Cirilaj alfabetoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo

En ĉi tiu listo estas prezentataj lingvoj, kiuj uzas aŭ iam uzis alfabeton surbaze de cirila alfabeto. Preskaŭ ĉiuj cirilaj signoj de diversaj lingvoj troviĝas en Unikodo (vd. Cirila alfabeto en Unikodo (en la rusa)).

Mapo de disvastiĝo de Cirila alfabeto
Cirilaj
alfabetoj
[[Dosiero:{{{Bildo}}}|100px]]
La slavaj:
Belorusa
Bulgara
Serba
Makedona
Rusa
Ukraina
Neslavaj:
Kazaĥa
Kirgiza
Moldava
Mongola
Taĝika
Historiaj:
Slavona aboco
Rumana cirilalfabeto
* Estas menciitaj nur oficialaj
alfabetoj de ŝtatoj.
Pli da detaloj ĉi tie.

Hindeŭropa lingvaro {ГОСТ 7.75–97: ино 208 | ISO 639-2: ine}[redakti | redakti fonton]

  • balta lingvaro
    • la litova {ГОСТ 7.75–97: лит 400 | ISO 639-1: lt | ISO 639-2: LT | ISO 639-3: LIT} (fino de 19-a — komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la latina)
  • hindirana lingvaro
    • hindaj (hindarjaj) lingvoj
      • la cigana {ГОСТ 7.75–97: цыг 780 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: rom | ISO 639-3: rom — la cigana (komuna), rmn — de balkanaj ciganoj, rml — de baltaj ciganoj, rmc — de karpataj ciganoj, rmf — de finnaj ciganoj, rmo — de sintioj, rmr — de hispanaj ciganoj, rmy — de rumanaj ciganoj, rmw — de kimraj ciganoj} (en Serbio kaj eksa USSR ekde 1927)
    • irana lingvaro {ГОСТ 7.75–97: ира 219 | ISO 639-2: ira}
      • la baluĉa {ГОСТ 7.75-97: беу 095 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: bal | ISO 639-3: bal - la baluĉa (komuna), bgp - la orienta, bgn - la okcidenta, bcc - la suda} (provoj sur teritorio de USSR (Turkmena SSR) ekde 1980-aj)
      • la jagnoba {ISO 639-1: - | ISO 639-2: ira | ISO 639-3: yai} (ekde 1990-aj)
      • la kurda {ГОСТ 7.75-97: кур 350 | ISO 639-1: ku | ISO 639-2: kur | ISO 639-3: kur; ckb, kmr, sdh} (sur teritorio de eksa USSR ekde 1946)
      • la oseta {ISO 639-1: os | ISO 639-2: oss | ISO 639-3: oss} (18-a jarcento - 1924; ekde 1938)
      • la ŝugnana {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: sgh} (ekde 1980-aj)
      • la taĝika {ISO 639-1: tg | ISO 639-2: tgk | ISO 639-3: tgk} (ekde 1940)
      • la tata {ГОСТ 7.75-97: тат 665 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: ttt - tata lingvo jdt - dialekto de mont. hebreoj} (ekde 1938)
  • slava lingvaro
    • malnova Slavono (la antikva eklezia slava) {ГОСТ 7.75–97: цер, 777 (la kodoj ISO kaj ГОСТ estas komunaj kun Slavono) | ISO 639-1: cu | ISO 639-2: chu | ISO 639-3: chu}
    • Slavono {ГОСТ 7.75–97: цер, 777 (la kodoj ISO kaj ГОСТ estas komunaj kun la malnova Slavono) | ISO 639-1: cu | ISO 639-2: chu | ISO 639-3: chu} (krom la kroata kaj ĉeha Glagolitaj dialektoj)
    • la belorusa {ГОСТ 7.75-97: бел 090 | ISO 639-1: be | ISO 639-2: bel | ISO 639-3: bel}
    • la bulgara {ISO 639-1: bg | ISO 639-2: bul | ISO 639-3: bul} (ekde 9-a jarcento)
    • la makedona {ГОСТ 7.75-97: маа 415 | ISO 639-1: mk | ISO 639-2: mac (B); mkd (T)-- | ISO 639-3: mkd}
    • la pola {ГОСТ 7.75-97: пол 540 | ISO 639-1: pl | ISO 639-2: pol | ISO 639-3: pol} (provoj meze de 19-a jarcento)
    • la polesia (ekde 1988)
    • la rusa {ISO 639-1: ru | ISO 639-2: rus | ISO 639-3: rus} (ekde 9-a jarcento)
    • la rusina {ISO 639-2: sla | ISO 639-3: rue}
    • la serba {ISO 639-1: sr | ISO 639-2: scc (B); srp (T) | ISO 639-3: srp}
    • la ukraina {ISO 639-1: uk | ISO 639-2: ukr | ISO 639-3: ukr}

