Rodano
Vidu ankaŭ la artikolon Rodano (Italio) pri komunumo en Italio.
| Rodano | |
|---|---|
| ...en Lyon (Liono) | |
| Longeco | 812 km |
| Alteco de la fonto | 1 853 m |
| Meznombra trafluo | 1 820 m³/s |
| Akvokolekta areo | 95 500 km² |
| Alfluantoj | Ain, Ardèche, Arve, Drôme, Durance, Eyrieŭ, Gard, Isère, Ouvèze, Saono |
| Alfluas al | Mediteranea Maro |
| Alteco de la enfluejo | 0 m |
| Rivero en Eŭropo | |
Rodano (en la franca lingvo Rhône, en la germana lingvo Rhone) estas rivero longa je 812 kilometroj (el kiuj 290 km en Svislando), kiu fontas ĉe la Rodan-Glaĉero en Svislando, trafluas Valezon, trairas lagon Lemano, trafluas sudorientan Francion. En Arles ĝi disforkiĝas en du brakojn. La ĉefbrako alfluas kiel Granda Rodano (Grand Rhône) en Marseille al Mediteraneo, kaj la alia brako kiel Eta Rodano (Petit Rhône) almariĝas ĉe Saintes-Maries-de-la-Mer.
El ĉiuj riveroj, kiuj alfluas al Mediteraneo, Rodano havas la duan plej grandan debiton post Nilo.
La mita rivero Eridano estas identigita ĉu kiel Rodano, ĉu kiel Pado.
Enhavo |
Etimologio [redakti]
Laŭ kelta etimologio, la nomo venus de "Rhôdan" (rapide turniĝi), sed Plinio la pli maljuna en sia "Naturalis Historia", opiniis ke la nomo venas de urbo Rhoda aŭ Rhodanusia, kolonio de rodisanoj, apud la nuna Aigues-Mortes.
En Kantono Valezo, ĝia germana nomo estas Rotten.
Geografio [redakti]
La Rodana fonto estas en Kantono Valezo, (Svislando), el la Rodan-Glaĉero en la montarmasivo Sankt-Gotardo [1], ĝi trafluas Valezon. Apud la svisa urbo Martigny, Rodano turniĝas norden en la tiel nomata Rodana Kubuto kaj enfluas en la lagon Lemano inter la svisaj urboj Port-Valais kaj Noville, formante malgrandan riverdelton. Ĝi elfluas el Lemano apud Ĝenevo, kie ĝi ricevas riveron Arve.
Ĝi eniras Francujon, sekvante la landlimon inter la urbetoj Gaillardin kaj Pougny. Ĝia fluejo sinuas ĝis Liono, tie ĝi ricevas ĝian pli longan alfuanton: rivero Saône. De tie, ĝi fluas suden inter Alpoj kaj la Centra Masivo en la Rodana Sulko. En Arles ĝi disforkiĝas en du brakojn. La ĉefbrako alfluas kiel Granda Rodano (Grand Rhône) en Marseille al la Mediteraneo, kaj la alia brako kiel Eta Rodano (Petit Rhône) almariĝas ĉe Saintes-Maries-de-la-Mer. Inter tiuj brakoj estas la riverdelto Kamargo.
Gravaj alfluantoj [redakti]
Svisaj alfluantoj [redakti]
- Goneri
- Ägine
- Minstigerbach
- Blinne
- Bina
- Masa
- Saltina
- Vispa
- Lonza
- Turtmana
- Raspille
- Navizence
- Rèche
- Lienne
- Borgne (Val d'Hérens)
- Printze
- Sionne
- Morge
- Losentse
- Lizerne
- Fare
- Salentse
- Dranse
- Trient
- Avançon
- Vieze
- Gryonne
- Grande Eau
- Arve
- Allondon
- Laire
-
- Afluantoj en la Lago Lemano (svisa bordo)
Francaj alfluantoj [redakti]
-
- Afluantoj en la Lago Lemano (franca bordo)
- Valserine
- Dorches
- Les Usses
- Fier
- Canal de Savières La ununura reversebla akvofluo de Eŭropo
- Séran
- Furans
- Guiers
- Perna
- Bourbe
- Ain
- Saono (riversistemo Saono-Doubs)
- Yzeron
- Gier
- Gère
- Varèze
- Cance
- Ay
- Galaure
- Doŭ
- Izero
- Mialan
- Véore
- Eyrieŭ
- Drôme
- Ouvèze en Vaucluse
- Payre
- Lavezon
- Roubion
- Escoutay
- Lez
- Ardèche
- Cèze
- Eygues
- Ouvèze en Ardèche
- Durance
- Gard
La rivero Saono ĉe la alfluo al Rodano en Liono jam pasis plian longecon la Rodano mem kaj se oni aldonas la ĉefan alfluanton de Saono, la riveron Doubs, tiam la riversistemo Doubs-Saono-Rodano havas totalan longecon de 1025 km.
Urboj laŭlonge de Rodano [redakti]
Obergoms
Brig-Glis
Sierre
Siono, ĉefurbo de Kantono Valezo
Vetroz
Martigny
Saint-Maurice
Massongex
Monthey
Ĝenevo, ĉefurbo de Kantono Ĝenevo
Vidu ankaŭ la urbojn de Lago Lemano
Bellegarde-sur-Valserine
Saint-Solin-en-Bugey
Liono
Givors
Vienne
Saint-Ranbert-d'Albon
Tain-L'Hermitage
Valence
Montélimar
Pierrelatte
Pont-Saint-Esprit
Roquemaure
Châteauneuf-du-Pape
Avignon
Tarascon
Arles
Marseille
Rodano kiel trafikvojo [redakti]
Granda parto de la rivero estas utiligebla kiel akvovojo sub la nomo Voies Navigables le Rhône kaj estas prizorgata de la ŝtata kompanio Compagnie Nationale du Rhône. Oni ŝuldas al ĝi la konstruo de akvobaraĵoj kiuj regulas la altakvojn, kaj donas hidroelektran energion (15 miliardoj da kWh en 2007).
Estas du sendependaj partoj
- La supera parto Haute Rhône
- La parto de Lyon ĝis la Mediteranea maro
La rivero ne taŭgas por senspertuloj. La akvofluo estas forta kaj de tempo al tempo aldoniĝas la forta verto (france Mistral)
En Lyon alfluas rivero Saône, laŭ kiu eblas vojaĝi pli norden. En Chalon-sur-Saône renkontiĝas akvovojoj al la river' Rejno kaj al la meza kaj norda partoj de Francio.
Vidu ankaŭ [redakti]
Eksteraj ligiloj [redakti]
Manlibro pri la akvovojo
oficiala retpaĝo de compagnie Nationale du Rhône C.N.R
Aktualaj informoj
Detala mapo kun havenoj, kluzoj ktp. (Por utiligi, oni devas akcepti la kondixojn! Poste elekti "Découvrir le Rhône")
Informoj pri turismaj havenoj
NoorderSoft Datumbazo de akvaj vojoj (Varbado por komerca programo)
Akvaj vojoj en Francio
Retejo de la inundoj de Liono de 1856 (en franca lignvo)
-
Rodano kun malalta akva nivelo proksime al Saint-Maurice (Svislando)
- ↑ (franclingve : Le massif du Saint-Gothard, germanlingve: Gotthardmassiv)

