Taksono

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Variaj niveloj de la scienca klasifika sistemo. Specio Genro Familio Ordo Klaso Filumo Regno Domajno Vivo
Magnify-clip.png
Hierarkio de biologia klasifikado bildiganta 8 bazajn taksonomiajn rangojn.

Taksono (en sistematiko) estas unuo de biologia klasado alinome grupo de organismoj kiuj havas komunajn atributojn. Estas bone kiam organismoj en taksono estas filogenetike proksime parenca.

Ĉiu taksono havas propran sciencan nomon. Tradicie ĉiu taksono havas taksonomian rangon. En kladistiko estas klado.

Taksono povas esti:

Taksono povas esti:

La ok bazaj taksonaj rangoj estas ankaŭ multe uzataj ekzemple en bestoscienco aŭ en fungoscienco sed pli kaj pli oni uzas nur senrangajn kladojn kiel en plantoscienco kun la klasifikado de APG 3-a kiu uzas nur senrangajn kladojn super ordo.

Jen listo de kelkaj taksonoj de animaloj[redakti | redakti fonton]

La rangoj (klaso, subklaso ktp) de multaj taksonoj varias laŭ la klasifika sistemo. Ekzemple fokuloj estas ordo, ne subordo, en kelkaj sistemoj.

Subregno[redakti | redakti fonton]

Metazooj

Branĉoj[redakti | redakti fonton]

Sponguloj - Celenteruloj - Celomuloj

Filumoj[redakti | redakti fonton]

Kniduloj - Senkniduloj - Vermoj - Artikuloj - Moluskoj - Moluskoidoj - Eĥinodermoj - Enteropneŭstoj - Ĥetognatoj - Ĥorduloj

Subfilumoj[redakti | redakti fonton]

Brankuloj - Traĥeuloj - Tunikuloj - Senkraniuloj - Vertebruloj

Klasoj[redakti | redakti fonton]

Flageluloj - Ripozodoj - Sporozooj - Ciliuloj - Spongoj - Hidruloj - Skifozoj - Koraluloj - Planuloidoj - Ktenoforoj - Platvermoj - Fadenvermoj - Rotaciuloj - Anelidoj - Trilobuloj - Krustuloj - Araneoidoj - Pratraĥeuloj - Miriapodoj - Tardigradoj - Insektoj - Amfineŭroj - Lamenbrankuloj - Gastropodoj - Skafopodoj - Cefalopodoj - Briozooj - Brakpieduloj - Krinoidoj - Asterioidoj - Ofiuroidoj - Eĥinoidoj - Holoturioidoj - Ascidioj - Senmakzeluloj - Fiŝoj - Amfibioj - Rampuloj - Birdoj - Mamuloj

Subklasoj[redakti | redakti fonton]

Ok-koraluloj - Ses-koraluloj - Ĥetuloj - Hiruduloj - Gefireoj - Senflugiluloj - Flugiluloj - Entomostrakoj - Malakostrakoj - Elasmobrankoj - Aktinopterigoj - Pulmofiŝoj - Krosopterigoj - Saŭrovostuloj - Senkarinuloj - Karinuloj - Senplacentuloj - Placentuloj

Superordoj[redakti | redakti fonton]

Ĥondrosteoj - Holosteoj - Teleosteoj

Ordoj[redakti | redakti fonton]

(Amebuloj) - (Foraminiferoj) - Hidroidoj - Alcioniuloj - Aktiniuloj - Trematodoj - Cestodoj - Nematodoj - Poliĥetoj - Oligoĥetoj - Dekpieduloj - Skorpiuloj - Araneuloj - Falangiuloj - Akaruloj - Belemnitoj - Paleodiktiopteroj - Arĥipteroj - Ortopteroj - Tizanopteroj - Hemipteroj - Neŭropteroj - Koleopteroj - Strepsipteroj - Himenopteroj - Dipteroj - Afanipteroj - Triĥopteroj - Lepidopteroj - Ciklostomoj - Plagiostomoj - Holocefaloj - Acipenseroidoj - Ciprinoformaj - Klupeoformaj - Ezokoformaj - Angiloformaj - Simbrankoformaj - Gasterosteoformaj - Notakantoformaj - Mugiloformaj - Akantopterigoj - Gadoformaj - Stegocefaloj - Batrakoj - Urodeloj - Gimnofionoj - Testuduloj - Rinĥocefaloj - Skvamuloj - Iĥtiosaŭruloj - Dinosaŭroj - Krokodiluloj - Teromorfoj - Reaformaj - Strutoformaj - Kazuaroformaj - Dinornitoformaj - Epiornitoformaj - Apterigoformaj - Tinamoformaj - Galinoformaj - Kolomboformaj - Ĥaradrioformaj - Kolimboformaj - Sfeniskoformaj - Procelarioformaj - Laroformaj - Cikonioformaj - Anseroformaj - Pelikanoformaj - Falkoformaj - Strigoformaj - Psitakoformaj - Koraciformaj - Apusoformaj - Pegoformaj - Paseroformaj - Multetuberuloj - Kloakuloj - Marsupiuloj - Insektovoroj - Vespertuloj - Karnovoroj - Cetacoj - Ksenartroj - Manisuloj - Tubetodentuloj - Ronĝuloj - Hufuloj - Primatoj

