Transporto en Tjumeno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Internacia flughaveno Roŝĉino
Fervoja stacidomo en Tjumeno
Elektrotrajno "Imperiestra itinero"
Itinera taksio sur strato Respubliko
Ŝarĝejo por elektraj aŭtoj ĉe la aĉetcentro Goodwin
Pluretaĝa parkumejo en strato Herzen
Subĉiela parkumejo ĉe la aĉetcentro Kristall
Maŝino por pagi parkumadon
Biciklejo en strato Ŝirotnaja
Biciklado en Komsomola parko

Transporto en Tjumeno ampleksas surterajn, akvajn kaj aerajn veturilojn kaj transportan infrastrukturon ekzistantajn en Tjumeno (Rusio). Ekde komenco de sia historio Tjumeno rolis kiel la transporta nodo de Okcidenta Siberio kaj plu havas gravan transportan signifon.

Historio[redakti | redakti fonton]

Sur la malnova blazono de Tjumeno estas skribite: "De tiu ĉi urbo komenciĝas" (supozeblas daŭrigo: "la vojo laŭ riveroj siberiaj"). Tio substrekis signifon de la urbo, kiel elirpunkto por plua vojaĝado tra Siberio, en kiu Tjumeno iĝis la unua rusa urbo. Poste estis konstruitaj kelkaj landvojoj (ruse тракт), kiuj ligis la regionon al Eŭropa Rusio. La plej fama estis la Siberia (ankaŭ nomata Moskva) landvojo, kiu nun ene e la urbo transformiĝis je strato Moskovskij trakt. Veturado okazis en kaleŝoj, gvidataj de ŝtataj koĉeroj (inter loĝlokoj) au privataj koĉeroj (ene de loĝlokoj)[1]. Apero kaj disvolviĝo de novaj transportoj (unue fervojo, poste aviado) malpliigis signifon de akva transporto. En la 1990-aj jaroj ŝoseoj ligis ĉiujn grandajn loĝlokojn de la regiono, do ankau signifo de loka aviado malkreskis.

Aviado[redakti | redakti fonton]

En 1912 la fama rusia aviadisto Aleksandr Vasilev faris la unuajn flugojn en aviadilo Farman super Tjumeno dum sia prezentado sur loka hipodromo. En 1913 lian triumfon ripetis Sergej Utoĉkin[2]. En 1924 aviadilo Junkers flugis laŭ itinero Sverdlovsko — Tjumeno — TobolskoIrbito — Sverdlovsko. Komence de la 1930-aj sur lago Andrejevskoje apud Tjumeno aperis akva flughaveno kun betona moleo, akceptanta hidroplanojn. En 1934-1935 estis konstruita flughaveno ĉe vilaĝo Pleĥanovo, rande de Tjumeno. En 1934 formiĝas loka aviagrupo[3]. En 1966 estis konstruita la unua aviokurejo de la flughaveno Roŝĉino. La 30-an de aprilo 1968 el la flughaveno Pleĥanovo al Roŝĉino estis translokita aviataĉmento. La 21-an de februaro 1970 malfermiĝis la aera stacidomo Roŝĉino[4] En [2012]]-2016 okazis grava rekonstruo de la flughaveno Roŝĉino[5]. Oni pripensas plian rekonstruon[6].

Fervojo[redakti | redakti fonton]

La fervojo venis al Tjumeno el Ekaterinburgo en 1885 kaj tiutempe la urbo estis ĝia fina punkto, do ĉiuj kargoj sekvantaj orienten estis transportataj al la riverhaveno Tura ĉe la rivero Turo, kaj metitaj sur vaporŝipojn. En inversa direkto sekvis la siberiaj varoj. Tio stimulis disvolviĝon de la akva transporto kaj, kiel kromefiko, en la urbo aperis la unuaj ŝtonaj pavimoj — danke al speciala imposto, ricevata de ĉiuj kargoj transportataj inter la fervoja stacio kaj riverhaveno. Danke al tio la urbaj stratoj, kiuj dum jarcentoj famis pro sia aĉa stato, grave pliboniĝis[7].