Kaŭkaziaj lingvaroj[redakti | redakti fonton]

  • la abaza {ГОСТ 7.75-97: аба 005 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: cau | ISO 639-3: abq} (ekde 1938)
  • la abĥaza {ISO 639-1: ab | ISO 639-2: abk | ISO 639-3: abk} (1862-1926; ekde 1954)
  • la adigea {ГОСТ 7.75-97: ады 020 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: ady | ISO 639-3: ady} (ekde 1938)
  • la agula {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: agx} (ekde 1990)
  • la aĥvaĥa {ГОСТ 7.75-97: ахв 074 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: akv} (provoj ekde 1980-aj)
  • la arĉia {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: aqc} (provoj ekde 2000-aj)
  • la avara {ISO 639-1: av | ISO 639-2: ava | ISO 639-3: ava} (19-a jarcento, paralele kun la araba; ekde 1938)
  • la caĥura {ГОСТ 7.75-97: цах | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: tkr} (ekde 1990, paralele kun la latina)
  • la ceza {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: ddo} (ekde 1993)
  • la ĉeĉena {ISO 639-1: ce | ISO 639-2: che | ISO 639-3: che} (ekde 1938, en 1991-2000 ankaŭ latinalfabeto)
  • la dargvaj {ГОСТ 7.75-97: даг 175 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: dar | ISO 639-3: dar} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1938)
  • la ĥinaluga {ISO 639-3: kjj} (provoj de 1990-aj)
  • la inguŝa {ГОСТ 7.75-97: инг 205 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: inh | ISO 639-3: inh} (ekde 1937)
  • la kabarda (la kabarda-ĉerkesa) {ГОСТ 7.75-97: каа 250 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: kbd | ISO 639-3: kbd} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1936)
  • la kubaĉa {ISO 639-1: - | ISO 639-2: -} (provoj ekde 1990-aj)
  • la laka {ГОСТ 7.75-97: лак 370 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: lbe} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1938)
  • la lezga {ISO 639-1: - | ISO 639-2: lez | ISO 639-3: lez} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1938)
  • la rutula {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: rut} (ekde 1990)
  • la tabasarana {ISO 639-1: - | ISO 639-2: cau | ISO 639-3: tab} (ekde 1938)
  • la udia {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: udi} (provoj de 1990-aj, paralele kun la latina)

Ĉinotibeta lingvaro {ГОСТ 7.75–97: сит 601 | ISO 639-2: sit}[redakti | redakti fonton]

  • ĉina lingvaro {ISO 639-1: zh | ISO 639-2: chi (B); zho (T) | ISO 639-3: zho k.a.}
    • la dungana {ГОСТ 7.75–97: дун 191 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: sit | ISO 639-3: dng} (ekde 1953)

Ĉukĉa-kamĉatka lingvaro[redakti | redakti fonton]

  • la ĉukĉa (la luoravetlana) {ГОСТ 7.75–97: чук 800 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: ckt} (ekde 1937)
  • la itelmena {ГОСТ 7.75–97: ите 240 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: itl} (ekde 1980-aj)
  • la korjaka {ГОСТ 7.75–97: коя 335 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: kpy} (ekde 1937)

Mongoleda lingvaro[redakti | redakti fonton]

  • la burjata {ГОСТ 7.75–97: бур 125 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: bua | ISO 639-3: bua - la burjata (komuna), bxr - la burjata (Rusio), bxu - la burjata (Ĉinio), bxm - la burjata (Mongolio)} (provoj de fino de 19-a — komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la mongola; ekde 1939)
  • la kalmuka {ГОСТ 7.75–97: кал 260 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: xal | ISO 639-3: xal} (1924—1930; ekde 1938)
  • la mongola {ГОСТ 7.75–97: мон 463 | ISO 639-1: mn | ISO 639-2: mon | ISO 639-3: mon - la mongola (komuna), khk - la ĥalĥa-mongola, mvf - la periferia mongola} (ekde 1940)
  • la daura {ISO 639-1: — | ISO 639-2: tut | ISO 639-3: dta} (provo de 1957)

