Baziliko

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Baziliko

Baziliko estas speco de kirko kun titolo privilegie konsentita de papo. Komence nur 4 bazilikoj havis la titolon (latine basilica maior), ili estis ĉefpreĝejoj de la patriarkoj. Poste la papo nomumis malgrandajn bazilikojn (latine basilica minor). Nuntempe la vorto signifas ankaŭ la plej imponan preĝejon de la urbo.

skizo pri baziliko
Baziliko en Pizo (Italio), kie altiĝas la ĉefnavo, antaŭe estas absido
4 patriarkaj bazilikoj
Baziliko de Sankta Petro de Romo
Baziliko Sankta Maria la Granda
Baziliko de Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj
Baziliko Sankta Laŭrenco antaŭ la Muroj
Baziliko Notre Dame de Montrealo
Ruina baziliko en Romo

Antikva epoko[redakti | redakti fonton]

La vorto venis el la greka signifinta reĝa ĉambrego (precipe por borso kaj juĝado). La baziliko estas longa brikoforma publika konstruaĵo kaj konsistas centre el alta ĉefnavo kaj flanke 2 pli malaltaj navoj. Estas supraj lokoj por la fenestroj sur la centra navo, ĉar la aliaj navoj estas pli malaltaj, do la konstruaĵo estis luma. Fine de la baziliko absido troviĝas.

La unua baziliko konstruiĝis en -185 en Romo (Basilica Portiá). Ekde la 4-a jarcento jam por preĝado konstruiĝis la katolikaj bazilikoj.

Mezepoko[redakti | redakti fonton]

Tiuj 4 plej altrangaj bazilikoj estis patriarkaj bazilikoj:

Baldaŭe aldoniĝis 3 Grandaj bazilikoj:

Malgrandaj bazilikoj[redakti | redakti fonton]

La papo donacis tiujn rangojn ekde la 18-a jarcento. Ili estas laŭforme ĉiuspecaj. Tiuj preĝejoj rajtas uzi la papan ŝlosilon aŭ similajn simbolojn.

Malgrandaj bazilikoj en 2010
Kontinento|Nombro
Eŭropo 1186
Ameriko 325
Azio 48
Oceanio 18
Afriko 6
Sume 1583

Laŭ la urboj en Romo troviĝas 66, en Bonaero 15, en Krakovo 12, en Bologna kaj en Florenco po 11 da malgrandaj bazilikoj.

Ofte la bazilikoj estas ankaŭ ĉefkatedraloj, katedraloj, pilgrimejoj aŭ kermesejoj. La plej granda pilgrimejo estas en Vatikano de Sankta Petro. En Hungario la plej granda kermesejo estas en Budapeŝto, apud Baziliko omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario), kie kremo de la hungaroj partoprenas.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Fontoj[redakti | redakti fonton]

Hungara, hispana kaj angla Vikipedioj