Forno-Glaĉero

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Forno-Glaĉero
Forno-Gletscher-3-Foto-Marco-Klueber.jpg
Forno-Glaĉero (Foto: Marco Klüber)
Forno-Glaĉero (Svislando)
DMS
Red pog.svg
Estiĝloko Cima di Castello
Longeco 6,15 km
Larĝeco 1 km
Areo 8,72 km²
Glacikvanto 0,8 km³
Elfluanto(j) OrlegnaMera
AddaPado
Jara retiriĝo/kresko 30,8 m retiriĝo en 2007
Glaĉeroj de Svislando
v  d  r
Information icon.svg

Forno-Glaĉero (romanĉe Vadrec del Forno, germane Fornogletscher) estas valglaĉero en la Grizonaj Alpoj en Svislando. La glaĉero havas longecon de 6,15 km, averaĝan larĝecon de 1 km kaj kovras areon de 8,72 km².

Priskribo[redakti | redakti fonton]

Kun surfaco de 8,72 km² Forno-Glaĉero estas la dua plej granda glaĉero de la Kantono Grizono. Sian originon ĝi havas je alteco de 3200 m s.m. je la orienta flanko de Cima di Castello (3379 m s.m.) kaj je la okcidenta deklivo de Monte Sissone (3330 m). Ĝin nutras aliaj firnkampoj, kiuj alfluas de la rokpintoj de Torrone (3351 m s.m.). Sur tiuj montoj pasas la landlimo inter Italio kaj Svislando. Kiel valglaĉero Forno-Glaĉero disponas pri la deklivo de malpli ol 10 % kaj tial preskaŭ ne havas fendojn. Ĝi fluas norden. Je ĝia okcidenta flanko situas Cima dal Cantun (3354 m s.m.) kaj je ĝia orienta flanko Cima di Rosso (3366 m s.m.) kaj Monte Rosso (3088 m s.m.). La fino de la glaĉerlango finiĝas nuntempe sur alteco de 2230 m en la Valo Forno.

Orlegna, Elfluanto de Forno-Glaĉero

Elfluanto[redakti | redakti fonton]

El la glaĉerfrunto fontas la rivero Orlegna. Ĝi estas flanka rivero de Mera, kiu alfluas al Adda, kiu siavice estas alfluanto de Pado.

Historio[redakti | redakti fonton]

Ek de la kulmino de la Eta Glaciepoko en la mezo de la 19-a jarcento Forno-Glaĉero forte retiriĝis. Ĝi tiam etendiĝis ankoraŭ 2 km pli malsupren al la valo, kio hodiaŭ ankoraŭ bone rekoneblas je la senplanta iama bazmoreno.

Altmontara turismo[redakti | redakti fonton]

Je la deklivo oriente de la glaĉero situas sur alteco de 2574 m s.m. la Forno-Kabano de la Svisa Alpismo-Klubo (SAC). La kabano servas kiel elirejo al montturoj en la ĉirkaŭ de Forno-Glaĉero.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]