Misurio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Misurio
State of Missouri
Ŝtata flago de Misurio Ŝtata blazono de Misurio
(Flago de Misurio) (Blazono de Misurio)
Ŝtata kromnomo: The Show Me State (La montru-al-mi-ŝtato)
Mapo de Usono kun Misurio montrata
Aliaj usonaj ŝtatoj
Ĉefurbo Jefferson City
Plej granda urbo Kansasurbo
Ŝtatestro Jay Nixon
Areo 180.693[1] km² (21)
 - Tero 178.597[1] km²
 - Akvo 2.096[1] km² (1,16 %)
Loĝantaro (2010)
 - Loĝantaro 5.595.211 (17-a)
 - Denso 31 /km² (27-a)
Aliĝo
 - Dato 10-a de aŭgusto 1821
 - Ordo 24
Horzono CST: UTC-6/Somera tempo-5
Latitudo 36° N al 40° 35' N
Longitudo 89° 6' U al 95° 42' U
Larĝeco 385 km
Longo 480 km
Alteco
 - Plej alta 540 m
 - Meza alteco 240 m
 - Plej malalta 70 m
Mallongigoj
 - USPS MO
 - ISO 3166-2 US-MO (FIPS-kodo 04)
Retejo www.state.mo.us
v  d  r
Information icon.svg

Misurio (angle, Missouri [Miz-UR-i]) estas ŝtato de Usono. Ok ŝtatoj limas Misurion (Tenesio estas la nura alia ŝtatoj kun ok limoj). Norde estas Iovao, nordokcidente estas Nebrasko, okcidente estas Kansaso, sudokcidente estas Oklahomo, sude estas Arkansaso, sudoriente estas Tenesio, kaj oriente estas Kentukio kaj Ilinojso. La Misisipo estas la orienta limo kaj la Misuro fluas tra la centra parto de la ŝtato. La ŝtato nomiĝis pro la rivero Misuro (Missouri), ilinoja vorto por "urbeto de la grandaj kanuoj" aŭ "ligna-kanua popolo". Ĝi estis parto de la Luiziana Teritorio kaj fariĝis la 24-a ŝtato je la 10-a de aŭgusto 1821.

La moto de Misurio estas salus populi suprema lex esto (latine: la bonfarto de la popolo estu la plej alta leĝo).

Historio[redakti | redakti fonton]

Geografio[redakti | redakti fonton]

La norda duono de la ŝtato (norde de la Misuro-Rivero) estas parto de la Grandaj Ebenaĵoj. Laŭ la Misisipo-Rivero estas flusa ebenaĵo. La sudorienta parto estas sur la New-Madrid-Faŭlto.

En la sudokcidento estas Ozark-Altebenaĵo, antikva plataĵo, kiu estas malebena. Ozark-Altebenaĵo etendiĝas en Arkansason, Oklahomon kaj Kansason.

Grandaj urboj[redakti | redakti fonton]

Kansasurbo (loĝantaro: 441.545) estas la plej granda urbo en Misurio, la dua plej granda urbo estas Sankta-Luizo (350.705), kaj Springfield (151.580) estas la tria plej granda urbo. Sed la loĝantaro de la aglomeraĵa statistika areo (MSA) de Sankta-Luizo estas 2,5 milionoj kaj la loĝantaro de la MSA de Kansaso Urbo estas du milionoj.

Ekonomio[redakti | redakti fonton]

La ekonomio de Misurio baziĝas sur agrikulturo, industrio, minoj kaj turismo.

Agrikulturo estas ĉefe bovaĵo, porkaĵo, sojfabo kaj kortobirdoj. Vinfarejojn oni povas trovi proksime de Hermann (Misurio) kaj Saint James (Misurio).

Industrio estas ĉefe aerokosmo (Sankta-Luizo), manĝaĵa traktado (sudokcidenta Misurio) kaj kemio.

Misurio estas la plej granda produktanto de plumbo en Usono (orienta Ozarks). Ankaŭ kalko estas minata.

Turismaj lokoj inkludas Sankta-Luizon, Hannibal (Missouri) (knabaĝa hejmo de Mark Twain), Lake of the Ozarks (centra Misurio) kaj Branson (Misurio) (Kontreaj teatroj kaj lagoj).

Ŝoseoj[redakti | redakti fonton]

Ŝoseo-sistemo de Misurio: Interŝtata Ŝosea Sistemo estas blua; enŝtataj ŝoseoj estas oranĝaj

Multaj ŝoseoj transiras Misurion, inkluzive interŝtatajn ŝoseojn kaj usonaj ŝoseoj. Misurio havas ĝia propra ŝosea sistemo kaj aro de sekundaraj ŝoseoj kiu numeriĝis kun literoj. Misurio estis unu el ok ŝtatoj kiu estis lokita sur historia Ŝoseo 66.

Interŝtata Ŝosea Sistemo[redakti | redakti fonton]

Nord-sude Orient-okcidente
  • Interstate 29
  • Interstate 35
  • Interstate 49 (proponiĝis)
  • Interstate 55
  • Interstate 57
  • Interstate 155
  • Interstate 229
  • Interstate 255
  • Interstate 435
  • Interstate 635
  • Interstate 44
  • Interstate 64
  • Interstate 66 (proponiĝis)
  • Interstate 70
  • Interstate 72
  • Interstate 170
  • Interstate 270
  • Interstate 470
  • Interstate 670

Usona Ŝosea Sistemo[redakti | redakti fonton]

Nord-sude Orient-okcidente
  • US 59
  • US 61
  • US 63
  • US 65
  • US 67
  • US 69
  • US 71
  • US 159
  • US 169
  • US 275
  • US 24
  • US 40
  • US 50
  • US 54
  • US 56
  • US 60
  • US 62
  • US 66
  • US 160
  • US 166
  • US 400
  • US 412

Notoj[redakti | redakti fonton]