Jyväskylä

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Jyväskylä

Blazono de Jyväskylä

Situo de Jyväskylä

Blazono Situo
www.jyvaskyla.fi
Provinco Meza Finnlando
Fondita 1837
Areo 1 466 km²
Loĝantaro 128 016
Finnlingvaj 96,7%
Svedlingvaj 0,2%
Information icon.svg
vdr

Jyväskylä [ˈjyvæskylæ] estas la ĉefurbo kaj komunumo de la provinco Meza Finnlando kaj ĝi situas 270 kilometrojn norde de Helsinko sur la norda fino de la lago Päijänne. Ĝi havas 138 996 loĝantojn kaj ĝia areo estas 1 466,35 km², el kio 1 170,90 km² estas tero kaj 295,45  km² akvo - inter alie parto de la lagoj Ankeriasjärvi kaj Iso-Kuukkanen. Jyväskylä estas la sepa urbo kaj komunumo laŭ grandeco en Finnlando. En Jyväskylä estas Universitato de Jyväskylä. Jyväskylä estas konata kiel lerneja urbo.

La urbestro de Jyväskylä estas post 2015 Timo Koivisto.

Historio[redakti | redakti fonton]

La urbo Jyväskylä estas fondita en 1837. La famo komenciĝis jam en 1858 kiam estis fondita la unua finnlingva duagrada lernejo, Liceo de Jyväskylä. En 1864 estis fondita pedagogia instituto, kiu formis bazon por nuna Universitato de Jyväskylä. Lerneja distingo de Jyväskylä faris por Jyväslylä nomon Ateno de Finnlando, sed Jyväskylä estis silenteca vere malgranda urbo en 1800aj jaroj kaj unuaj jardekoj de la 20a jarcento, sed post dua mondmilito ĝi komenciĝis kreski rapide.

Jare 1993 Säynätsalo fariĝis parto de Jyväskylä. En la jaro 2009 Kampara komunumo de Jyväskylä kaj Korpilahti estas ligita je Jyväskylä kaj areo de Jyväskylä fariĝis vere pli granda kaj nun la plej parto de la komunumo Jyväskylä estas rura.

Esperanto en Jyväskylä[redakti | redakti fonton]

La unua registrita esperanto-societo en Finnlando estis fondita en Jyväskylä en 1904. Tamen la rusaj aŭtoritatuloj permesis al la klubo havi membrojn nur en teritorio de gubernio de Vaasa, al kiu Jyväskylä tiam apartenis, kaj post la transloĝiĝo de kelkaj aktivuloj, la agado de la societo kolapsis.

Esperanto-klubo de Jyväskylä estis fondita en 1963. Al ĝi apartenas nuntempe ĉ. 40 membroj. La tradukinto de Kalevala en Esperanto, Johan Edvard Leppäkoski, vivis en Jyväskylä kaj laboris kiel ĵurnalisto en loka gazeto, Keskisuomalainen.

Kongreso de Kristana Esperantista Ligo Internacia (KELI) okazis en Jyväskylä en 1988.

Ĝemelurboj[redakti | redakti fonton]

Jyväskylä havas sekvajn ĝemelurbojn:

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]