Speciala Komitato pri Malkoloniigo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Nunaj membroj de la Speciala Komitato pri Malkoloniigo de UN; malhelverde, membroj en 2009; helverde , observantoj en 2009.

La Speciala Komitato pri Malkoloniigo (konata ankaŭ kiel U.N. Speciala Komitato pri Malkoloniigo de la 24, la Komitato de la 24, aŭ simple, la Komitato pri Malkoloniigo) estis kreita en 1961 de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj cele al kontrolado de la plibonigo de la Deklaro pri la Garantiado de Sendependenco al Koloniaj Landoj kaj Popoloj kaj por fari rekomendoj pri ties aplikado.[1] La komitato estas ankaŭ sukcedanto de la iama Komitato por Informado el la Nememregataj Teritorioj, kun kiu ĝi kuniĝis en 1963. La kompleta oficiala nomo de la Speciala Komitato estas Speciala Komitato pri la Situacio Rilate al la Plibonigo de la Deklarado pri Garantiado de Sendependeco al Koloniaj Landoj kaj Popoloj.

Espere akceli la progreson de malkoloniigo, la Ĝenerala Asembleo adoptis en 1960 la Rezolucio 1514, konata ankaŭ kiel "Deklaracio pri la Garantiado de Sendependenco al Koloniaj Landoj kaj Popoloj" aŭ simple "Deklaracio pri Malkoloniigo". Ĝi asertis, ke ĉiu popolo havas rajton al mem-determinado kaj proklamis, ke koloniismo rapide kaj senkondiĉe finu.[2]

Sekve, en 1990, la Ĝenerala Asembleo proklamis 1990–2000 kiel Internacia Jardeko por Malradikigo de Koloniismo kaj adoptis preciza Agadplanon por antaŭenigi ties principojn kaj levi la Internacian Juron al tiu temo. En 2001, Unuiĝintaj Nacioj proklamis la Duan Internacian Jardekon por Malradikigo de Koloniismo.[3] en 2011, oni proklamis la Trian Internacian Jardekon por Malradikigo de Koloniismo.

En 1945, nome la jaro kiam kreiĝis Unuiĝintaj Nacioj, 750 milionoj da homoj – preskaŭ unu triono de la tutmonda loĝantaro – loĝis en teritorioj kie ne estas memregado, dependante de koloniaj povoj. Nune, malpli ol 2 milionoj da homoj loĝas en tiaj teritorioj.[4]

Teritorioj kiuj ne ĝuas memregadon[redakti | redakti fonton]

Ĉe 2013, estas ankoraŭ 17 teritorioj listitaj ĉe la listo de teritorioj kiuj ne ĝuas memregadon laŭ Unuiĝintaj Nacioj:

Teritorio Administranta aŭ okupanta ŝtato Kontinento Ĉefurbo Notoj
Flago-de-Usona Samoo.svg Usona Samoo Flago-de-Usono.svg Usono Oceanio Pagopago
Flago-de-Angvilo.svg Angvilo Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko La-Valo
Flago-de-Bermudo.svg Bermudo Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko Hamiltono
Flago-de-la-Britaj-Virgulininsuloj.svg Britaj Virgulininsuloj Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko Rod-Taŭno
Flago-de-la-Kajmaninsuloj.svg Kajmana Insularo Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko Ĝorĝtaŭno
Flago-de-la-Falklandoj.svg Falklandoj Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko Stanlejo Postulita de Flago-de-Argentino.svg Argentino
Flago-de-Franca-Polinezio.svg Franca Polinezio Flago-de-Francio.svg Francio Oceanio Papeete
Flago-de-Ĝibraltaro.svg Ĝibraltaro Flag of the United Kingdom.svg Britio Eŭropo Ĝibraltaro Postulita de Flago-de-Hispanio.svg Hispanio
Flago-de-Gvamo.svg Gvamo Flago-de-Usono.svg Usono Oceanio Agano
Flago-de-Moncerato.svg Moncerato Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko Plimuto
Flago-de-Nov-Kaledonio.svg Nova Kaledonio Flago-de-Francio.svg Francio Oceanio Nouméa
Flago-de-la-Pitkarna-Insularo.svg Pitkarna Insularo Flag of the United Kingdom.svg Britio Oceanio Adamstaŭno
Flago-de-Sankta-Heleno.svg Sankta Heleno Flag of the United Kingdom.svg Britio Afriko Ĵamestaŭno
Flago-de-Tokelao.svg Tokelao Flago-de-Nov-Zelando.svg Novzelando Oceanio Fakaofo En 1948, Britio transpasis suverenecon de Tokelao al Novzelando.
Flago-de-la-Turkoj-kaj-Kajkoj.svg Turkoj kaj Kajkoj Flag of the United Kingdom.svg Britio Ameriko Kokburno
Flago-de-Usonaj-Virgulininsuloj.svg Usonaj Virgulininsuloj Flago-de-Usono.svg Usono Ameriko Ĉarlotamalio
Flago-de-Okcidenta-Saharo.svg Okcidenta Saharo Flago-de-Maroko.svg Maroko (de facto) Afriko Ajuno Teritorio de Hispanio de jure

