Ternukso
El Vikipedio
 |
||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||
| Arachis hypogaea L. |
La ternukso (Arachys hypogea), ankaŭ simple ankaŭ nomata arakido, estas arakido vaste kultivata en tropikaj kaj subtropikaj landoj, malalta unujara herbo kun 3-folieraj folioj kaj kun flavaj aŭ flavruĝaj floroj unu-ĝis-kvar-ope akselaj; post fekundiĝo de la floro, la pedunklo de la guŝo longiĝas kaj kurbiĝas malsupren enterigante la junan guŝon, kiu subtere kreskos.[1]
La arakido estas brazil-argentin-devena planto, kiu atingis Eŭropon en la 19. jc.
La planto estas unujara, moltiga, 30-60cm alta, varmoŝatanta. Ĝin karakterizas:
- pinataj folioj (pare kunmetitaj sur komuna akso)
- etaj, solaj, flavaj, memfekundigaj floroj kun longa pedunklo, kiu post la polenado subenkliniĝas tiel ke la floro penetras la teron kaj tie (6-10 cm profunde) evoluas la frukto
- la frukto estas fermita, malglata, iom blova, plurgrajna guŝo
La grajnoj estas tre oleoriĉaj kaj enhavas
- ankaŭ fojno estas valora (kiel ĉe trifolio)
- rekremento de la oleoproduktado estas proteinriĉa (ankaŭ arakida oleo)
La grajnoj de arakido estas uzataj kiel rostitaj, kelkfoje salitaj frandaĵoj. La nutraĵindustrio ankaŭ uzas tion muelite, aŭ plengrajne en ĉokoladoj kaj aliaj frandaĵoj.
En Usono tre ŝatata (kaj dikiga) estas la arakida butero.
La plej konata kultivisto de la arakido estis Jimmy Carter.
Arakidoj entenas signifan kvanton da resveratrolo.
