Katmanduo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Katmanduo
nepale: काठमाडौं
urbo
View over Kathmandu 2005.JPG
Flag of Kathmandu, Nepal.svg
Flago
Oficiala nomo: काठमाडौं
Ŝtato Flago de Nepalo  Nepalo
Zono Zono Bagmati
Distrikto Distrikto Katmanduo
Montaro Himalajo
Temploj Paŝupatinath, Swayambhunath Simia templo
Rivero Bagmati
Situo Katmanduo
 - alteco 1 400 m s. m.
 - koordinatoj 27°42′00″N 85°20′00″E  /  27.7°N, 85.333333°O / 27.7; 85.333333 (Katmanduo)
Areo 50,67 km² (5 067 ha)
Loĝantaro 989 273 (2010)
Denseco 19 523,84 loĝ./km²
Fondita 723
Horzono UTC (UTC+5,45)
Loko de Monda heredaĵo de UNESCO
Nomo Valo Katmanduo
Tipo de heredaĵo kultura heredaĵo
Jaro 1979 (#3)
Numero 121
Regiono Azio-Pacifiko
Kriterioj iii, iv, vi
Situo enkadre de Nepalo
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Nepalo
Situo enkadre de Azio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Azio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Kathmandu
Retpaĝo: www.kathmandu.gov.np
Moskeo en Karmanduo
Tibetanoj portantaj silkajn tibetajn ritajn kaptukojn en Katmanduo
Templo Paŝupatinath en Katmanduo en Valo Katmanduo

KatmanduoKatmando (nepale kāṭhamādauṃ: काठमाडौं) estas ĉefurbo de Nepalo kun pli ol 500.000 homoj. Ĝi estis dekomence fando­poto, kaj tio klarigas ĝian riĉan kulturon. Ĝi havas unikan urboplanon: kvartalojn centritajn sur temploj kaj internaj kortoj. Ĉiam ĝi estis fonto de inspiro por multaj artistoj kaj skribistoj, kaj post la malfermiĝo de Nepalo en 1950 ankaŭ por multaj homoj el la tuta mondo.

La valo de Katmando[redakti | redakti fonton]

Je alteco de ĉirkaŭ 1.300 metroj super la marnivelo, la valo de Katmando entenas la ĉefurbon kaj estas ankaŭ la komerca kaj kultura centro de Nepalo. Ĝi kovras 360 km2 en formo de ovo ĉirkaŭita de verdaj montoj, mezurante 24 km orientalokcidente kaj 19 km nordalsude. La distrikto Katmando, Lalitpuro kaj Bhaktapuro en tuta fariĝas la Valo de Katmando.

Pasintece la valofundo estis kovrita de lago. Laŭ legendo la bodisatvo Manĝuŝri venis de Ĉinio kaj tranĉis la sudan monton por lasi la akvon elflui. Poste li kreis la unuan loĝantaron. De ĉirkaŭ 2,000 jaroj, la Nevaroj kresis propran civilizacion en la valo. Tiuj establis la dinastion Malla kaj kreis ties imponajn artaĵojn. Ĝis kiam la reĝo Prithvi Nārājaṇ Shāha akiris ĝin en la jaro 1768, nur la Nevaroj loĝis tie kaj ilia lingvo estis la lingvo de la ŝtato. Poste malrapide venis migrantoj de aliaj etnoj kaj rasoj.

Nun la Nevaroj, indiĝenoj estas nur 33 elcentoj de la loĝantaro kaj aliaj homoj apartenas al aliaj malgrandaj etnoj. La registaro eĉ malpermesis uzadon de Nevara lingvo en registaraj oficejoj. Post kiam la registaro deklaris ke Nepalo estu Federacia Respubliko, la Nevaroj deziras ĝin nomi kiel Nevara Respublika Ŝtato.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Panoramo de Katmanduo
Magnify-clip.png
Panoramo de Katmanduo