Konstancio Kloro
.png)
Konstancio Kloro, aŭ Konstancio la 1-a, Gaius Flavius Julius Constantius (ĉ. 250–306), estis unu el la kvar imperiestroj de la Tetrarkio establita de Diokleciano. Li tenis la titolon Cezaro de la 1-a de marto 293 ĝis la 1-a de majo 305, kaj poste kiel Aŭgusto de la 1-a de majo 305 ĝis la 25-a de julio 306. Li respondecis pri la okcidentaj provincoj Gaŭlio kaj Britanio, kie li subpremis la Karaŭzian Ribelon (286-296). Li ankaŭ estas konata kiel la patro de Konstanteno la Granda.
Biografio
[redakti | redakti fonton]Kromnomo
[redakti | redakti fonton]Li estas ĝenerale konata kiel Konstancio Kloro, el la greka χλωρός / khlōrós, signifanta "pala". Ĉi tiu kromnomo aperas en bizancaj fontoj ekde la 6-a jarcento, sed neniam estas uzata en la latinaj fontoj.
_0.png)
Originoj
[redakti | redakti fonton]De iliria deveno (naskita en Dardanio en Supra Moezio), li estis soldato laŭ profesio, kiel la aliaj tetrarkoj. Li edziĝis (laŭ hagiografio) kun Helena, kun kiu li havis almenaŭ unu filon, Konstanteno la 1-a. Konstancio estis membro de la persona gvardio de Aŭreliano (Protectores Augusti Nostri) kaj partoprenis en la rekonkero de la secesiista Palmira Imperio en la Oriento. Li estis milita tribuno en la armeo de Probo kaj estis promociita al guberniestro de Dalmatio sub Karo.
Konstancio Kloro eble estis parenca al imperiestro Klaŭdio la 2-a. Membroj de lia dinastio, kaj precipe lia filo, kutime festis ĉi tiun parencecon. La Historia Augusta, verko de la 4-a jarcento, prezentas Konstancion Kloron kiel filo de Klaŭdia, nevino de la imperiestroj Klaŭdio la Gota kaj Kvintilo, kaj la produkto de la alianco inter imperiestro Komodo kaj Bruttia Krispina. Mallonga anonima teksto el la dua duono de la 13-a jarcento, La Rakonto pri Imperiestro Konstancio, prezentas lin kiel la heroon de legenda rakonto, pri la temo de la antaŭdestinita infano, kiu edziĝas al la filino de la bizanca imperiestro malgraŭ la klopodoj de ĉi-lasta mortigi lin.
Ascendo de Potenco
[redakti | redakti fonton]En 288, li fariĝis la Pretorana Prefekto de Maksimiano. Ĉi tiu promocio igis lin la dua plej grava figuro en la okcidentaj provincoj de la Imperio (Hispanio, Gaŭlio, Italio, Britio).
Cezaro de la Tetrarkio
[redakti | redakti fonton]Li estis promociita al Cezaro en 293, kiam Maksimiano kaj Diokleciano decidis krei ĉi tiun postenon kiel vicimperiestro ene de la Tetrarkio.
Kiam Konstancio Kloro estis vokita partopreni en la Tetrarkio, oni atendis, ke li edziĝu al Teodora (273-305), la filino de lia superulo, Maksimiano, kaj eble eĉ eksedziĝos al Helena (se ŝi efektive estis lia edzino). Neniu dokumento konfirmas ian eksedziĝon.
Li estis precipe komisiita subpremi la ribelon de Karaŭzio, komandanto de la floto ĉe Gesoriacum, nuna Bolonjo-sur-Maro, kiu, aliancita kun la Frankoj, secesiis kaj kontrolis Britanion (nuntempa Britio) kaj nordan Gaŭlion. Post la malfacila konkero de Gesoriacum en 294, Konstancio Kloro bezonis du jarojn por elimini la restantajn ribelajn trupojn el Gaŭlio kaj prepariĝi por invado de Britanio.
Lia floto foriris el Gesoriacum en 296, dividita en du grupojn: unu gvidata de Konstancio mem, la alia de lia Pretorana Prefekto, Julio Asklepiodoto (261-331_. Densa nebulo devigis la armeon de Konstancio retiriĝi al Gaŭlio, sed permesis al la armeo de Asklepiodoto surteriĝi nerimarkite. Ĉi tiu armeo renkontis tiun de Alekto (293-297), la murdinto kaj posteulo de Karaŭzio, kiu estis venkita kaj mortigita.
