Friedrich Wöhler

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Friedrich Wöhler (1800-1882)

Friedrich WÖHLER (nask. 31-an de julio 1800 en Frankfurt-Eschersheim (hodiaŭ Frankfurt am Main); mort. 23-an de septembro 1882 en Göttingen) estis germana kemiisto, kiu unuafoje produktis el neorganikan materialon organikan (karbamidon, 1828). Li ellaboris metodon pri produktado de metala aluminio.

Wöhler komence studis en Frankfurt, poste kuracadon (1820) en la Marburga Universitato. En la sekva jaro li translokiĝis al Heidelberg, kie laŭ instigo de Leopold Gmelin li ekstudis kemion.

Kvankam li akiris medicinan diplomon en 1823, li decidis studi kemion ĉe la plej bona kemiisto de Eŭropo, Jöns Jacob Berzelius. En 1823–1824 li laboris en Stokholmo kaj amikiĝis kun Berzelius, lernis la metodojn, alproprigis intereson pri novaj elementoj, poste tradukis liajn verkojn al la germana.

Reveninte en Germanio, li instruis kemion en Berlino (1825–1831), kie li faris du gravajn malkovrojn en 1828: li produktis el neorganika amonia cianato la organikan karbamidon, produkton de la proteina malkombino. Li samtempe ellaboris metodon pri produktado de malgrand-kvanta metala aluminio.

Li laboris ekde 1831 en Kassel, ekde 1836 ĝis sia morto kiel kemia profesoro de la Universitato de Göttingen. Li apartigis plurajn elementojn, mineralojn kaj prianalizis kombinaĵojn (ekzemple kokainon).

Li ricevis honoran membrecon en Hungara Scienca Akademio en 1881.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

  • Lehrbuch der Chemie, Dresden, 1825, 4 volomoj.
  • Grundriss der Anorganischen Chemie, Berlin, 1830.
  • Grundriss der Organischen Chemie, Berlin, 1840.
  • Praktische Übungen der Chemischen Analyse, Berlin, 1854.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]