Filmo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Kinejo por rigardi filmojn.
Kinkamerao de la fratoj Lumière.
Projektilo FH99-35/70 kie videblas la du filmujoj.
Projekciilo de 35 mm.

Filmo estas la produkto kaj suma termino por kinematografio kaj ĉiuj ties aspektoj—artaj, teknikaj, komercaj, kaj sociaj. Komune kun la presaro, radiodisaŭdigo kaj televido, ĝi apartenas inter la komunikaj rimedoj kun la plej granda agdistanco kaj influo. Laŭ Akademia Vortaro (citanta la 8-an oficialan aldonon), «filmo» estas «bendo kovrita de fotoemulsio; tuto de la bildoj fiksitaj sur tia(j) bendo(j) kaj projekcieblaj sur ekranon».

Kiel en ĉiuj artaj spektakloj, kinematografa verko —aŭ filmo— destiniĝas ĝenerale al publiko, kunigita tiukaze en dediĉita loko, tiel nomata kinejo. Pro la multaj formoj de filmoj kiuj aperis kaj aperas nuntempe kaj pro la krea diverseco, la kino estas malfacile difinebla. La kreado de rakontoj kun movantaj bildoj kompreneble ne difinas la fakon, ĉar ekzistas filmoj "sen-intrigaj", ekzemple, la dokumentaj filmoj, la poeziaj filmoj kaj la abstraktaj filmoj.

Oni vidis filmojn sen ŝajna movo, kiel en La jetée de Chris Marker, komponita de filmataj fotografioj, filmoj sen filmado (arkivaj filmoj, eksperimentaj filmoj, kiel tiuj de Martin Arnold, aŭstria reĝisoro kiu majstris reĝisori filmojn kun "trovata filmobobeno"), filmoj sen muntado kiel kutimis fari la Fratoj Lumière, filmoj sen sono (mutaj filmoj, kompreneble, sed ankoraŭ eksperimentaj silentaj filmoj kaj eĉ ekzistas filmoj sen bildoj kiel atestas la nursona filmo de Walter Ruttman, nome Weekend.

Nek oni povas referenci al la fama filmobobeno por reprezenti kinon ĉar la tutnovaj bit-teknikoj revolucias tiun procedon. Ne, kino estas fako kiu neniel similas al aliaj artoj sen tamen estas multforma, multvizaĝa kaj, kiel la aliaj artoj, ĉiam evoluanta.

Priskribo[redakti | redakti fonton]

Nigrablanka filmo Arista ISO 125/22°
Filmostrio

Filmo estas serio de daŭrigantaj bildoj kiuj, kiam montrite sur ekrano, kreas la iluzion de movado de bildoj pro Fiofenomeno. Tiu optika iluzio igas onin percepti kontinuan moviĝon inter apartaj objektoj rigarditaj rapide en sinsekvo. Filmo estas kreita fotante faktajn scenojn per filmilo; de fotodesegnaĵoj aŭ miniaturmodeloj uzante tradiciajn animaciajn teknikojn; per Komputil-generita bildaro kaj komputilanimacio; aŭ per kombinaĵo de kelkaj aŭ ĉiuj tiuj teknikoj kaj aliaj vidaj efikoj. Nuntempa difino de kino estas la arto ŝajnigi travivaĵojn, kiuj komunikas ideojn, rakontojn, perceptojn, sentojn, belecon aŭ atmosferon de la rimedoj de registritaj aŭ laŭprogramaj kortuŝaj bildoj kune kun aliaj sensaj stimuloj.[1]

La procezo de filmproduktado estas kaj arto kaj industrio. Filmoj estis origine filmitaj sur plasta folio kiu estis montrita tra filmprojekciilo sur granda ekrano; pli modernaj teknikoj povas uzi tute ciferecajn filmigon kaj stokadon, kiel ekzemple la fotilo Red One kiu registras sur disko aŭ montrokartoj.

Filmoj kutime inkludas optikan muzikon, kio estas grafika registrado de la parolitaj vortoj, muziko kaj aliaj sonoj kiuj devas akompani la bildojn. Ĝi etendiĝas laŭ parto de la filmo ekskluzive rezervite por ĝi kaj ne estas projekciita.

Filmoj estas kulturaj artefaktoj kreitaj fare de specifaj kulturoj. Ili reflektas tiujn kulturojn, kaj, en victurno, influas ilin. Filmo estas konsiderita kiel grava arta ĝenro, fonto de popolplezuro, kaj potenca medio por edukado - de aŭ endoktrinigaj - civitanoj. La vida bazo de filmo donas al ĝi universalan potencon de komunikado. Kelkaj filmoj fariĝis popularaj tutmondaj altiroj uzante dubladonsubtekstojn por traduki la dialogon en la lingvon de la spektanto. Kelkaj kritikis la gloradon de la filmindustrio de violento[2] kaj ĝia seksisma traktado de virinoj.[3][4]

La individuaj bildoj kiuj konsistigas filmon estas nomitaj kadroj. Dum projekcio, rotacia obturatoro kaŭzas intervalojn de mallumo tiel ke ĉiu kadro en victurno estas proponita en pozicion por esti projekciita, sed la spektanto ne rimarkas la interrompojn pro efiko konata kiel persisto de vizio, per kio la okulo retenas vidan bildon por frakcio de sekundo post kiam la fonto estis forigita. La percepto de moviĝo ŝuldiĝas al psikologia efiko nomita beta-movado.