Plifortigita de kelkaj trupoj el la armeo de Konstancio, kiuj sukcesis surteriĝi, la armeo de Asklepiodoto marŝis al Londinium, kie ĝi venkis tion, kio restis de la fortoj de Alekto. La ĉeesto de kelkaj batalionoj de lia armeo ĉe la konkero de Londinium permesis al Cezaro Konstancio postuli la gloron pri la rekonkero de Britanio.
En 298, Konstancio Kloro venkis grandajn grupojn de Alemanoj, kiuj transiris la Rejnon, prirabis orientan Gaŭlion, kaj sieĝis Andemantunnum.
Antikvaj kristanaj aŭtoroj asertis, ke Konstancio Kloro aplikis la ediktojn de Diokleciano pri persekutado tre milde, kaj ke li nur malmuntis kelkajn preĝejojn. Kvankam ĉi tiu rakonto povas esti influita (Konstancio Kloro, la patro de Konstanteno, apenaŭ povus esti portretita kiel sovaĝa persekutanto de kristanismo), la fakto, ke kristanoj certe estis malmultaj en Gaŭlio (precipe en la nordo kaj oriento) kaj Britanio tiutempe, sugestas, ke Konstancio Kloro, kia ajn lia grandanimeco eble estis, apenaŭ devis perfortigi ĝin.
Tamen, li plej ofte estas priskribita kiel prudenta, virta gvidanto, malamiko de lukso, kaj protektanto de la kleraj. Tio estas kio igis lin la dua fondinto de Augustodunum, rekonstruante ĉi tiun urbon, kiu estis prirabita kaj detruita de la barbaroj. Severo (300-307)
Aŭgusto de la Tetrarkio
[redakti | redakti fonton]En 305, Diokleciano kaj Maksimiano abdikis, kaj la du Cezaroj, Galerio kaj Konstancio Kloro, estis promociitaj al Aŭgusto. Kiel rezulto de ĉi tiu leviĝo, Konstancio Kloro devis nomumi Severon (265-307) (Flavius Valerius Severus) kiel Cezaron (vicimperiestro), kvankam li verŝajne preferus sian filon Konstanteno. Ĉi tiun elekton verŝajne trudis al li Diokleciano, kiu kontraŭis la heredan transdonon de la imperia ofico. Diokleciano, krome, postulis, ke Konstanteno restu kun Galerio (t.e., en la Oriento) preskaŭ kiel "ostaĝo" por garantii la lojalecon de sia patro.
Por revenigi sian filon al si, Konstancio alvokis la bezonon de kampanjo kontraŭ la Piktoj (aŭ Skotoj) - preter la Antonina Muro - kiuj invadis la provincojn de Britanio. Galerio fine konsentis pri la foriro de Konstanteno, kaj Konstanteno aliĝis al sia patro ĉe Gesoriacum (Bulonjo-sur-Maro) komence de 306.
Morto
[redakti | redakti fonton]Post pluraj venkoj kontraŭ la piktoj, Konstanteno iris al Eburacum (nuna Jorko) kun sia filo Konstanteno, kie li mortis pro naturaj kaŭzoj la 25-an de julio 306.
Nomoj kaj Titoloj
[redakti | redakti fonton]Sinsekvaj Nomoj
[redakti | redakti fonton]- Ĉirkaŭ 250, naskiĝis Gaius Flavius Julius Constantius.
- En 293, li fariĝis Cezaro: Gaius Flavius Valerius Constantius Nobilissimus Caesar.
- En 305, li fariĝis Aŭgusto: Imperator Caesar Gaius Flavius Valerius Constantius Pius Felix Invictus Augustus.
Titoloj kaj Magistratecoj
[redakti | redakti fonton]- Li okupis la tribunician potencon ekde 293, renovigitan ĉiujare la 1-an de marto.
- Konsulo en la jaroj 294, 296, 300, 302, 305, kaj 306.
Legendo
[redakti | redakti fonton]Gofredo de Monmouth mencias la karakteron de Konstancio en sia "Historia regum Britanniae" ("Historio de la Reĝoj de Britio"). Gofredo rakontas, ke Konstancio estis sendita al Britio fare de la Senato post kiam Asklepiodoto estis renversita de Koelo la Maljuna, de Kolĉestro. Koelo submetiĝis al Konstancio kaj konsentis fari omaĝon al Romo, sed mortis nur ok tagojn poste. Konstancio edziĝis al sia filino Helena kaj fariĝis reĝo de Britio.
| ||||||||||||||||