Germana Demokratia Respubliko

El Vikipedio
(Alidirektita el GDR)
Saltu al: navigado, serĉo
Germana Demokratia Respubliko (GDR)
Origina nomo Deutsche Demokratische Republik (DDR)
← Nazia Germanio 1949 – 1990 Federacia Respubliko Germanio →
Flago-de-GDR.svg
flago		 Coat of arms of East Germany.svg
blazono
Geografio
East Germany 1956-1990.svg
Ĉefurbo:
Berlin, Hauptstadt der DDR
(Berlino, ĉefurbo de GDR)
kutima termino en okcidentaj landoj: Orienta Berlino
Areo:
ĉ. 108.300 km²
Loĝantaro
Kvanto de loĝantoj:
ĉ. 16 milionoj (en 1989)
Nacia konsisto:
germanoj
germana
protestantismo
Ŝtat-strukturo
1 GDR-marko (Mark der DDR) = 100 pfenigoj
Pereo:
Antaŭaj ŝtatoj:
Nazia Germanio Nazia Germanio
Postsekvaj ŝtatoj:
Federacia Respubliko Germanio Federacia Respubliko Germanio
v • d • r
 Information icon.svg

Germana Demokratia Respubliko (GDR, germane Deutsche Demokratische Republik), ankaŭ nomita "Orienta Germanio", de 1949 ĝis 1990 estis ŝtato en centra Eŭropo.

Enhavo

Loĝantaro [redakti]

Enlandanoj [redakti]

Post la fino de la Dua Mondmilito vivis en la Soveta okupacia zono ĉirkaŭ 19 milionoj da homoj.

La nombro da loĝantaro kontinue malkreskis. Tio estis kaŭzita per du tialoj precipe:

  1. La multega daŭra fuĝo el la GDR ekde ĝia fondiĝo ĝis la konstruo de la Berlina muro en la aŭgusto de 1961 kaj la pluirado de multaj forpelitoj ree al Okcidenta Germanio pro politika nekontenteco kaj pro la pli bona viva kaj labora situacio ekspektita en la Okcidenta Germanio. Post 1961 fuĝoj pli malbone sukcesis. Ekde la mezo de la 1970aj jaroj - malgraŭ oficialaj ĉikanoj - elvojaĝo kontinua estis iom post iom establiĝinta. Krome individuaj personoj estis elsenditaj el la GDR, i.a. per la elaĉeto de arestitoj kaj la kun tiu koneksita malricevo de la GDR-civitaneco.
  2. Per la enkonduko de la pilolo por preventi la gravedecon kaj ĝia legitimigo la nombro da naskiĝoj malkreskis. Kiel ankaŭ en aliaj evoluciitaj landoj ĝenerale la familioj iĝis pli malgrandaj kun unu ĝis du infanoj.

Faktoj [redakti]

Vidu informkesto apude.

Himno [redakti]

Auferstanden aus Ruinen
Auferstanden aus Ruinen und der Zukunft zugewandt,
lasst uns Dir zum Guten dienen, Deutschland, einig Vaterland.
Alte Not gilt es zu zwingen, und wir zwingen sie vereint,
denn es muss uns doch gelingen, dass die Sonne schön wie nie
über Deutschland scheint, über Deutschland scheint.

Historio [redakti]

La Germana Demokratia Respubliko ekestis la 7-an de oktobro 1949 je la teritorioj de la eksa sovetunia okupa zono. GDR estis membro ekde 1955 en la Varsovia Pakto. En la jaro 1961 la registaro decidis konstrui muron inter Orienta kaj Okcidenta Berlino. Liberaj vojaĝoj inter Orienta kaj Okcidenta Germanio ekde tiam ne plu eblis. La 3-an de oktobro, 1990 la regionaj ŝtatoj refonditaj sur la teritorio de GDR aliĝis al la Federacia Respubliko Germanio.

Origine GDR deklaris esti ŝtato fondita por la tuta germana popolo (simile al la Federacia Respubliko). Tio speguliĝis en la teksto de la nacia himno (la unuan el tri strofoj vi vidas supre), kies teksto komenciĝis jene: Leviĝinte el ruinoj, turniĝante al futur', ni al via bono servu Germani'; unueca vi patri'. Ekde meze de la 1960-aj jaroj GDR tamen emfazis sian proprecon. En 1974 estis forigitaj el la konstitucio la lastaj restoj pri germana unueco. La himnon oni oficiale ne plu kantis, sed nur muzikis.

En GDR longan tempon estis malpermesate organizi Esperanto-societon. Nur en 1965 ekeblis fari tion ene de la "Kulturligo" (Kulturbund, amasa organizaĵo por kulturaj aferoj).

Politiko [redakti]

Vidu: Walter Ulbricht; Erich Honecker.

Partioj [redakti]

Reganto de tiu ĉi "socialisma" lando estis la Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED, socialisma unueca partio de Germanio), kiu estis formita per deviga aligo de la socialdemokrata al la komunista partio. SED formis kun aliaj partioj la Nacian Fronton. Tiuj aliaj partioj devige subtenis la politikon de SED; la nacidemokrata kaj la kamparana estis eĉ fonditaj je iniciato de la komunistoj.

Sovetio ĉiam konsiderinde influis la politikon de la lando.

Ceteraj partioj:

  • Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU) - kristdemokrata
  • Liberal-Demokratische Partei Deutschlands (LDPD) - liberala
  • Nationaldemokratische Partei Deutschlands (NDPD) - nacidemokrata
  • Demokratische Bauernpartei Deutschlands (DBD) - kamparana

Amasorganizoj [redakti]

  • Freier Deutscher Gewerkschaftsbund (FDGB) - sindikato
  • Demokratischer Frauenbund Deutschlands (DFD) - virina organizo
  • Freie Deutsche Jugend (FDJ) - junulara organizo
  • Gesellschaft für Sport und Technik (GST) - organizo pri sporto kaj tekniko
  • Gesellschaft für Deutsch-Sowjetische Freundschaft (DSF) - Organizo pri la amikeco inter GDR kaj Sovetunio
  • Volkssolidarität - organizo pri solidara helpo
  • Kulturbund (KB) - Kulturligo de GDR

Geografio [redakti]

Krom "Berlino, ĉefurbo de GDR" ekzistis en GDR 14 distriktoj (ekde 1952 ĝis 1990), nomataj laŭ la unuopaj ĉefurboj:

Distriktoj

Sur la teritorio de GDR estis refonditaj federaciaj landoj konforme al FRG (= regionaj ŝtatoj, provincoj), kiuj plejparte, sed ne tute, respegulas la administracian situacion post 1945 antaŭ la fondo de GDR. La novaj landoj nomiĝas: Meklenburgo-Antaŭpomerio, Brandenburgio, Saksio, Saksio-Anhalto kaj Turingio. La parto de Berlino, kiu apartenis al GDR estis aldonata al la ekzistanta lando Berlin, kiu tamen ne estis parto de FRG.

Eksteraj ligiloj [redakti]


Vidu ankaŭ [redakti]

Elŝutita el "http://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Germana_Demokratia_Respubliko&oldid=5180939"