Biharo

बिहार Biharo
Ŝtata aranĝo	federacia ŝtato de Barato
Ĉefurbo	Patnao
Areo	94.164 km²
Loĝantaro	82.9 milionoj (en 2001)
Loĝdenso	880/km²
Analfabetismo	53%
Loka lingvo	Hindia lingvo, Bihara lingvo…
Horzono	UTC +5:30

Biharo estas gubernio en orienta Barato. La ĉefurbo estas Patnao. La lando Nepalo estas norde, kaj je la aliaj flankoj de Biharo estas la barataj gubernioj Uttarpradeŝo (okcidente), Ĝharkhando (sude), kaj Okcidenta Bengallando (oriente). La hindia kaj la urdua estas la oficialaj lingvoj en Biharo. El la biharaj lingvoj, la plej grandaj lingvoj uzataj estas la angika, bhojpura, magadha kaj maithila. Ĉi-lasta estas unu el la 22 oficialaj lingvoj de la lando. Biharo konsistas el 38 distriktoj.

Historio

La regiono de Biharo pratempe nomiĝis Magadha, kaj en ĝi floris, inter alie du grandaj imperioj de Barato: la imperio Maurya [maŭrja] (321-184 a.K.), kaj la imperio Gupta (280-550 p.K.). La fama reĝo Aŝoka estis la nepo de la fondinto de la imperio Maurya. Biharo ankaŭ estis la lulilo de la religioj budhismo kaj ĝajnismo. Gautama Budho atingis sian vekiĝon en la bihara urbo Bodh Gaya [gaja], kaj Mahavira naskiĝis en la urbo Vaishali.

Geografio

La tuta areo de Biharo (21°-58'-10" N ~ 27°-31'-15" N latitudoj kaj inter 82°-19'-50" E ~ 88°-17'-40" E longitudo) estas ĉ. 94.163 km². Biharo estas dividita en du malsamajn duonojn per la rivero Ganga, kiu fluas de okcidento al oriento. La aliaj riveroj en la gubernio estas Son, Budhi Gandak, Chandan, Orhani kaj Falgu. La arbara areo estas ĉ. 6.764,14 km², kiu estas 7,1% de geografia areo. La centraj partoj de la Biharo havas multajn montetojn, ekz. la montetojn Rajgir [raĝgir].

Klimato

Decembro kaj januaro estas la vintraj monatoj (ĉ. 5-10 C). Aprilo-junio estas la somero (ĉ. 35-40 C). Junio-septembro estas la pluvsezono.

Biharo, hindie बिहार, estas subŝtato de Barato en la orienta valo de Gango; Ĝi estas antikv-historie riĉa, sed ankaŭ nuntempe unu regiono kie multas mizeruloj kaj ankaŭ akras kaj ofte perfortas socipolitikaj kontraŭadoj.

• Imperio Gupto
• Budho
• Universitato Nalando
• Sarnato
• Kasto
• Naksalitoj

Vidu ankaŭ

• Agra reformo

Eksteraj ligiloj

• detala mapo en oficiala registara TTT-ejo
• [1]