Valerata acido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Valerata acido
Valeriansäure Skelett.svg
Plata kemia strukturo de la
Valerata acido
Valeric-acid-3D-balls.png
Tridimensia kemia strukturo de la
Valerata acido
Alternativa(j) nomo(j)
  • Pentanoata acido
  • Valerianata acido
  • Propil-acetata acido
  • Butil-formiata acido
Kemia formulo
C5H10O2
CAS-numero-kodo 109524
ChemSpider kodo 7701
PubChem-kodo 7991
Merck Index 15,10090
Fizikaj proprecoj
Aspekto senkolora likvaĵo
Molara maso 102.133 g·mol-1
Denseco 0.939g cm−3
Fandpunkto -34.5 °C
Bolpunkto 186 °C
Refrakta indico  1,4085
Ekflama temperaturo 86 °C
Memsparka temperaturo 375 °C
Acideco (pKa) 4.82
Solvebleco Akvo:49.7 g/L
Mortiga dozo (LD50) 600 mg/kg (buŝe)
Sekurecaj Indikoj
Riskoj R34 R52/53
Sekureco S26 S36 S45 S61
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
Irita
Xi
Irita
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo-piktogramo
05 – Koroda substanco 07 – Toksa substanco
GHS Signalvorto Damaĝo
GHS Deklaroj pri damaĝoj H302, H314, H318, H412[1]
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P260, P264, P270, P273, P280, P301+312, P301+330+331, P303+361+353, P304+340, P305+351+338, P310, P321, P330, P363, P405, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

Valerata acido estas rekto-ĉena alkila karboksilata acido, senkolora likvaĵo kun tre malagrabla odoro. Ĝi estas nature trovata en la florplanto Valeriana officinalis el kie ĝi ricevas tiun nomon. Ĝia ĉefa uzo estas por sintezado de esteroj. Volatilaj esteroj de la valerata acido inklinas havi agrablajn odorojn kaj uzatas ĉefe kiel parfumoj kaj kosmetikaĵoj. Etila valerato kaj amila valerato uzatas kiel nutro-aldonaĵoj pro iliaj fruktohavaj gustoj.

Valerata acido strukture similas al la GHB kaj la neŭrotransmisiilo GABA pro tio ke ĝi estas mallong-ĉena karboksilata acido, kvankam mankas al ĝi la alkohola kaj amina funkciaj grupoj kiuj kontribuas por la biologiaj aktivecoj de la GHB kaj GABA. Ĝi malsimilas el la valproata acido pro manko da trikarbona flankĉeno. La mevalonata acido derivas el la valerata acido per metiligo.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]