfismo • seksa diferencigo • pubereco (menarĥo, adrenarĥo) • klimaktero (menopaŭzo, andropaŭzo) |
| Reprodukta teknologio |
asistita reproduktado • klonado • embria testo • embria transfero • genetika inĝenierarto • hormona kuracado • preimplanta genetika diagnostiko • kontraŭkoncipilo • ensemigo • fekundigo en provtubo |
|