Komence de la [[20-a jarcento estiĝis granda lukto por daŭrigo de la fervojo al Orienta Siberio. Inter konkurantoj estis Ŝadrinsko, Tobolsko kaj eĉ Jalutorovsko. La unua havis plej grandajn ŝancojn, ĉar tiun itineron promociis influa grupo da lokaj farunfaristoj, kies komerco postulis aliron al la merkato de Eŭropa Rusio. Sed danke al klopodoj de la tjumena urbestro Andrej Tekutjev, lastmomente la itinero estis ŝanĝita kaj estis aprobita la tjumena varianto. En en 1911-1913 la fervojo ligis Tjumenon al Omsko, kio fine certigis statuson de la urbo kiel komerca kaj industria centro de la regiono. Post tio Tobolsko kaj Ŝadrinsko definitive perdis sian ekonomian signifon kaj degeneris[8]. En 1966-1975 estis konstruita fervojo Tjumeno — Tobolsko — Surguto. La 3-an de aŭgusto 1968 apud la urbo estis malfermita la infana fervojo, kie infanoj lernas kaj praktikas fervojajn profesiojn[9].

Busa transporto[redakti | redakti fonton]

En 1957 en strato Orĝonikidze estis konstruita la unua busa stacidomo, de kie busoj veturis al aliaj vilaĝoj kaj urboj. Ĝi troviĝis surloke de la nuna aĉetcentro CUM. Ĉiutage okazis ĝis 250 veturoj laŭ 6 apudurbaj kaj 14 interurbaj itineroj. En 1963 la stacidomo estis translokita al la vilaĝo Parfjonovo (ene de la urbo) kaj lokiĝis en la teritorio de la aŭtokompanio 1228. En 1974 estis konstruita la nova trietaĝa stacidomo en strato Permjakov. En 2004 ĝi estis grave rekonstruita[10].

Aŭtoj[redakti | redakti fonton]

La unua aŭto aperis en Tjumeno en printempo 1907 kiel posedaĵo de inĝeniero Bednarskij. Poste venis pliaj aŭtomobiloj. La aŭtoj ofte trafis piedirantojn, surveturis trotuarojn, timigis ĉevalojn kaj kaŭzis plurajn akcidentojn, pro kio iliaj posedantoj seniĝis je stirpermesiloj[11]. Poste nombro de la aŭtoj ĉiam kreskis.

Bicikloj[redakti | redakti fonton]

En aŭgusto 1906 al Tjumeno venis kun prezentaĵoj du famaj biciklistoj por aranĝi konkuron. Sed kiam loka amatoro avancis la ĉefurbajn stelulojn, ili ne enmanigis al la gajninto promesitan oran ĵetonon kaj devis fuĝi de indignita publiko[11]. Ekde la 1920-aj jaroj nombro de bicikloj konstante kreskis.

Publika transporto[redakti | redakti fonton]

La 2-an de junio 1929 laŭ itinero "Transtjumenko — la Riverhaveno" eknavedis la unua buso, farita de fajrobrigadstoj el malnova kamiono. En 1934 aperis la unuaj tri veraj busoj. En 1960 venis la unuaj itineraj taksioj, sed baldaŭ ili malaperis, reveninte nur en 1968. Trolebusoj trafikis en Tjumeno de 1970 ĝis 2009, sed fine estis komplete forigitaj kiel arkaikaj kaj malefikaj. La tuta trolebusa infrastrukturo estis malmuntita[12]. Oni planis lanĉi ankau tramojn kaj eĉ lasis tiucele larĝajn verdajn striojn meze de stratoj Melnikajte kaj 50 Jaroj de Oktobro, sed poste la aŭtoritatoj rezignis je tiuj planoj kaj en strato Melnikajte la strio jam estas forigita.

