Glikolata acido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Glikolata acido
Glycolic acid.svg
Plata kemia strukturo de la Glikolata acido
Glycolic acid3d.png
Tridimensia strukturo de la Glikolata acido
Rosmarin.png
Oficina rosmareno, planto kiu enhavas glikolatan acidon.
Alternativa(j) nomo(j)
  • Dukarbonoza acido
  • Hidrokso-acetata acido
  • Hidroacetata acido
Kemia formulo
C2H4O3
CAS-numero-kodo 79-14-1
ChemSpider kodo 737
PubChem-kodo 757
Merck Index 15,4534
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora, senodora, higroskopa
kaj kristaleca solido
Molara maso 76.05 g·mol-1
Denseco 1.25 g cm−3
Fandpunkto 75 °C
Bolpunkto 112 °C (malkomponiĝas)
Refrakta indico  1,4240
Ekflama temperaturo 129 °C
Memsparka temperaturo xx °C
Acideco (pKa) 3.83
Solvebleco Akvo:
Mortiga dozo (LD50) 1950 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risko R20 R22 R34
Sekureco S23 S26 S36/37/39 S45
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
Irita
Xi
Irita
GHS etikedigo de kemiaĵoj[1]
GHS Damaĝo-piktogramo
05 – Koroda substanco 07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Damaĝo
GHS Deklaroj pri damaĝoj H302, H332, H314
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P260, P261, P280, P303+361+353, P305+351+338, P301+330+331, P304+340, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Glikolata acido estas la plej strukture eta α-hidrokso-acido, senkolora, senodoroa kaj higroskopa substanco alte solvebla en akvo kaj tre uzata en pluraj haŭto-prizorgaj produktoj.

Glikolata acido trovatas en sukerkanplantaro kaj en la planto konata kiel Rosmarinus officinalis. La saloj aŭ esteroj de la glikolata acido nomatas glikolatoj.

Historio[redakti | redakti fonton]

La vorto glikolata acido estis unue kojnita en 1848 de la franca kemiisto Auguste Laurent (1807–1853), kiu tiam proponis ke la aminoacido glicino -- kiu tiam estis konata kiel glicocolle -- eble estus la amino de hipoteza acido, kiun li nomis glikolata acido aŭ acide glycolique.[2]

Tamen, glikolata acido estis unue preparata en 1851 de la germana kemiisto Adolph Strecker (1822–1871) kaj rusa kemiisto Nikolay Nikolaeviĉ Sokolov (1826-1877). Ili preparis ĝin per traktado de la hipurata acido, nitrata acido kaj nitrogena duoksido kiuj estigos esteron de la benzoata kaj glikolata acidoj, kiujn ili nomis benzoglikolata acido (aŭ benzoil-glikolata acido). Ili plurtage bolis la esteron kun diluita sulfata acido, kaj tiam ili ekhavis benzoatan acidon kaj glikolatan acidon.

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

  • Glikolatan acidon eblas prepari per interagado de formaldehido, kalia cianido kaj akvo sekvata per hidrogenigo de la kalia glikolato en acida medio:
Sintezo de la glikolata acido.

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

  • Malnovaj solvaĵoj de natria jodacetato reakcias kun akvo por estigi glikolatan acidon:

Uzoj[redakti | redakti fonton]

Glikolata acido uzatas en pluraj fakoj:

  • En organika kemio
  • En industrio - ekipaĵo-purigo
  • En metalprocezadoj - ĉefe acidogravurado
  • En la leda industrio
  • En olea kaj gasa industrio
  • En la ekonomiaj aktivecoj - aparte en purigo de produktoj
  • En farmacio - en kosmetikaĵoj kiel keratinorompa agento por haŭto-senŝeligo aŭ en traktado de hiperkeratinozo
  • Kiel natura senŝeligaĵo per purigo de la sebacaj duktoj el aknoj, permesanto la aliron de aliaj aktivaj substancoj en la haŭton.
  • En la produktado de reabsorbeblaj suturaĵoj por kirurgiaj operacioj.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]