Subordoj[redakti | redakti fonton]

Odonatoj - Blenioformaj - Gobiusoformaj - Perkoformaj - Skombroformaj - Skorpenoformaj - Lacertuloj - Vermlanguloj - Serpentoj - Papagoj - Bartocefaloj - Kreodontoj - Fokuloj - Teraj rabobestoj - Parhufuloj - Neparhufuloj - Parhufuloj - Rostruloj - Prokaviuloj - Sirenoj - Prasimioj - Simioj

Sekcioj[redakti | redakti fonton]

Remaĉuloj - Neremaĉuloj

Superfamilioj[redakti | redakti fonton]

Homoidoj - Cerkopitekoidoj - Lorisoidoj - Ceboidoj

Familioj[redakti | redakti fonton]

Pandaledoj - Paguredoj - Avikulariedoj - Fasmedoj - Griledoj - Afidedoj - Vespedoj - Ojstredoj - Tabanedoj - Kuledoj - Elateredoj - Karabedoj - Geotrupedoj - Sfingedoj - Papilionoedoj - Tineedoj - Foladedoj - Asteriedoj - Ciprinedoj - Gimnotedoj - Siluredoj - Klupeedoj - Salmedoj - Ezokedoj - Pleŭronektedoj - Labredoj - Gobiusedoj - Perkedoj - Trigledoj - Skombredoj - Gadedoj - Bufedoj - Hiledoj - Ranedoj - Salamandredoj - Ĥeloniedoj - Testudedoj - Krokodiledoj - Igvanedoj - Lacertedoj - Skinkedoj - Varanedoj - Agamedoj - Kolubredoj - Vipuredoj - Tetraonedoj - Fazanedoj - Kolombedoj - Ĥaradriedoj - Raledoj - Skolopedoj - Procelariedoj - Laredoj - Aŭkedoj - Anasedoj - Ardeedoj - Akcipitredoj - Falkedoj - Katartedoj - Pandionedoj - Strigedoj - Psitakedoj - Koraciedoj - Alcededoj - Upupedoj - Pegedoj - Galbuledoj - Alaŭdedoj - Cinkledoj - Fringedoj - Hirundedoj - Korvedoj - Paruedoj - Turdedoj - Sturnedoj - Motaciledoj - Orniterinkedoj - Makropedoj - Didelfedoj - Sorikedoj - Talpedoj - Erinacedoj - Vespertedoj - Filostomedoj - Pteropedoj - Fokedoj - Otariedoj - Kanisedoj - Felisedoj - Musteledoj - Procionedoj - Viveredoj - Hienedoj - Ursedoj - Delfenedoj - Balenopteredoj - Balenedoj - Dazipedoj - Mirmekofagedoj - Bradipedoj - Leporedoj - Sciuredoj - Kastoredoj - Musedoj - Histrikedoj - Kaviedoj - Elefantedoj - Rinoceredoj - Tapiredoj - Ekvedoj - Porkedoj - Hipopotamedoj - Kameledoj - Cervedoj - Ĝirafedoj - Bovedoj - Lorisedoj - Cebedoj - Cerkopitekedoj - Orangutangedoj - Hapaledoj - Homedoj

Subfamilioj[redakti | redakti fonton]

Salamandrenoj - Emidenoj - Elapenoj - Makropenoj - Talpenoj - Miogalenoj - Mustelenoj - Lutrenoj - Cervenoj - Moskulenoj

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]