Aviado[redakti | redakti fonton]

En la urbo funkcias du flughvenoj.

La Internacia Flughveno Roŝĉino havas federacian statuson kaj troviĝas 13 km okcidente de la urbo. Ĝi estis malfermita en 1968, funkcias tutdiurne kaj povas akcepti ĝis 2,5 milionoj da pasaĝeroj jare. Oni povas konsulti horaron rete [1]. Regulaj kaj porokazaj itineroj ligas ĝin al dekoj da urboj en Rusio kaj eksterlande (Grekio, Azerbajĝano, Egiptio, Vjetnamio, Uzbekio kaj aliaj). En la flughaveno funkcias poŝtejo, bankoficejo, pluraj vendejoj kaj kafejoj. Proksime troviĝas hotelo "Lajner".

La flughveno Pleĥanovo troviĝas ĉe suda rando de la urbo kaj servas kiel bazejo de la flugkompanio Utair, kiu specialiĝas pri helikopteroj kaj lokaj aviadiloj An-2. Ĝi ne havas retejon kaj estas uzata sole por internaj bezonoj de la kompanio.

Fervojo[redakti | redakti fonton]

Tjumeno estas nodo de la Transsiberia fervojo, de kie interalie ekas ĝia branĉo al Tobolsko, Surguto, Niĵnevartovsko. La nuntempa fervoja stacidomo estis konstruita en 1974 kaj grave rekonstruita en 2003-2010. Ĝi troviĝas en la urbocentro (fine de strato Pervomajskaja) kaj povas enspacigi ĝis 1500 homojn. Krom atendejoj haveblas ankaŭ hotelo, frizejo, kafejoj kaj vendejoj[13]. Oni povas konsulti horaron kaj aĉeti biletojn rete [2]. Ekde 2018 ĉiutage inter Tjumeno kaj Tobolsko cirkulas elektrotrajno "Imperiestra itinero" (ruse Императорский маршрут), en kiu oni povas spekti dokumentan filmon pri la lastaj tagoj de la ekzilita cara familio en Tobolsko, vidi rilatajn fotojn kaj legi informojn[14].

Ŝosea transporto[redakti | redakti fonton]

Ŝoseoj[redakti | redakti fonton]

Tra la urbo sekvas jenaj federaciaj ŝoseoj:

P351 Ekaterinburgo — Tjumeno: venas de okcidento, apud la urbo nomiĝas Moskovskij trakt (Moskva landvojo);

P401 Tjumeno — flughaveno Roŝĉino;

P402 Tjumeno — JalutorovskoIŝimoOmsko: venas de sud-oriento, apud la urbo nomiĝas Jalutorovskij trakt (Jalutorovska landvojo);

P404 Tjumeno — Ĥanti-Mansijsko: venas de oriento; iras tra Tobolsko, Surguto, Neftejugansko; apud la urbo nomiĝas Tobolskij trakt (Tobolska landvojo).

Krome tra la urbo sekvas regionaj ŝoseoj:

La ĉirkaŭa ŝoseo «Ĉirkaŭiro de Tjumeno» (ruse Обход г. Тюмени) kunigas P351, P401, P402, P404 kaj M51 kaj ebligas al transita transporto plu sekvi sen eniri la urbon.

La ŝoseo Tjumeno — Kamenka — Sverdlovska provinco: venas de okcidento, apud la urbo nomiĝas Irbitskij trakt (Irbitska landvojo).

La ŝoseo Tjumeno — Salairka — Sverdlovska provinco: venas de nord-okcidento, apud la urbo nomiĝas Irbitskij trakt (Salairka landvojo).

La ŝoseo Tjumeno — Malsupra Tavda: venas de nordo, apud la urbo nomiĝas Veliĵanskij trakt (Veliĵanskij landvojo).

La ŝoseo Tjumeno — Krivodanovo: Starotobolskij trakt (Malnovtobolska landvojo), la 3-4-a kategorio.