Tunguza-manĉura grupo[redakti | redakti fonton]

  • la evena {ГОСТ 7.75-97: эвн 830 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: eve} (ekde 1937)
  • la evenka {ГОСТ 7.75-97: эвк 825 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: evn} (provoj de 19-a jarcento; ekde 1937)
  • la nanaja {ГОСТ 7.75-97: нан 471 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: gld} (provoj de fino de la 19-a jarcento; 1928-1929; ekde 1937)
  • la negidala {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: neg} - la skribo en stadio de ellaboro
  • la oroĉa {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: oac} (ekde 2000-aj)
  • la oroka {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: oaa} (ekde 2008)
  • la udega {ГОСТ 7.75-97: удэ 705 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: ude} (ekde 1937)
  • la ulĉa {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: ulc} (ekde 2001)

Tjurka lingvaro[redakti | redakti fonton]

  • la altaja {ГОСТ 7.75-97: алт 035 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: alt} (1845-1928; ekde 1938)
  • la azerbajĝana {ISO 639-1: az | ISO 639-2: aze | ISO 639-3: aze, azj, azb, qxq, slq} (1939-1991)
  • la baŝkira {ISO 639-1: ba | ISO 639-2: bak | ISO 639-3: bak} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1940)
  • la ĉuvaŝa {ГОСТ 7.75-97: чув 795 | ISO 639-1: cv | ISO 639-2: chv | ISO 639-3: chv} (ekde fino de 18-a jarcento)
  • la dolgana {ISO 639-3: dlg} (ekde 1973)
  • la gagauza {ГОСТ 7.75-97: гаг 145 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: tut | ISO 639-3: gag} (provoj de fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj; 1957-1990-aj)
  • la ĥakasa {ГОСТ 7.75-97: хак 755 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: kjh} (fino de 19-a jarcento - 1929; ekde 1939)
  • la jakuta {ISO 639-1: - | ISO 639-2: sah | ISO 639-3: sah} (la 19-a jarcento - 1917; ekde 1939)
  • la karaĉaja-balkara {ISO 639-1: - | ISO 639-2: krc | ISO 639-3: krc} (ekde 1936)
  • la karaima {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: kdr} (la 20-a jarcento)
  • la karakalpaka {ISO 639-2: kaa | ISO 639-3: kaa} (1940-aj-1994)
  • la kazaĥa {ISO 639-1: kk | ISO 639-2: kaz | ISO 639-3: kaz} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1940)
  • la kirgiza {ГОСТ 7.75-97: кыр/кыр 305 | ISO 639-1: ky | ISO 639-2: kir | ISO 639-3: kir} (ekde 1940)
  • la krimĉaka {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: jct} (1990-aj)
  • la krime-tatara {ГОСТ 7.75-97: кры 347 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: crh | ISO 639-3: crh} (ekde 1938-1990-aj)
  • la kumanda {ISO 639-1: -} (provoj ekde 1990-aj)
  • la kumika {ГОСТ 7.75-97: кум 349 | ISO 639-2: kum | ISO 639-3: kum} (ekde 1938)
  • la nogaja {ГОСТ 7.75-97: ног 505 | ISO 639-2: nog | ISO 639-3: nog} (ekde 1938)
  • la sojota (ekde 2000-aj)
  • la ŝora {ISO 639-1: - | ISO 639-2: tut | ISO 639-3: cjs} (fino de 19-a jarcento - 1929; ekde 1938)
  • la tatara {ISO 639-1: tt | ISO 639-2: tat | ISO 639-3: tat} (fino de 19-a - komenco de 20-a jarcentoj, paralele kun la araba; ekde 1938)
  • la teleuta {ISO 639-1: - | ISO 639-2: -} (ekde 2004)
  • la tofalara {ISO 639-1: - | ISO 639-2: tut | ISO 639-3: kim} (ekde 1988)
  • la turkmena {ГОСТ 7.75-97: тук 695 | ISO 639-1: tk | ISO 639-2: tuk | ISO 639-3: tuk} (1940-1991)
  • la tuva {ГОСТ 7.75-97: тув 690 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: tyv | ISO 639-3: tyv} (provoj de 1920-aj; ekde 1941)
  • la ujgura {ISO 639-1: ug | ISO 639-2: uig | ISO 639-3: uig} (ekde 1947)
  • la uzbeka {ISO 639-1: uz | ISO 639-2: uzb | ISO 639-3: uzb, uzn, uzs} (1941-1998; ekde 1998 paralele kun la latinalfabeto)

