Psika malsano

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Psikamensa malsano - aŭ en pli afabla vortumo psikamensa perturbo[1] respektive (dubinde ĉu pli afable aŭ malafable) mensa malordo[2] - estas malsano konsistanta el grava ŝanĝiĝo en konduto de psike sanaj homoj. La pensado, sentado kaj konduto povas esti malutilaj, kelkfoje danĝeraj.

Ĝin povas kaŭzi damaĝo aŭ malĝusta funkciado de cerbo. Oni supozas ankaŭ heredajn kaŭzojn.

Mensa sano[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Mensa sano.
Ripozanta knabino en naĝejo: ekzemplo de mensa sano.

Mensa sano estas nivelo de psikologia bonfarto, aŭ foresto de mensa malsano;[3] ĝi estas la "psikologia stato de iu kiu estas funkcianta je kontentiga nivelo de emocia kaj konduta alĝustigo".[4] El la vidpunkto de pozitiva psikologioholismo, mensa sano povas inkludi individuan kapablon por ĝui la vivon, kaj krei ekvilibron inter vivagado kaj klopodoj por atingi psikologian reziston.[3] Laŭ la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS aŭ en angla WHO) mensa sano inkludas "subjektivan bonfarton, perceptitan memefikon, aŭtonomecon, kapablon, intergeneracian dependon, kaj mem-ĝisdatigon de la propra intelekta kaj emocia potencialo, inter aliaj."[5] Krome la MOS asertas ke la bonfarto de individuo estas enhavata en la realigo de ties kapabloj, fronte al normalaj stresoj en la vivo, al produktiva laboro kaj al kontribuo al sia komunumo.[6] Tamen, kulturaj diferencoj, subjektivaj taksadoj, kaj konkurencaj profesiaj teorioj, ĉio tuŝas la stato kiel "mensa sano" estas difinita.[5]

Persono luktanta kontraŭ sia konduta sano povas fronti kontraŭ streso, deprimo, anksieco, socirilataj problemoj, aflikto, adikto, atentomanka-hiperaktiva perturbolernomalkapablo, afekcia perturbo, aŭ aliaj psikologiaj problemoj.[7][8] Konsilistoj, terapiistoj, vivotrejnistoj, psikologoj, flegistinojkuracistoj povas helpi administri kondutsanajn aferojn per traktadoj kiaj terapio, konsilado, aŭ kuraciloj. La nova kampo de "tutmonda mensa sano" estas "la areo de studo, esplorado kaj praktikado kiu metas kiel prioritaton plibonigon de mensa sano kaj atingon de egaleco en mensa sano por ĉiuj homoj tutmonde".[9]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. ekzemple laŭ la lingvouzo de la Klasifiko Internacia de Malsanoj de la Monda Organizaĵo pri Sano
  2. en la Diagnoza kaj Statistika Manlibro de Mensaj Malordoj (DSM) publikigata en Usono
  3. 3,0 3,1 About.com (2006, Julio 25a). What is Mental Health?. Konsultita la 1a de Junio, 2007, el About.com
  4. Princeton University. Konsultita la 4an de Majo, 2014, el [ordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=mental+health&sub=Search+WordNet&o2=&o0=1&o8=1&o1=1&o7=&o5=&o9=&o6=&o3=&o4=&h= Princeton.edu]
  5. 5,0 5,1 The world health report 2001 - Mental Health: New Understanding, New Hope. Alirita 4a de Majo 2014.
  6. Mental health: strengthening our response. Alirita 4a de Majo 2014.
  7. http://captus.samhsa.gov/prevention-practice/prevention-and-behavioral-health/behavioral-health-lens-prevention/1
  8. Kitchener, BA & Jorm, AF, 2002, Mental Health First Aid Manual. Centre for Mental Health Research, Canberra.. p 5
  9. Patel V., Prince M. (2010). "Global mental health – a new global health field comes of age", gazeto : JAMA, volumo : 303, paĝoj : 1976–1977. COI:10.1001/jama.2010.616