La ŝoseo Tjumeno — Borovskij — Bogandinskoje: la 2-3-a kategorio.

La ŝoseo «Ĉirkaŭiro de Tjumeno»: la 1-a kategorio.

La ŝoseo Trufanovo — Voronino.

La ŝoseo Knjaĵevo — Verĥnij Bor.

La ŝoseo Alveno al Bereznjaki.

La 22-an de novembro 2018 finiĝis konstruado de la Tjumena Cirkla Ŝoseo,longa je 55 km. Ĝi interligas la federaciajn ŝoseojn kondukantajn al Ekaterinburgo, Kurgano, Omsko kaj Ĥanti-Mansijsko. Ĝi havas du striojn en ĉiu direkto dividitajn per betona muro, 14 vojnodojn (pliaj 5 estas konstruotaj), 7 viaduktojn trans fervojon, du pontojn trans riveron Turo kaj 4 pontojn trans etajn riverojn. Tiu ŝoseo ebligas ĉirkaŭveturi Tjumenon sen semaforoj kaj stratkruciĝoj, senĉese veturante je rapideco 90 km hore (foje 60)[15].

Busa transporto[redakti | redakti fonton]

Busoj al aliaj urboj kaj vilaĝoj ekas de la Tjumena busa stacidomo kiu situas en strato Permjakov 9. Oni povas kontroli la horaron kaj aĉeti bileton rete [3]. La stacidomo malfermiĝas je la 4a matene, vendado de la biletoj ĉesas je 23-10. Funkcias 9 internaciaj (al Biŝkeko, Petropavlo kaj aliaj), 67 interurbaj (al Surguto, Ĥanti-Mansijsko, Kurgano, Ekaterinburgo kaj aliaj) kaj 39 apudurbaj itineroj[10].

Aŭtoj[redakti | redakti fonton]

Veturejoj de la urbo plurfoje estis agnoskitaj la plej bonaj en Rusio[16]. Ĉiujare okazas granda riparado kaj rekonstruado, inkluzive de larĝigo de la veturejoj koste de piedirejoj kaj verdaĵoj. Funkcias pluraj pontoj, viaduktoj kaj vojnodoj, kaj ĉiujare estas konstruataj pliaj. Ekzistas kelkaj subteraj kaj pluraj superteraj pasejoj. La semaforoj ĉe stratkruciĝoj estas agorditaj tiel, ke dum verda lumo por piedirantoj, aŭtoj sur ambaŭ stratoj staras senmove, do la piedirantoj povas transiri la straton en ĉiuj direktoj. Multaj semaforoj havas ankaŭ sonsignalon por blinduloj. Maldekstra sago ĉe multaj semaforoj eklumas anticipe, do la aŭtoj havas tempon por turni maldekstren antaŭ renkontaj aŭtoj ekveturos. Multaj stratoj en la urbocentro havas unudirektan trafikon[17].

Parkumejoj estas ĉefe surteraj kaj senpagaj. Tamen ekde 2016 aperis reto de pagendaj parkumejoj. Ekde 2019 la pago estas 40 rublojn hore. Oni povas pagi per pagmaŝinoj en parkumejo, SMS, retejo aŭ poŝtelefona aplikaĵo Tjumenskij parking (Tjumena parkumejo) [4]. La elektraj aŭtoj rajtas parkumi senpage. Ekde la 8-an de aprilo 2019 pagendaj iĝis du parkumejoj ĉe la kajo de rivero Turo (la pluretaĝa kaj tiu subĉiela ĉe la domo N 1 en strato Respubliko). Por handikapuloj ili estas senpagaj[18]. Tio kaŭzis kontraŭdirajn reagojn de la urbanoj, iuj eĉ kolektis subskribojn sub protesta peticio[19]. Aŭtune 2019 oni planas fari pagendaj ĉiujn parkumejojn en la urbocentro — de strato Herzen ĝis strato Sovetskaja kaj de strato Profsojuznaja ĝis strato Dzerĵinskij. Poste tiu areo larĝiĝos kaj fine pagendaj iĝos ĉiuj parkumejoj en la areo inter stratoj Herzen kaj Sovetskaja, kaj de strato Profsojuznaja ĝis strato Dzerĵinskij[20].