La nomo "filmo" originas de la fakto ke fotografia filmo (ankaŭ nomita krudfilmo) historie estis la komunikilo por registrado kaj elmontrado de filmoj. Multaj aliaj esprimoj ekzistas por individua filmo, inkluzive de bildo, bildekspozicio, kortuŝa bildo, fotoludo kaj simple filmo.

Historio de kinematografio[redakti | redakti fonton]

Filmoj[redakti | redakti fonton]

Filmaj serioj[redakti | redakti fonton]

Kiam filmo gajnas imponan sukceson, la produktoroj ofte cedas fari duan epizodon kaj eĉ krei trilogion, alinome veran filmserion. Tiu logiko estas multe kritikata ĉar la sekvaĵoj estas kelkfoje bonkvalitaj kaj do honoras la unuan filmon sed eblas ke ĝi montriĝas fuŝfarita, denuncante volon de produktoroj (precipe usonaj) fari "facilan monon". Ĉiaokaze, kelkaj filmaj serioj starigis la famon de holivudo tra neforgeseblajn verkaĵojn. Sed tiun emon ekzistas ankaŭ tutmonde.

Afiŝo de la filmo GoldenEye el la serio de James Bond.

Filmistoj[redakti | redakti fonton]

Gary Cooper kaj Marlene Dietrich en la filmo Maroko (1930).

Landoj[redakti | redakti fonton]

Ĉiu lando havas sian kinon. Ĉi-sube estas listo de naciaj kinoj Ankaŭ vidu la listo de festivaloj pri kino : Festivaloj de Kino

Filmoteĥniko[redakti | redakti fonton]

La Paramount Pictures emblemo uzita ekde 2003.
Fox-Studioj en Los-Anĝeleso.

Firmaoj[redakti | redakti fonton]

Skoloj[redakti | redakti fonton]

Ĝenroj[redakti | redakti fonton]

Esperanto en filmo[redakti | redakti fonton]

Rilataj temoj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Acker, Ally. (1991). Reel Women: Pioneers of the Cinema, 1896 to the Present. New York: Continuum. ISBN 0-8264-0499-5. 
  • Basten, Fred E.. (1980). Glorious Technicolor: The Movies' Magic Rainbow. Cranbury, NJ: AS Barnes & Company. ISBN 0-498-02317-6. 
  • Basten, Fred E. (verkisto); Peter Jones (reĝisoro kaj verkisto); Angela Lansbury (rakontisto). {{{titolo}}} [Documentary].
  • Casetti, Francesco. (1999). Theories of Cinema, 1945-1995. Austin, TX: University of Texas Press. ISBN 0-292-71207-3. 
  • Cook, Pam. (2007). The Cinema Book, Third Edition. London: British Film Institute. ISBN 978-1-84457-193-2. 
  • Faber, Liz, & Walters, Helen. (2003). Animation Unlimited: Innovative Short Films Since 1940. London: Laurence King, in association with Harper Design International. ISBN 1-85669-346-5. 
  • Hagener, Malte, & Töteberg, Michael. (2002). Film: An International Bibliography. Stuttgart: Metzler. ISBN 3-476-01523-8. 
  • Hill, John, & Gibson, Pamela Church. (1998). The Oxford Guide to Film Studies. Oxford; New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-871124-7. 
  • King, Geoff. (2002). New Hollywood Cinema: An Introduction. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-12759-6. 
  • Ledoux, Trish, & Ranney, Doug, & Patten, Fred. (1997). Complete Anime Guide: Japanese Animation Film Directory and Resource Guide. Issaquah, WA: Tiger Mountain Press. ISBN 0-9649542-5-7. 
  • Merritt, Greg. (2000). Celluloid Mavericks: A History of American Independent Film. New York: Thunder's Mouth Press. ISBN 1-56025-232-4. 
  • Nowell-Smith, Geoffrey. (1999). The Oxford History of World Cinema. Oxford; New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-874242-8. 
  • Rocchio, Vincent F.. (2000). Reel Racism: Confronting Hollywood's Construction of Afro-American Culture. Boulder, CO: Westview Press. ISBN 0-8133-6710-7. 

Schrader, Paul (Printempo 1972). "Notes on Film Noir", gazeto : Film Comment, volumo : 8, numero : 1, paĝoj : 8–13

  • Schultz, John (writer and director); James Earl Jones (narrator). {{{titolo}}} [Documentary].
  • Thackway, Melissa. (2003). Africa Shoots Back: Alternative Perspectives in Sub-Saharan Francophone African Film. Bloomington, IL: Indiana University Press. ISBN 0-85255-576-8. 
  • Vogel, Amos. (1974). Film as a Subversive Art. New York: Random House. ISBN 0-394-49078-9. 

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. (2013-09-05)The Movie Theater of the Future Will Be In Your Mind. Tribeca film. Alirita September 5, 2013.
  2. Media, Sex, Violence, and Drugs in the Global Village - Paĝo 51, Kuldip R. Rampal - 2001
  3. http://www.rachelsimmons.com/2011/04/the-astonishing-sexism-of-hollywood-and-what-it-means-for-girls/
  4. http://www.thewrap.com/music/article/sexist-hollywood-women-still-struggle-find-film-jobs-study-finds-74076

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]