Urala lingvaro[redakti | redakti fonton]

  • samojedaj lingvoj
    • la eneca {ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: enf — arbara dialekto, enh — tundra dialekto} (provoj ekde 1980-aj)
    • la neneca {ГОСТ 7.75–97: нен 482 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: yrk} (provoj de fino de 19-a jarcento; ekde 1937)
    • la nganasana {ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: nio} (ekde 1990-aj)
    • la selkupa {ГОСТ 7.75–97: сел 590 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: sel | ISO 639-3: sel} (provoj de fino de 19-a jarcento; ekde 1937)
  • finn-ugraj lingvoj {ГОСТ 7.75–97: фиу 742 | ISO 639-2: fiu}
    • la ĥanta {ГОСТ 7.75–97: хан 760 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: kca} (provoj de fino de 19-a — komenco de 20-a jarcentoj; ekde 1937)
    • la karela {ГОСТ 7.75–97: кас 285 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: krl | ISO 639-3: krl} (19-a — komenco de 20-a jarcentoj; 1937—1940)
    • la komia {ГОСТ 7.75–97: кои 320 | ISO 639-1: kv | ISO 639-2: kom | ISO 639-3: kom, kpv}
      • la zirjana {ГОСТ 7.75–97: кои 320 | ISO 639-1: kv | ISO 639-2: kom | ISO 639-3: kpv} (komenco de 19-a jarcento — 1930; ekde 1936)
      • la permia (la perma) {ГОСТ 7.75–97: ком 325 | ISO 639-1: — | ISO 639-3: koi} (fino de 19-a jarcento — 1930; ekde 1936)
      • la jazjvina (la jazjva) {ISO 639-1: — | ISO 639-3: koi (kiel la komi-permia)} (ekde 2003)
    • la mansa (la vogula) {ГОСТ 7.75–97: ман 435 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: — | ISO 639-3: mns} (provoj de komenco de 20-a jarcento; ekde 1937)
    • la maria (la ĉeremisa) {ГОСТ 7.75–97: мач 445 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: chm | ISO 639-3: chm — la maria (komuna), mhr — la stepo-maria, mrj — la montarmaria} (ekde fino de 18-a jarcento)
    • mordvaj lingvoj {ISO 639-1: | ISO 639-2: mdf, myv | SIL: mdf, myv}
      • la mokŝa {ГОСТ 7.75–97: мок 455 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: mdf | ISO 639-3: mdf} (ekde fino de 18-a jarcento)
      • la erzja {ГОСТ 7.75–97: эрз 835 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: myv | ISO 639-3: myv} (ekde fino de 18-a jarcento)
    • la samea {ISO 639-1: se (la norda samea) | ISO 639-2: sma, sme, smi, smj, smn, sms | ISO 639-3: sia, sjd, sjk, sjt, smn, sms, sju, sje, sme, smj, sma} (provoj de fino de 19-a jarcento; 1937—1938; ekde 1982 (nur en Rusio))
    • la udmurta {ГОСТ 7.75–97: удм 700 | ISO 639-1: — | ISO 639-2: udm | ISO 639-3: udm} (ekde fino de 18-a jarcento)

Aliaj lingvoj[redakti | redakti fonton]

  • la aleuta {ГОСТ 7.75-97: але 033 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: ale | ISO 639-3: ale} (19-a - komenco de 20-a jarcentoj; ekde 1990-aj)
  • la alutika {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: ems} (19-a - komenco de 20-a jarcentoj; ekde 1990-aj)
  • la asiria (la ajsora, la nov-siria) {ISO 639-1: - | ISO 639-2: syr | ISO 639-3: aii} (sur teritorio de eksa USSR en 1920-aj jaroj)
  • eskimaj (provoj de fino de 19-a jarcento; ekde 1937, sur teritorio de Rusio)
  • jukagiraj (ekde 1987)
  • la keta {ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: ket} (ekde 1980-aj)
  • la nivĥa {ГОСТ 7.75-97: нив 490 | ISO 639-1: - | ISO 639-2: - | ISO 639-3: niv} (ekde 1937)
  • la tlingita {ISO 639-2: tli | ISO 639-3: tli} (provoj de 19-a - komencco de 20-a jarcentoj)