Funkcias multaj ŝarĝejoj por benzinaj, dizelaj kaj gasaj aŭtoj, kaj kelkaj ŝarĝejoj por elektraj aŭtoj. En januaro 2019 ĉe la aĉetcentro Kristall aperis la unua aŭtomata benzinstacio, funkcianta sen kasejo kaj servistoj[21]. La unuaj ŝarĝejoj por elektraj aŭtoj aperis en novembro 2017[22] kaj ilia nombro kreskas. En junio 2019 en Tjumeno haveblis ĉirkau cent elektraj aŭtoj. Ekzistas klubo de posedantoj de la elektraj aŭtoj, kiu havas propran retejon [5] kaj aranĝas renkontiĝojn[23].

Taksioj[redakti | redakti fonton]

En la urbo funkcias ĉiuj ĉefaj taksiaj servoj, inkluzive de Yandex.Taxi, Uber, BlaBlaCar kaj aliaj.

Bicikloj[redakti | redakti fonton]

Nombro de biciklantoj aktive kreskas, sed la infrastrukturo postrestas. La biciklaj parkumejoj haveblas ĉe ĉiu aĉetcentro aŭ kafejo kaj en multaj aliaj lokoj. Biciklejoj malmultas (sume 52,29 km)[24] kaj ilia konstruado alfrontas malfacilaĵojn pro manko de spaco en la urbocentro.

Aktiva disvolviĝo de la infrastrukturo komenciĝis en 2017 post opinisondo, dum kiu la urbanoj nomis tion inter la ĉefaj prioritatoj. La unua granda biciklejo estis konstruita laŭlonge de strato Ŝirotnaja (urborando). Sekvis biciklejoj en kelkaj placoj kaj parkoj. En 2019 devos aperi pliaj 9 km, interalie nova biciklejo kunigos Gilovan boskon kaj la kajon de rivero Turo. Fine devos formiĝi reto de biciklejoj 195 km longa kaj kuniganta ĉiujn urbopartojn. Kun intervalo je kelkaj kilometroj aperos riparejoj, kie ĉiu povos fiksi biciklon sur speciala rako kaj ripari ĝin, uzante disponigeblajn ilojn[25][24].

La 12-an de junio 2019 okaze de la Tago de Rusio okazis bicikla parado, kiun partoprenis 4 mil biciklantoj[26]. La 19-an de majo 2019 la urbo partoprenis en la tutlanda aranĝo "Al laborejo — sur biciklo", okupinte la sesan lokon laŭ nombro de registritaj partoprenantoj[27]. Ĉiujare en aŭgusto sur la kajo de rivero Turo okazas bicikla parado "Sinjorino sur biciklo" (ruse Леди на велосипеде)[28].

Krom multnombraj vendejoj funkcias ankaŭ luejoj de bicikloj[29].

Publika transporto[redakti | redakti fonton]

Publika transporto de la urbo konsistas en kelkcent busoj kaj itineraj taksioj, kiuj navedas laŭ 87 enurbaj kaj 21 eksterurbaj itineroj. Tiuj lastaj celas daĉajn vilaĝetojn, do kutime funkcias nur somere, kiam urbanoj prizorgas legomojn kaj fruktojn ĉe siaj somerdomoj.

Busoj[redakti | redakti fonton]

La busoj estas rusiaj LiAZ kaj NefAZ kaj importitaj, inter kiuj dominas Mercedes-Benz O305, Yutong kaj busoj de la Minska Aŭtomobila Fabriko (MAZ). Plejparto de busoj estas malaltplankaj kaj estas adaptitaj al bezonoj de handikapuloj. Duono de la busoj jam estas verdaj kaj oni planas ke ĉiuj busoj havos tiun koloron por fari publikan transporton pli bela kaj rekonebla. Averaĝa buso aĝas 4,5 jarojn.