Membraro[redakti | redakti fonton]

La 17-membra Speciala Komitato etendiĝis al 24 membroj en 1962, kaj la kvanto de la membraro eĉ variis ekde tiam.[5]

Ĉe junio de 2010, la membroj estis la jenaj:[6]

Flago-de-Antigvo-Barbudo.svg Antigvo-Barbudo Flago-de-Etiopio.svg Etiopio Flag of Papua New Guinea.svg Papuo-Nov-Gvineo Flago-de-Tanzanio.svg Tanzanio
Flago-de-Bolivio.svg Bolivio Flag of Fiji.svg Fiĝioj Flago-de-Rusio.svg Rusio Flago-de-Venezuelo.svg Venezuelo
Flago-de-Ĉilio.svg Ĉilio Flago-de-Grenado.svg Grenado Flago-de-Sankta-Kito-kaj-Neviso.svg Sankta-Kito kaj Neviso
Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio Flago-de-Barato.svg Barato Flago-de-Sankta-Lucio.svg Sankta Lucio
Flago-de-Kongo-Brazavila.svg Respubliko Kongo Flago-de-Indonezio.svg Indonezio Flago-de-Sankta-Vincento-kaj-Grenadinoj.svg Sankta Vincento kaj Grenadinoj
Flago-de-Ebur-Bordo.svg Ebur-Bordo Flago-de-Irano.svg Irano Flago-de-Siera-Leono.svg Siera-Leono
Flago-de-Kubo.svg Kubo Flago-de-Irako.svg Irako Flago-de-Sirio.svg Sirio
Flago-de-Dominiko.svg Dominiko Flago-de-Malio.svg Malio Flago-de-Orienta-Timoro.svg Orienta Timoro
Flago-de-Ekvadoro.svg Ekvadoro Flago-de-Nikaragvo.svg Nikaragvo Flago-de-Tunizio.svg Tunizio

La Speciala Kommitato havas ankaŭ 14 observantojn.

Oficiuloj kaj estraranoj[redakti | redakti fonton]

La voĉparolanto de la Speciala Komitato por 2012 estis Diego Morejón Pazmino de Ekvadoro. Li sukcedis post Francisco Carrión-Mena de Ekvadoro, kiu elektiĝis la 24an de Februaro 2011 pre malkutima sekreta voĉdonado de la komitato, ricevante 15 voĉojn; Donatus Keith St. Aimee (Sankta Lucio), kiu estis voĉparolanto en 2010, ricevis 10 voĉojn.

La du vicparolantoj estas Pedro Núñez Mosquera de Kubo kaj Seku Ture de Siera-Leono; la Informanto estas Baŝar Ja'afari de Sirio. La Oficejo de la Komitato enhavas tiujn kvar oficiulojn.[7]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]