Paderborn

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Blazono Mapo

Blazono

Paderborn
Lage der Stadt Paderborn in Deutschland.png
Situo en Germanio
Bazaj informoj
ŝtato: Germanio
federacia lando: Nordrejn-Vestfalio
distriktaro: Detmold
distrikto: Distrikto Paderborno
Areo: 180 km²
Loĝantoj: 140.748 (fine de 2004)
loĝantara denseco: 774 po km²
Alto: 94 - 347 m super meza marnivelo
Poŝtkodoj: 33041 - 33106
(eksa: 4790)
Telefonaj prefiksoj: 05251, 05252, 05254, 05293
Koordinatoj: 51° 43′N
8° 45′E
aŭtokodo: PB
Komunuma kodo: 05 7 74 032
Adreso de la
urba estraro:
Am Abdinghof 11
33098 Paderborn
Oficiala retejo: www.paderborn.de
retpoŝta adreso: info@paderborn.de

Paderborn (en Esperanto ankaŭ Paderborno) estas urbo en la nord-oriento de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio en Germanio. Ĝi situas sud-okcidente de la montaro Teutoburger Wald. Paderborno estas tradicia universitata urbo.

Dum la mezepoko, la urbo apartenis al la komerca ligo Hanso.

Etimologio de la nomo[redakti | redakti fonton]

En la 11-a jarcento Patrisbrunna, Parthelbrunne, Patherbrunn, "-brunn" aŭ "born" signifanta "fonto" aŭ "fontano", kaj "Pater", "Pader" laŭdire estanta vira nomo. Tamen ankaŭ la mallonga rivero, kies fonto situas en la urbocentra parko hodiaŭ nomiĝas "Pader".

Religio[redakti | redakti fonton]

Paderborno havas la reputacion de tradicia katolikeco. Tio reiras al rekatolikigo fare de la jezuitoj ek de 1580; episkopo Dietrich igis fermi la preĝejon Marktkirche, kelkajn jarojn antaŭe protestantigitan, tiel ke ne plu eblis protestantaj diservoj en la urbo. Ĝis 1802 Paderborno restis ekskluzive katolika.

Trafiko[redakti | redakti fonton]

Paderborno situas ĉe aŭtovojo A33, nord-suda, kiu ligas ĝin al la aŭtovojaj kruciĝoj Bielefeld kaj Wünnenberg-Haaren. Fervojaj ligoj estas al ĉiuj direktoj; haltas IC- kaj ICE-trajnoj de la linio DüsseldorfKassel, kiuj parte iras al Berlino. Regiona flughaveno, komuna kun Lippstadt, situas 15 km sud-okcidente de la urbo; ĝi servas precipe al la enlanda trafiko, sed ankaŭ por flugoj al kaj de Anglio kaj por feriaj (ĉartitaj) flugoj.

Partneraj urboj[redakti | redakti fonton]

Partneraj urboj de Paderborno estas:

Famaj Paderbornanoj[redakti | redakti fonton]

En Paderborno naskiĝis:

En Paderborno vivas/is kaj laboras/is:

Esperanto en Paderborn[redakti | redakti fonton]

Dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, Paderborn ene de Germanio estis esperanta nodopunkto, ĉar la urba "Esperanto-Centro Paderborn" estis la plej granda landa esperantlingva libroservo kaj priesperanta inform-centro. El inter la movadaj eventoj en la urbo krome ekzemple menciiĝu, ke inter la 27-a de decembro 1974 kaj la 3-a de januaro 1975 la 11-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en Paderborn kaj pritraktis la temon "Natursciencoj - ĉu nur por fakuloj?". Tre proksime de Paderborn, en la kastelo Wewelsburg, ankaŭ okazis la jubilea 50-a Internacia Seminario inter la 27-a de decembro 2006 kaj la 3-a de januaro 2007 sub la mem-reflekta temo "50 jaroj da IS - Ĉu ankoraŭ juna?".