En 2018 estis aĉetitaj 165 busoj kaj unu elektrobuso kun gvatkameraoj kaj klimatiziloj[30]. Ekde 2019 ĉiuj novaj busoj havas po kvar USB-ŝarĝejojn por poŝtelefonoj kaj enmuntitajn elektronikajn pagilojn[31]. En aprilo 2019 venis la unuaj el 42 menditaj busoj LiAZ de nova generacio. Krom la menciitaj avantaĝoj ili havos sensilojn, kiuj ne fermos la pordojn ĝis en aperturo troviĝas eĉ unu pasaĝero[32].

En decembro 2017 estis aĉetita la unua elektrobuso, kiu ekveturis laŭ la itinero N 10 (flughaveno — fervoja stacidomo — busa stacidomo)[33]. Ĝia hejtado tamen okazas pere de dizela sistemo[34]. Praktiko montris, ke ĝia baterio sufiĉas por 80 km (anstataŭ oficiale deklaritaj 100 km), do oni devas ŝarĝi ĝin inter la veturoj[35].

En 2019 oni planas konstrui en 9 itineroj 152 pli komfortajn bushaltejojn kun aldonaj servoj, inkluzive 38 forme de hejtataj ŝirmejoj, kun USB-ŝarĝejoj kaj senpaga aliro al Wi-Fi. La novaj haltejoj havos elektronikajn informpanelojn kun busa horaro, gvatkameraojn, polican vokbutonon, vendomaŝinojn kaj pagilojn por transportaj kartoj[30].

La veturado ekde januaro 2019 kostas 26 rublojn (25 se pagi per bankokarto)[36]. Oni povas pagi al konduktoro kontante, per bankokarto aŭ per speciala transporta karto. Maŝinoj por aĉeti kaj replenigi la transportan karton staras ĉe pluraj bushaltejoj. Lernejanoj dum lernoperiodo povas uzi transportan karton Ŝkolnik (Lernejano) dufoje tage, pagante po nur 5 rublojn. La gepatroj povas kontroli staton de la karta konto kaj plenigi ĝin per sistemo "Elektronika Lernejo de Tjumena provinco"[37] [6].

La aŭtoritatoj regule informas la konduktorojn kaj ŝoforojn, ke estas malpermesite elbusigi la nepagipovajn infanojn, speciale en malvarma vetero. Oni povas kontakti la gepatrojn aŭ foti transportan karton de la infano por ricevi rekompencon[38].

Ekde 2013 funkcias aplikaĵo Тюмень. Транспорт (Tjumeno. Transporto)[39], kiu uzeblas en poŝtelefonoj surbaze de Android kaj iOS. Per ĝi oni povas vidi ĉiujn itineron kaj haltejojn, spuri enrete ĉiun buson kaj prognozi ĝian alvenon surbaze de ĝia horaro kaj enreta spurado. Oni povas ricevi tiujn informojn ankaŭ per retejo de la municipa transporta kompanio Tjumengortrans aŭ per Google Maps[40].

Krome oni povas ricevi datumojn pri la busaj itineroj kaj spuri la busojn per poŝtelefona aplikaĵo 2GIS aŭ ĝia ret-versio.

Itineraj taksioj[redakti | redakti fonton]

Krome tra la urbo trafikas kelkcent itineraj taksioj, kiuj interligas ĉefe urborandojn kaj maldense loĝatajn urbopartojn. Plejparte tio estas busetoj GAZelle, sed foje ankaŭ Ford kaj aliaj.

