Poděbrady

Poděbrady
germane: Podiebrad
urbo
Kastelo en Poděbrady
Flago Blazono
Oficiala nomo: Poděbrady
Ŝtato	Ĉeĥio
Regiono	Mezbohemia regiono
Distrikto	Distrikto Nymburk
Administra municipo	Poděbrady
Historia regiono	Bohemio
Memorindaĵo	Kastelo Poděbrady
Monumento	Reĝa monumento
Rivero	Elbo
Situo	Poděbrady
- alteco	185 m s. m.
- koordinatoj	50°08′33″N 15°07′08″E
Areo	33,70 km² (3 370 ha)
Loĝantaro	14 032 (2011)
Denseco	416,38 loĝ./km²
Fondo de burgo	1262–1268
Horzono	MET (UTC+1)
- somera tempo	MET (UTC+2)
Poŝtkodo	290 01
NUTS 3	CZ020
NUTS 4	CZ0208
NUTS 5	CZ0208 537683
Katastraj teritorioj	5
Partoj de urbo	9
Bazaj sidejunuoj	16
Situo enkadre de Ĉeĥio
Vikimedia Komunejo: Poděbrady
Retpaĝo: www.mesto-podebrady.cz
Portalo pri Ĉeĥio

Poděbrady (germane Podiebrad) estas konata banloka urbo en Ĉeĥio, situanta en Mezbohemia regiono, apud la rivero Elbo, 48 km oriente de la ĉefurbo Prago.

Historio

Eble la plej fama personeco kunigata kun la urbo estas la ĉeĥa reĝo Jiří z Poděbrad

La vilaĝo estiĝis ĉe travadejo en komercvojo el Prago ĝis orienta Bohemio, Silezio kaj Pollando. La nomo estas unuafoje dokumentita en duono de la 12-a jarcento, kiam la vilaĝo apartenis al familio de Sezemic-anoj. En la 2-a duono de la 13-a jarcento reĝo Přemysl Otakar la 2-a lasis konstrui en la loko de fortikigita sidejo akvan burgon, en kies proksimeco ekkreskis urbeto. En la jaro 1345 akiris de Karolo la 4-a la poděbradan sinjorujon sinjoroj el Kunštát kaj ili proprumis ĝin ĝis la jaro 1495. La plej konata el la familio estis Jiří z Poděbrad, kiu enla jaro 1420 naskiĝis en ĉi tiea kastelo, en la jaro 1458 li estis elektita kiel la ĉeĥa reĝo kaj en 1472 li avancis la urbon je urbo. Ferdinando la 1-a envicigis ĝin en la jaro 1539 inter reĝajn kamerajn urbojn. Poděbrady suferis dum la tridekjara milito, pereiga incendio trafis ĝin en 1681, pluaj poste en 1800 kaj 1832. Dum nova konstruado la remparoj estis detruita kaj la fosaĵoj superŝutita, sekve malaperis restaĵoj de pordegoj kaj domoj kun arkadoj en placo. Komence de la 20-a jarcento markis vergisto en interna kortego de la burgo lokon de forta fonto, kiu fariĝis bazo de pli malfrua banlok-afero, eĉ kiam la fontoj kaj ties kuracaj efikoj estis konataj jam pli baldaŭ. La unua banloka sezono okazis en la jaro 1908, sed evoluo de la banloko okazis nur post la unua mondmilito, ekde la jaro 1926 la loka banloko specialiĝas al kuracado de kormalsanoj kaj angiomalsanoj. Mineralakvo nomata Poděbradka estas enboteligata kaj ĝi estas uzata ankaŭ al baniĝado.

Vidindaĵoj

La kastelo sur la dekstra bordo de rivero Elbo estis en lastaj jaroj multekoste renovigita. Sinjoroj el Kunštát disvastigis kaj plifortigis la originan burgon de Přemysl Otakar la II-a, renesanca alikonstruo okazis en la 2-a duono de la 16-a jarcento, nuntempa baroka aspekto estas el la jaroj 1752 – 1757. La kastelo estas sidejo de muzeo.

Antaŭ la enirejo en la kastelon situas placo de reĝo Jiří, foje mezepoka staplejo. Aspekto de la domoj devenas el tempo post la jaro 1832. En Poděbrady estas pluraj parkoj. La urbon famigis ankaŭ vitrofarejo, fondita en la jaro 1876; ekde la jaro 1927 la vitrofarejo okupiĝas per produktado de plumbhava facetita kristalo.

Poděbrady proponas ĝuon al ŝatantoj de multaj sportoj, disponeblas hipodromo, tenisejoj, areo por jaĥtado, banejo en lago ĉe Poděbrady k.a.

• 

  Monumento de la reĝo Georgo el Poděbrady sur la ĉefplaco

• 

  Banloka parko – statuo de Leda kun cigno

• 

  Enirportalo al minista preĝejeto de Ĉielenpreno de Virgulino Maria

• 

  Ekskursoboato “La reĝo Georgo” sur la rivero Elbo

Gravaj civitanoj

• Ĝi ankaŭ estas naskiĝ-urbo de la germana verkisto Hans Janowitz (1890-1954).

Esperanto en Poděbrady

Oficiala adreso de Ĉeĥa Esperanto-Asocio (sidejo de la sekretariejo) estas en Poděbrady (kontakto: cea.polnicky ĉe quick.cz).

En la urbo naskiĝis kaj agis František Pytloun, Ladislav Fiala, Josef Chvosta, ankoraŭ vivas Pavel Polnický. De la 24-a de septembro ĝis la 26-a de septembro 2010 okazis en Poděbrady konferenco de ĈEA.