Pensilvanio

Pensilvanio; State of Pennsylvania
(Flago de Pensilvanio)	(Blazono de Pensilvanio)
	Ŝtata kromnomo: Keystone State, Quaker State
	Aliaj subŝtatoj de Usono
Oficiala(j) lingvo(j):	Neniu
Plej granda urbo	Filadelfio
Guberniestro	Josh Shapiro; (ekde 17-a de januaro 2023)
Areo	119 283 km² (33a)
- Tero	116 074 km²
- Akvo	3,208 km² (2.7% %)
	Loĝantaro (2020)
- Loĝantaro	13 002 700 (5-a)
- Denso	109,01 /km² (9-a)
	Aliĝo
- Dato	12-a de decembro 1787
- Ordo	2a
Horzono
Latitudo	39°43′ to 42°16′ N
Longitudo	74°41′ to 80°31′ W
Larĝeco	283 mi (455 km) km
Longeco	170 mi (273 km) km
Alteco
- Plej alta	3,213 ft (979 m) m
- Meza alteco	1,100 ft (340 m) m
- Plej malalta	0 ft (0 m) (Delavaro Rivero) m
	Mallongigoj
- USPS	PA
- ISO 3166-2	US-PA
Retejo	www.pa.gov
	v • d • r

Pensilvanio (angle Pennsylvania [pensilvejnja], pensilvanigermane Pennsilfaani) estas subŝtato de Usono. Ĝi estis brita kolonio de Nordameriko (1682-1776) kaj aliĝis al Usono en 1787. Ĝi estas en la nordoriento de la lando, inter Nov-Jorkio kaj Marilando; kaj Nov-Ĵerzejo kaj Ohio. Laŭ la stato de 2020 en Pensilvanio vivis 13 002 700 loĝantoj sur areo de 119 283 kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de 109 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun Ontario en Kanado kaj aldone al Nov-Jorkio, Nov-Ĵerzejo, Delavaro, Marilando, Okcidenta Virginio kaj Ohio en Usono.

Pensilvanio havas du grandajn urbegojn: Filadelfio en la oriento kaj Picburgo en la okcidento. La ĉefurbo estas malgranda urbo en la centro: Harrisburg. La ŝtato estas plejparte montara kaj arbara.

Pensilvanio estis fondita de William Penn en 1682 kiel kolonio de la brita imperio. PENN ricevis la nordamerikan terpecon de La Brita Reĝo kiel donacon, sed li elektis krome pagi al la lokaj indianoj, al kiuj ĝi vere apartenis. "Pensilvanio" en la latina signifas "la arbaro de Penn". La kolonio toleris religiojn, eĉ judismon kaj katolikismon, kaj fariĝis loko de rifuĝejo interalie de kvakeroj kaj de parolantoj de la pensilvanigermana lingvo (inkluzive amananoj ("amiŝoj") kaj menonanoj).

En 1776, Pensilvanio, kun 12 aliaj kolonioj, ribelis kontraŭ la reĝo por fondi Usonon. Pensilvanio fariĝis la 2-a ŝtato de Usono je la 12-a de decembro 1787. Antaŭ la konstruado de Vaŝingtono, Filadelfio estis la ĉefurbo de la nova nacio. La batalo de Gettysburg okazis je Julio 1,2,3 1863 ĉe Gettysburg. Ĝi estis la plej grava batalo de la Usona Enlanda Milito.

Dum 1850-1950, Pensilvanio produktis multe de la ŝtalo kaj karbo de Usono. Ĝi estas fama kiel produktanto de la ĉokolado de Hershey's Chocolate (ĉokolado de Hershey), kompanio fondita de la menonano Milton Hershey.

Kantonoj

Estas 67 kantonoj en Pensilvanio.

Adams, Allegheny, Armstrong, Beaver, Bedford, Berks, Blair, Bradford, Bucks,
Butler, Cambria, Cameron, Carbon, Centre, Chester, Clarion, Clearfield, Clinton, Columbia, Crawford, Cumberland, Dauphin,
Delaware, Elk, Erie, Fayette, Forest, Franklin, Fulton, Greene, Huntingdon, Indiana, Jefferson, Juniata, Lackawanna, Lancaster,
Lawrence, Lebanon, Lehigh, Luzerne, Lycoming, McKean, Mercer, Mifflin, Monroe, Montgomery, Montour, Northampton, Northumberland,
Perry, Philadelphia, Pike, Potter, Schuylkill, Snyder, Somerset, Sullivan, Susquehanna, Tioga, Union, Venango, Warren, Washington,
Wayne, Westmoreland, Wyoming, kaj York