Montaraj herbejoj kaj arbustaroj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Biomoj
Tersupraĵaj biomoj
Tundro
Tajgo
Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
Mezvarmaj koniferarbaroj
Tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj
Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
Mediteraneaj arbaroj, duonarbaroj kaj arbustaroj
Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj
Mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Dezertoj kaj kserofitaroj
Inunditaj herbejoj kaj savanoj
Ĉeriveraj areoj
Malsekejo
Akvaj biomoj
Lageto
Marbordo
Mangrovo
Algarbaroj
Koralrifoj
Neritika zono
Kontinenta plataĵo
Pelaga zono
Benta zono
Varmaj fontoj
Malvarmaj submarfontoj
Aliaj biomoj
Enroka biomo
Ĉi tiu kesto: vidi  diskuti  redakti
Humida paramo, naturrezervejo Cayambe Coca, Napo, Ekvadoro.
Situo de la montaraj herbejoj kaj arbustaroj en la mondo.

La montaraj herbejoj kaj arbustaroj estas biomo difinita fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La biomo ampleksas herbejojn kaj arbustarojn de alta altitudo tra la mondo.

La montaraj herbejoj kaj arbustaroj situantaj super la arbolimo kutime estas konataj kiel altamontaraj tundroj, kaj troviĝas en montaraj regionoj tra la mondo. Kriplaj sub-altamontaraj arbaroj estas konataj kiel kriplarbaroj, kaj troviĝas ĵus sub la arbolimo, kie malmildaj, ventaj cirkonstancoj kaj malriĉaj grundoj kreas nanajn kaj tordigitajn arbarojn de malrapide kreskantaj arboj.

La montaraj herbejoj kaj arbustaroj, precipe en subtropikaj kaj tropikaj regionoj, ofte disvolviĝis kiel virtualaj insuloj, disigitaj de aliaj montaraj regionoj per pli varmaj, malpli altaj regionoj, kaj multfoje gastigas multajn diferencajn endemiajn plantojn kiuj disvolviĝis reagante sur malvarma, humida klimato kaj abunda sunlumo. Karakterizaj plantoj de tiuj vivmedioj prezentas adaptiĝojn kiel rozetajn strukturojn, vaksajn supraĵojn, kaj foliojn kun multaj triĥomoj (plantharoj).

Unika karakterizo de multaj humidaj tropikaj montaraj regionoj estas la ĉeesto de gigant-rozetaj plantoj por varieco de plantofamiloj, kiel lobelio (Lobelia) (afrotropiso), Puya (neotropiso), Cyathea (Novgvineo), kaj Argyroxiphium (Havajo).

La plej vastaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj konstituas la neotropisajn paramojn de la Andoj. Tiu ĉi tipo de biomo ankaŭ troviĝas en la montaroj de orienta kaj sudorienta Afriko, Monto Kinabalu en Borneo, la plej altaj altitudoj de Okcidentaj Ghatoj en suda Hindujo kaj en la Centraj Altaĵaroj de Novgvineo.

Kie la cirkonstancoj estas pli sekaj, oni trovas montarajn herbejojn, savanojn, kaj duonarbarojn, kiel Etiopajn Altaĵojn, kaj montarajn stepojn, kiel la stepojn de Tibeta Altebenaĵo.

Ekoregionoj[redakti | redakti fonton]

Aŭstralaziaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj
AA1001 Aŭstrali-alpaj montaraj herbejoj Flago-de-Aŭstralio.svg Aŭstralio
AA1002 Centra-montaraj subaltmontaraj herbejoj Flago-de-Aŭstralio.svg Aŭstralio
AA1003 Montaraj herbejoj de South Island Flago-de-Nov-Zelando.svg Nov-Zelando
Afrotropisaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj
AT1002 Angol-eskarpaj savano kaj duonarbaroj Flago-de-Angolo.svg Angolo
AT1004 Drakensbergaj montaraj herbejoj, duonarbaroj kaj arbaroj Flago-de-Lesoto.svg Lesoto, Flago-de-Svazilando.svg Svazilando, Flago-de-Sudafriko.svg Sud-Afriko
AT1008 Etiopaj montaraj arbustetaroj Flago-de-Etiopio.svg Etiopio
AT1010 Jos-altebenaĵa arbara-herbeja mozaiko Flago-de-Niĝerio.svg Niĝerio
AT1012 Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj Flago-de-Sudafriko.svg Sud-Afriko
AT1013 Ruvenzoriaj-virungaj montaraj arbustetaroj Flago-de-Kongo-Kinŝasa.svg Demokratia Respubliko Kongo, Flago-de-Ruando.svg Ruando, Flago-de-Ugando.svg Ugando
Neotropisaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj
NT1001 Centr-andaj sekaj punaoj Flago-de-Argentino.svg Argentino, Flago-de-Bolivio.svg Bolivio, Flag of Chile.svg Ĉilio
NT1002 Centr-andaj punaoj Flago-de-Argentino.svg Argentino, Flago-de-Bolivio.svg Bolivio, Flago-de-Peruo.svg Peruo
NT1003 Centr-andaj humidaj punaoj Flago-de-Bolivio.svg Bolivio, Flago-de-Peruo.svg Peruo
NT1004 Centr-andaj paramoj Flago-de-Ekvadoro.svg Ekvadoro, Flago-de-Peruo.svg Peruo
NT1009 Zakatonalo Flago-de-Meksiko.svg Meksiko
Orientalisaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj
IM1001 Kinabalu-montaj alpaj herbejoj Flago-de-Malajzio.svg Malajzio (Sabaho)
Palearktisaj montaraj herbejoj kaj arbustaroj
PA1006 Alpa stepo de Karakorumo kaj okcidenta Tibeta Altebenaĵo Flago-de-Afganio.svg Afganio, Flago-de-Barato.svg Barato, Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio, Flago-de-Pakistano.svg Pakistano
PA1008 Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo Flago-de-Irano.svg Irano, Flago-de-Turkmenio.svg Turkmenio
PA1010 Alt-atlasa junipera stepo Flago-de-Maroko.svg Maroko
PA1012 Nordokcident-himalajaj alpaj arbustaroj kaj herbejoj Flago-de-Afganio.svg Afganio, Flago-de-Barato.svg Barato, Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio, Flago-de-Pakistano.svg Pakistano
PA1013 Ordos-altebenaĵa stepo Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio
PA1014 Pamir-alpaj dezerto kaj tundro Flago-de-Afganio.svg Afganio, Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio, Flago-de-Kirgizio.svg Kirgizio, Flago-de-Taĝikio.svg Taĝikio
PA1015 Ĉilianaj subalpaj herbejoj Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio
PA1016 Sajanaj alpaj herbejoj kaj tundro Flago-de-Mongolio.svg Mongolio, Flago-de-Rusio.svg Rusio
PA1017 Sudorient-tibetaj arbustaroj kaj herbejoj Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio
PA1018 Sulajmanaj alpaj herbejoj Flago-de-Afganio.svg Afganio, Flago-de-Pakistano.svg Pakistano
PA1019 Tianŝanaj montaraj stepo kaj herbejoj Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio, Flago-de-Kazaĥio.svg Kazaĥio, Flago-de-Kirgizio.svg Kirgizio
PA1020 Tibet-altebenaĵaj alpaj arbustaroj kaj herbejoj Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio
PA1021 Okcident-himalajaj altpaj arbustaroj kaj herbejoj Flago-de-Barato.svg Barato, Flago-de-Nepalo.svg Nepalo
PA1022 Jarlung-Zamba arida stepo Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]