Planoj[redakti | redakti fonton]

Oni pridiskutis plurajn variantojn de evoluo de la tjumena transporto. Ĝenerale la aŭtoritatoj planas evoluigi la publikan transporton kaj deteni tiun personan, speciale en la urbocentro. Metroo estas agnoskita nerealisma pro tro altaj kostoj de konstruado kaj kompakteco de la urbo. Trolebusoj estas rifuzitaj kiel tro multekostaj kaj malrapidaj. Oni pripensas eblecojn apliki rapidan tramon kaj malpezan metroon. Ĉiuj ŝanĝoj en la publika transporto okazas surbaze de komputila modelo, uzata ekde 2015[41].

En 2018 unu komercisto komencis kolektadon de subskriboj por lanĉi sian projekton de privata malpeza metroo. Li planas fari ĝin senpaga, kovrante ĉiujn elspezojn per luigado de ejoj, kaj asertas ke la investoj revenos en du jaroj. Tamen nek vasta pridiskutado, nek realaj paŝoj sekvis[42].

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Stanislavo Belov (2019-05-31)Koĉero, ek!. Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-06-02. Alirita 2019-06-02.
  2. Stanislavo Belov (2018-05-26)Vojo al ĉielo aŭ Pioniroj de aviado en Siberio (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2018-05-26. Alirita 2018-05-26.
  3. История развития Тюменской авиации (Тюменского Управления Воздушного транспорта) (ruse). Тюменское МТУ ВТ ФАВТ. Alirita 2019-07-30.
  4. Исмагилов А. А. Развитие гражданской авиации Тюменской области в 1964–1991 гг.. Диссертация на соискание уч. ст. канд. ист. наук. Сургут, 2017. С. 21-22.
  5. Состоялось официальное торжественное открытие реконструированного Аэропорта Рощино! (ruse) (2019-07-30). Alirita 2019-07-30.
  6. Ямал может поссориться с Тюменью из-за аэропорта Рощино (ruse). Novij Den (2018-12-14). Alirita 2019-07-30.
  7. Stanislavo Belov (2018-11-19)Vojoj de Tjumeno aŭ Siberianoj kontraŭ koto (esperante). Blogger. Alirita 2019-07-29.
  8. Stanislavo Belov (2018-11-14)Andreo Tekutjev — severa bonfaranto (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-03-11. Alirita 2019-03-11.
  9. Тюменская детская железная дорога (ruse). Rusiaj Fervojoj. Alirita 2019-07-30.
  10. 10,0 10,1 О тюменском автовокзале (ruse). ГБУ ТО "Объединение АВ и АС". Alirita 2019-07-21.
  11. 11,0 11,1 Stanislavo Belov (2018-04-08)Cara Remparburgo — de festejo al ludejo (esperante). Blogger. Arkivita el la originalo je 2019-04-29. Alirita 2019-05-04.
  12. Лев Боярский (2014-06-04)История тюменского автобуса (ruse). Park72.ru. Alirita 2019-07-30.
  13. Железнодорожный вокзал Тюмень Услуги для пассажиров (ruse). La fervoja stacidomo de Tjumeno. Alirita 2019-07-28.
  14. На тюменском вокзале стартует «Императорский маршрут» (ruse). Park72.ru (2018-07-02). Alirita 2019-07-30.
  15. ТКАД: кольцо вокруг Тюмени замкнулось (ruse). Tjumenskaja Linija (2018-11-22). Alirita 2019-07-30.
  16. Тюмень лидирует по качеству дорог, Москва только на третьем месте (ruse). SuperJob.ru (2018-11-15). Alirita 2019-07-28.
  17. Артем Зубков (2018-05-30)В историческом центре Тюмени движение станет односторонним (ruse). Tjumenskaja Oblast Segodnja. Alirita 2019-07-28.
  18. Парковка набережной Туры стала платной (ruse). Moi-Portal.ru (2019-04-08). Alirita 2019-07-28.
