Parola tradicio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Kirgiza „manaschi“, tradicia rakontisto kiu parkere memoris la tutan epikon de Manas, en Karakolo, Kirgizio.

Parola tradicio kaj Parola popolscio estas kultura materialo kaj tradicio elsendita elbuŝe de unu generacio ĝis alia. [1] [2] La mesaĝoj aŭ atestaĵoj estas vorte elsenditaj en parolado aŭ kanto kaj povas preni la formon, ekzemple, de popolfabeloj, diraĵoj, baladoj, kantoj, aŭ ĉantoj. Laŭ tiu maniero, estas eble ke socio elsendu parolan historion, parolan literaturon, parolan juron kaj aliajn sciojn trans generacioj sen skribsistemo.

Pli mallarĝa difino de parola tradicio foje estas konvena. Sociologoj ankaŭ povas emfazi postulon ke la materialo estu tenita komune fare de grupo de homoj, super pluraj generacioj, kaj eble distingos parolan tradicion de atestaĵo aŭ parola historio.[3] En ĝenerala signifo, "parola tradicio" rilatas al la transmiton de kultura materialo tra voĉa eldiraĵo, kaj estis longe akceptita kiel esenca priskribilo de folkloro (kriterio jam ne rigide tenita fare de ĉiuj folkloristoj).[4] Laŭ akademia disciplino, ĝi estas kaj aro de studobjektoj kaj metodo per kiu ili estas studitaj[5] - la metodo povas esti nomita diverse "paroltradicia teorio", "parolformula teorio" kaj "teorio Parry-Lord" (laŭ du el ĝiaj fondintoj). La studo de parola tradicio estas aparta de la akademia disciplino de parola historio,[6] kio estas la registrado de personaj memoroj kaj historioj de tiuj kiuj travivis historion laŭ epokoj aŭ okazaĵoj.[7] Ĝi ankaŭ estas aparta de la studo de paroleco, kiu povas esti difinita kiel penso kaj ĝia vorta esprimo en socioj kie la teknologioj de legopovo (aparte skribo kaj presaĵo) estas nekonataj al la plej granda parto de la loĝantaro.[8]

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. Vansina, Jan: Oral Tradition as History, 1985, James Currey Publishers, ISBN 0-85255-007-3, ISBN 978-0-85255-007-6; ĉe paĝo 27 kaj 28, kie Vasina difinas parolan tradicion kiel "vortajn mesaĝojn kiuj estas raportitaj deklaroj de nuna generacio" kiuj "precizigas ke la mesaĝo devas esti parolaj deklaroj parolitaj, kantitaj aŭ diritaj per muzikaj instrumentoj"; "Devas ekzisti dissendo de vorto el parolo super almenaŭ unu generacio". Li substrekas ke "nia difino estas labordifino por la uzo de historiistoj. Sociologoj, lingvistoj aŭ akademiuloj de la vortaj artoj proponas sian propran, kiu en, ekz., sociologio, substrekas komunan scion. En lingvistiko, ecoj kiuj distingas la lingvon de komuna dialogo (lingvistoj), kaj en la vortaj artaj trajtoj de formo kaj enhavo kiuj difinas arton (folkloristoj). "
  2. Ki-Zerbo, Joseph: "Methodology and African Prehistory", 1990, UNESCO International Scientific Committee for the Drafting of a General History of Africa; James Currey Publishers, ISBN 0-85255-091-X , 9780852550915; vidu Ĉ. 7; "Oral tradition and its methodology" ĉe paĝoj 54-61; ĉe paĝo 54: "Parola tradicio povas esti difinita kiel atestaĵo elsendita parole de unu generacio ĝis alia. Ĝiaj specialaj karakterizaĵoj estas ke ĝi estas vorta kaj la maniero en kiu ĝi estas elsendita."
  3. Henige, David. "Oral, but Oral What? The Nomenclatures of Orality and Their Implications" Oral Tradition, 3/1-2 (1988): 229-38. p 232; Henige citas Jan Vansina (1985). Oral tradition as history. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press
  4. Degh, Linda. American Folklore and the Mass Media. Bloomington: IUP, 1994, p. 31
  5. Dundes, Alan, "Editor's Introduction" al The Theory of Oral Composition, John Miles Foley. Bloomington, IUP, 1988, pp. ix-xii
  6. Henige, David. "Oral, but Oral What? The Nomenclatures of Orality and Their Implications" Oral Tradition, 3/1-2 (1988): 229-38. p 232; Henige cites Jan Vansina (1985). Oral tradition as history. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press
  7. Oral History Arkivita la 20an de February, 2015 ĉe Wayback Machine
  8. Ong, Walter, S.J., Orality and Literacy: The Technologizing of the Word. London: Methuen, 1982 p 12