Aŭtono (luno)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Disambig.svg Por samtitola artikolo vidu la paĝon Aŭtono.
Aŭtono
Natura satelito de Jupitero (XXVIII)
Oficiala nomo Jupitero XXVIII[1]
Aliaj nomoj S/2001 J 1
Historio
Malkovrintoj Scott S. Sheppard
David C. Jewitt
Jan Kleyna[1]
Dato de malkovro
Loko de malkovro
10-a de decembro 2001[1]
Mauna Kea[1]
Orbitaj ecoj
Granda duonakso 24 046 000 km
Discentreco 0,3168
Klinangulo 152,416° (rilate al la ekliptiko)
Periodo 760,95 tagoj
Fizikaj ecoj
Diametro 4 km (averaĝe)[2]
Maso
- Denso
~9 × 1013 kg
~2,6 × 103 kg/m3[2] (hipoteze)
Atmosferaj kaj surfacaj ecoj
Surfaca temperaturo  ?
Albedo ~0,04[2] (hipoteze)
Observaj ecoj
Videbla magnitudo 22[2]
v  d  r
Information icon.svg

Aŭtono estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

Malkovro[redakti | redakti fonton]

Ĝin malkovris Scott S. Sheppard, David C. Jewitt de la Universitato de Havajo, kaj Jan Kleyna de la Universitato de Kembriĝo, post observoj inter la 11-a de decembro 2001 kaj la 12-a de marto 2002 per teleskopoj de Mauna Kea.

Ili anoncis la 16-an de majo 2002 la malkovron de dekunu lunoj[3], la unua estis Aŭtono, kiu tiam ricevis la maldaŭran nomon S/2001 J 1 (unua jupitera luno malkovrita en 2001)

Ĝiaj grando kaj maso (4 km kaj 9 × 1013 kg) estas proksimume kalkulitaj laŭ ĝia videbla magnitudo, 22; hipotezinte ke ĝiaj denso kaj albedo estus 2,6 × 103 kg/m3 kaj 0,04.

Nomo[redakti | redakti fonton]

La 8-an de aŭgusto 2003, IAU aprobis[4] por ĝi la nomon Aŭtono[5]. En la la helena mitologio, Aŭtono (greke: Αὐτονόη) en la helena mitologio, estis la filo de Kadmo kaj Harmonia kaj la fratino de Semela.

Orbito[redakti | redakti fonton]

Aŭtono estas ano de la pazifaa grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 800 000 kaj 24 100 000 km, klinangulojn inter 144,5° kaj 158,3° rilate al la Jupitera ekvatoro kaj dicentrecojn inter 0,25 kaj 0,43.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Paĝaro pri planeda nomenklaturo ĉe la retejo de la usona geologia agentejo USGS (angle)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Gvido pri la jupiteraj satelitoj
    Jovian Satellite Fact Sheet (Datumoj pri la jupiteraj satelitoj)
    Planetary Satellite Physical Parameters (angle)
  3. IAUC 7900: Sats OF JUPITER; XTE J0929-314; C/2002 C1 (angle)
  4. IAUC 8177: Sats OF (22); Sats OF JUPITER, SATURN, URANUS Nomoj de lunoj (angle)
  5. Angle, ĝi recevis la nomon de Autonoe, laŭ regulo kiu volas, ke la nomo de retrogradaj lunoj finiĝu per "e" (tio, kiu estas neebla en esperanto)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]