Terc-butanolo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Terc-butanolo
Tert-butyl alcohol structure.png
Plata kemia strukturo de la Terc-butanolo
Tert-Butanol molecule ball from xtal.png
Tridimensia strukturo de la Terc-butanolo
TBuOH 1133.jpg
Kristaloj de Terc-butanolo
Alternativa(j) nomo(j)
  • Metil-propanolo
  • Trimetil-karbinolo
Kemia formulo
C4H10O
CAS-numero-kodo 76-65-0
ChemSpider kodo 6146
PubChem-kodo 6386
Merck Index 15,1542
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora likvaĵo
kun kamforeca odoro.
Molara maso 74.1216 g·mol-1
Denseco 0.775 g cm−3
Fandpunkto 25.7 °C
Bolpunkto 82.41 °C
Refrakta indico  1,387
Ekflama temperaturo 11.1 °C
Memsparka temperaturo 480 °C
Solvebleco Akvo:Tute solvebla
Mortiga dozo (LD50) 3500 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Risco R11 R20 R36/37
Sekureco S9 S16 S46
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj[1]
GHS Damaĝo-piktogramo
02 – Treege brulema 07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H225, H319, H335
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P210, P233, P240, P241, P242, P243, P261, P264, P271, P280, P303+361+353, P304+340, P305+351+338, P312, P337+313, P370+378, P403+233, P403+235, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Terc-butanolotrimetil-karbinolo estas estas la plej simpla terciara alkoholo, unu el la kvar izomeroj de la butanolo. Terc-butila alkoholo estas senkolora solido, kiu fandiĝas sub meditemperaturo kaj posedas kamforecan odoron. Ĝi estas miksebla kun akvo, etanolo kaj duetila etero.

Proprecoj[redakti | redakti fonton]

Terc-butila alkoholo komerce devenas el la izobutano kiel kunprodukto en la produktado de la propilena oksido. Ĝi same estas preparebla per kataliza hidratigo de la izobutileno, aŭ per reakcio de Grignard inter la acetono kaj la etilmagnezia klorido.

Purigado de la terc-butila alkoholo plenumiĝas per simpla distilado pro formado de azeotropa miksaĵo kun akvo, kvankam komenca sekigo de la solvanto enhavanta grandaj amasoj da akvo plenumiĝas per aldono de benzeno ĝis formado de terciara azeotropa miksaĵo kaj akvodistilado.

Etaj kvantoj da akvo foriĝas per sekado kun kalcia oksido, kalia karbonato, kalia sulfatomagnezia sulfato sekvata de frakcia distilado. Anhidra terc-butanolo estiĝas per posta refluo kaj distilado per magnezio aktivigita kun jodo, aŭ alkalaj metaloj tia kia natriokalio. Aliaj metodoj inkluzivas uzon de specifaj filtriloj, aluminia terc-butilato, kalcia hidreto aŭ frakcia kristaliĝo sub inerta atmosfero. Kiel terciara alkoholo, terc-butila alkoholo estas pli rezista al oksidado kaj malpli reakciema ol aliaj izomeroj de la butanola familio.

Sintezo[redakti | redakti fonton]

  • Metodo de Aleksandro Butlerov (1828-1886): Kreita en 1864, la sintezo de la terc-butanolo inkluzivas interagon de la acetila klorido kun dumetil-zinko kaj klorida acido:
Sintezo de Terc-butanolo ekde la acetila klorido.
  • Terc-butanolo povas esti preparata per hidratigo de la acetono kaj etilmagnezia jodido:
Sintezo de Terc-butanolo ekde la acetono.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]


  1. Sigma Aldrich