Kodoj de cirilalfabetaj lingvoj (resumo)[redakti | redakti fonton]

Listo de kodoj de lingvoj, uzantaj cirilajn alfabetojn (krom la litova kaj la pola - ĉar nun ili ne uzas la cirilalfabeton):

  • Laŭ ISO 639-1:
    • slavaj: be, cu, bg, mk, ru, sr, uk
    • neslavaj: ab, av, az, ba, ce, cv, kk, ku, kv, ky, mn, mo, os, se, tg, tk, tt, ug, uz
  • Laŭ ISO 639-2:
    • slavaj: chu, bel, bul, mac, mkd, rus, sla, scc, srp, ukr
    • neslavaj: abk, ady, ale, ava, aze, bak, bal, bua, cau, che, chm, chv, crh, dar, inh, ira, kaa, kaz, kbd, kir, kom, krc, krl, kum, kur, lad, lez, mdf, mol, mon, myv, nog, oss, rom, sah, sel, sit, sma, sme, smi, smj, smn, sms, syr, tat, tgk, tli, tuk, tut, tyv, udm, uig, uzb, xal
  • Laŭ ISO 639-3:
    • slavaj: chu, bel, bul, mkd, rue, rus, srp, ukr
    • neslavaj: abk, abq, ady, agx, aii, akv, ale, alt, aqc, ava, azb, aze, azj, bak, bal, bua, bxm, bxr, bxu, che, chm, chv, cjs, ckt, crh, dar, ddo, dlg, dng, dta, ems, enf, enh, eve, evn, gag, gld, inh, itl, jct, kaa, kaz, kbd, kca, kdr, ket, khk, kim, kir, kjh, kjj, koi, kom, kpv, kpv, kpy, krc, krl, kum, kur, lad, lbe, lez, mdf, mhr, mns, mol, mon, mrj, mvf, myv, neg, nio, niv, nog, oaa, oac, oss, qxq, rmc, rmf, rml, rmn, rmo, rmr, rmw, rmy, rom, rut, sah, sel, sgh, sia, sjd, sje, sjk, sjt, sju, slq, sma, sme, smj, smn, sms, tab, tat, tgk, tkr, tli, ttt, tuk, tyv, ude, udi, udm, uig, ulc, uzb, uzn, uzs, xal, yai, yrk

Plus Slovio (artefarita slava lingvo).

rutena alfabeto[redakti | redakti fonton]

Ĝi estas uzata oficiale nur en Serbio, neoficiale en Ukrainio, Pollando, Slovakio.

Rutena alfabeto
Majusklo Minusklo Nomo Transliterumo Internacia prononco Noto
А а a a /a/
Б б бы b /b/
В в вы v /v/
Г г гы h /ɦ/
Ґ ґ ґы g /ɡ/
Д д ды d /d/
Е е e e /e/
Є є є je /je/
Ё ё ё jo /jo/ En Serbio ne uziĝas
Ж ж жы ž ĵ
З з зы z /z/
И и и y /ɪ/
І і i i /i/ en Serbio ne uziĝas
Ы ы ы y /ɨ/
Ї ї ї ji /ji/
Й й йы j /j/
К к кы k /k/
Л л лы l /l/
М м мы m /m/
Н н ны n /n/
О о o o /o/
П п пы p /p/
Р р ры r /r/
С с сы s /s/
Т т ты t /t/
У у у u /u/
Ф ф фы f /f/
Х х хы x, ch ĥ
Ц ц цы c c
Ч ч чы č ĉ
Ш ш шы š ŝ
Щ щ щы šč ŝĉ
Ѣ ѣ їть /ji/, /i/ Ĝis la 2-a mondmilito uziĝis
Ю ю ю ju /ju/
Я я я ja /ja/
Ь ь мнягкый знак (ірь) /ʲ/ nur iomete ŝanĝiĝas la konsonanton
Ъ ъ твердый знак (ір) en Serbio ne uziĝas

Ligiloj[redakti | redakti fonton]