Jano (luno)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Disambig.svg Por samtitola artikolo vidu la paĝon Jano (apartigilo).
Jano
Natura satelito de Saturno (X)
Jano, kun Saturno en fono (Bildo far de Cassini la 10-an de novembro 2006)
Jano, kun Saturno en fono (Bildo far de Cassini la 10-an de novembro 2006)
Oficiala nomo Saturno X[1]
Historio
Malkovrinto Audouin Dollfus
Dato de malkovro
Loko de malkovro
15-a de decembro 1966[1]
Meudon[1]
Unua superflugo Voyager 1
(1-an de marto 1980)[1]
Orbitaj ecoj
Granda duonakso 151 460 km (la 1-a de julio 1981)
Discentreco 0,0068
Klinangulo 0,163° (rilate al la ekvatoro de Saturno)
Periodo 0,69466 tago
Fizikaj ecoj
Diametro 196 × 195 × 150 km (ne sfera)
Maso
- Denso
- Surfaca falakcelo
- Liberiga rapido
1,912 × 1018 kg
0,64 × 103 kg/m3
~0,0137 m/s2
~32 m/s
Rotacia periodo verŝajne kaptita rotacio
Aksa kliniteco
Atmosferaj kaj surfacaj ecoj
Surfaca premo 0
Surfaca temperaturo ~78 K
Albedo 0,71
Observaj ecoj
Videbla magnitudo 14
v  d  r
Information icon.svg

Jano estas unu el la naturaj satelitoj de Saturno. Ĝi dum tempe estis konfuzita kun Epimeteo, ĉar ambaŭ sekvas preskaŭ saman orbiton.

Malkovro[redakti | redakti fonton]

Jano estis observita unuafoje de Audouin Dollfus[2] de la situejo de Meudon de la Observatorio de Parizo, la 15-an de decembro 1966, sed estas malfacile scii, ĉu li ne observis Epimeteon anstataŭ Janon. Richard L. Walker, la 18-an de la sama jaro, observis ĉu Janon, ĉu Epimeteon. Sed tiam, oni kredis ke estis nur unu luno, oficiale: Jano.

En oktobro 1978, Stephen M. Larson kaj John W. Fountain[3] determinis ke la observoj de 1966 estis klarigeblaj nur se estus du objektoj sur la sama orbito.

Orbito[redakti | redakti fonton]

Vidu la artikolon: Orbito de Epimeteo

Aspekto[redakti | redakti fonton]

Jano estas kovrita de krateroj sed montras malmulte da aliaj surfacaj strukturoj. Ĝia malgranda denso pensigas, ke ĝi estas glacia kaj porhava. Kelkaj el ĝiaj krateroj ricevis la nomojn: Kastoro, Idaso, Linkeo kaj Febo (lauj personoj ligataj al la mito de Kastoro kaj Polukso).

Nomo[redakti | redakti fonton]

Ĝi estis maldaŭre nomata S/1966 S 2, kaj A.Dollfus tuj proponis nomi ĝin laŭ la dio Jano[4]. En 1983 ĝi oficiale ricevis sian nomon, samtempe kiam Epimeteo.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Paĝaro pri planeda nomenklaturo ĉe la retejo de la usona geologia agentejo USGS (angle)
  2. IAUC 1987: Prob. NEW Sat OF SATURN; 1966e; 1965d (angle)
  3. Nova saturna satelito ? el Science Magazine (angle)
  4. IAUC 1995: SATURN X (JANUS); DEFINITIVE ORBITS OF COMETS; 1967a (angle)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]