  19. Тюменцы собирают подписи под требованием сделать парковку на набережной бесплатной (ruse). Park72.ru (2019-04-09). Alirita 2019-07-28.
  20. Михаил Захваткин (2019-04-12)Единое парковочное пространство. Где в Тюмени появятся новые платные парковки? (ruse). MegaTyumen.ru. Alirita 2019-07-28.
  21. В Тюмени на парковке ТЦ «Кристалл» открылась умная автозаправка (ruse). Moj Gorod (2019-01-30). Alirita 2019-07-21.
  22. В Тюмени установили первые быстрые зарядки для электромобилей (ruse). Vsluh.ru (2017-11-07). Alirita 2019-07-21.
  23. В Тюмени показали «автомобили будущего» (ruse). TyumenPro (2019-06-12).
  24. 24,0 24,1 Любовь Гордиенко (2019-07-24)Велосипедный маршрут: микрорайон станет ближе к центру (ruse). Tjumenskije Izvestija. Alirita 2019-07-28.
  25. Совещание на велосипедах: Руслан Кухарук встретился с представителями велосообщества (ruse). Park72.ru (2019-07-18). Alirita 2019-07-28.
  26. Иван Горбунов (2019-06-12)День России тюменцы отпраздновали велопарадом (ruse). MegaTyumen.ru. Alirita 2019-07-28.
  27. Александра Марчук (2017-05-19)13 километров за 40 минут: тюменцы поддержали всероссийскую акцию и отправились на работу на велосипеде (ruse). 72.ru. Alirita 2019-07-29.
  28. Артемий Романов (2019-07-28)«Леди на велосипеде» пройдет в Тюмени вновь (ruse). Tjumenskaja Oblast Segodnja. Alirita 2019-07-28.
  29. Прокат велосипедов в Тюмени (ruse).
  30. 30,0 30,1 Виктор Нестерук (2019-04-16)В Тюмени появятся автобусы с зарядками для гаджетов и остановки c доступом в интернет (ФОТО) (ruse). Novij Den. Alirita 2019-07-21.
  31. Маргарита Калинкина (2019-04-23)Зеленых автобусов и маршрутных такси в Тюмени будет больше (ruse). Komsomolskaja Pravda. Alirita 2019-07-21.
  32. Как раз вовремя: в Тюмени появились автобусы с кондиционерами (ruse). NashGorod.ru (2019-04-12). Alirita 2019-07-21.
  33. Михаил Калянов (2017-12-27)Как поймать электробус в Тюмени – рецепт от мэрии (ruse). Vsluh.ru.
  34. Вита Захарова (2018-01-25)В ТПАТП объяснили, почему дымит электробус (ruse). Vsluh.ru.
  35. Тюменский электробус оказался на 20% слабее, чем заявлено (ruse). Vsluh.ru (2018-05-04). Alirita 2019-07-21.
  36. Стоимость проезда в тюменских автобусах выросла на один рубль (ruse). Tjumenskaja Linija (2019-01-02). Alirita 2019-07-21.
  37. Артем Зубков (2019-01-28)Баланс карты «Школьник» можно пополнить в системе «Электронная школа Тюменской области» (ruse). Tjumenskaja Oblast Segodnja. Alirita 2019-07-28.
  38. В Тюмени обсудили вопрос о недопущении высадки детей из автобусов (ruse). Tjumenskaja Linija (2018-11-12). Alirita 2019-07-21.
  39. Мобильное приложение «Тюмень. Транспорт» (ruse). Тюменский транспорт. Alirita 2019-07-21.
  40. Google Карты покажут движение тюменских автобусов (ruse). Tjumenskaja Linija (2019-07-02). Alirita 2019-07-21.
  41. Димитрий Юриев (2016-09-22)Какой транспорт мог бы ездить по Тюмени: от монорельса и трамваев до настоящего подземного метро (ruse). NG72.ru. Alirita 2019-07-28.
  42. В Тюмени могут построить надземное метро. RBC (2018-04-23). Alirita 2019-07-28.
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.