Nov-Ĵerzejo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Nov-Ĵerzejo
Ŝtato de Nov-Ĵerzejo
Ŝtata flago de Nov-Ĵerzejo Ŝtata blazono de Nov-Ĵerzejo
(Flago de Nov-Ĵerzejo) (Blazono de Nov-Ĵerzejo)
Ŝtata kromnomo: The Garden State (La Ĝardeno Ŝtato
Mapo de Usono kun Nov-Ĵerzejo montrata
Aliaj subŝtatoj de Usono
Oficiala(j) lingvo(j): angla
Plej granda urbo Newark
Ŝtatestro Phil Murphy
Areo 22 591 km² (47)
 - Tero 19 047 km²
 - Akvo 3 544 km² (15,7 %)
Loĝantaro (2010)
 - Loĝantaro 9 288 994 (11-a)
 - Denso 488 /km² (1-a)
Aliĝo
 - Dato 18-an de decembro 1787
 - Ordo 3
Horzono Orienta tempo:
UTC -5/-4
Latitudo 38°56′ N to 41°21′ N
Longitudo 73°54′ U to 75°34′ U
Larĝeco 112 km
Longeco 273 km
Alteco
 - Plej alta High Point ("Alta Punkto"), 550 m
 - Meza alteco 80 m
 - Plej malalta Atlantika Oceano, 0 m
Mallongigoj
 - USPS NJ
 - ISO 3166-2 US-NJ
Retejo https://nj.gov
Information icon.svg
vdr

Nov-Ĵerzejo (angle New Jersey [nu ĜERzi]) estas usona ŝtato. Ĝi estas unu el la plej malgrandaj ŝtatoj, sed ĝi havas la plej altan loĝdenson (8,41 milionoj sur 22.608 kvadrataj kilometroj). Ĝi fariĝis la 3-a ŝtato de Usono la 18-an de decembro 1787.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Nov-Ĵerzejo, estante inter du grandaj urboj, Filadelfio kaj Novjorko, estas unu el la plej riĉaj kaj dense urbaj ŝtatoj en Usono. En la nordoriento estas la antaŭurboj de Novjorko, en la sudokcidento estas la antaŭurboj de Filadelfio, en la mezo estas Princeton kaj en la oriento laŭ la oceano estas Atlantic City.

Historio[redakti | redakti fonton]

La regiono kiu estas nun Nov-Ĵerzejo unue estis loĝata de la indiana tribo Lenapoj, kiu nomis ĝin Scheyichbi.[1] En la jaro 1630, la nederlandoj estis la unuaj eǔropanoj loĝantaj laǔ la okcidenta riverbordo de la Hudsono Rivero, kiel parto el ilia kolonio Nova Nederlando. La Novjorka kaj Novĵerzeja kampanjo konsistis el serio de bataloj por la kontrolo de Novjorko kaj la ŝtato de Novĵerzejo en la Usona Revolucia Milito inter britaj militfortoj sub estreco de la generalo Siro William Howekaj tiuj de la Kontinenta Armeo sub estreco de la generalo George Washington en 1776 kaj la vintraj monatoj de 1777.

Aktuala teknologio[redakti | redakti fonton]

Nov-Ĵerzejo havas la rafinejojn de Exon, la stabejojn de grandaj farmaciaj kompanioj (Merck, Bristol-Myers Squibb kaj aliaj) kaj la laboratoriojn de Bell Labs. Edisono mem ankaŭ havis siajn laboratoriojn en Nov-Ĵerzejo en la nuna Edison.

Inventoj el Nov-Ĵerzejo[redakti | redakti fonton]

elektra lampeto, fonografo, kino, elektra gitaro, ladskatola supo, transistoro, kolora televido, vidbendilo.

Famuloj[redakti | redakti fonton]

En Nov-Ĵerzejo mortis hungara-usona sociologo Károly Nagy.

Referenco[redakti | redakti fonton]

  1. The Story of the Discovery of Scheyichbi. GET NJ. Arkivita el la originalo je January 4, 2014. Alirita February 8, 2013.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]