Chomutov

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Chomutov
germane: Komotau
urbo
Chomutov square.jpg
Placo en Chomutov
Chomutov prapor.gif
Flago
ChomutovCoA.PNG
Blazono
Oficiala nomo: Chomutov
Ŝtato Flago de Ĉeĥio  Ĉeĥio
Regiono Regiono Ústí nad Labem
Distrikto Distrikto Chomutov
Administra municipo Chomutov
Historiaj regionoj Bohemio, Sudetio
Montaro Ercmontaro
Tipo de urbo Statuta urbo
Konata loko Aluna lago
Rivero Chomutovka
Situo Chomutov
 - alteco 340 m s. m.
 - koordinatoj 50°27′46″N 13°24′40″E  /  50.46278°N, 13.41111°O / 50.46278; 13.41111 (Chomutov)
Areo 29,26 km² (2 926 ha)
Loĝantaro 50 422 (05.03.2010)
Denseco 1 723,24 loĝ./km²
Unua skribmencio 1252
Horzono MET (UTC+1)
 - somera tempo MET (UTC+2)
Poŝtkodo 430 01 ĝis 431 01
NUTS 3 CZ042
NUTS 4 CZ0422
NUTS 5 CZ0422 562971
Katastraj teritorioj 2
Lokaj partoj 1
Bazaj sidejunuoj 30
Situo enkadre de Ĉeĥio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Ĉeĥio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Chomutov
Retpaĝo: www.chomutov-mesto.cz
Portal.svg Portalo pri Ĉeĥio

Chomutov (prononcu Ĥomutov) estas urbo kun 52 000 loĝantoj. Estas ĉi tie reprezentita industrio de brulmaterialoj (brunkarbo) kaj energetiko (hidroelektrejoj), metalurgia (ferfabriko kaj laminatejo), maŝinindustrio kaj teksindustrio. Chomutov estas signifa trafikvojkruciĝo; kruciĝas ĉi tie fervojoj el urboj Karlovy Vary, Žatec, Most kaj Vejprty. La ĉirkaŭaĵo de la urbo estas dezertigita pro supraĵa minado de brunkarbo.

La urbo, menciata unuafoje al la jaro 1252, estiĝis en vojo ĝis Lepsiko. En la jaro 1264 ĉi tie Ordeno de germanaj kavaliroj konstruis komendon. Chomutov estas urbo ekde la jaro 1335. En husanaj militoj la urbo staris en katolika flanko, tial ĝi estis konkerita de Jan Žižka kaj okupita de praganoj. Ekde la jaro 1571 ĝi estis posedaĵo de familio Hasištejnidoj el Lobkovice, kontraŭ kies rekatoligemaj klopodoj eksplodis en la urbo en 1591 granda ribelo. En la jaro 1605 Chomutov fariĝis reĝa urbo. Dum la tridekjara milito ĝi estis kelkfoje prirabita de svedaj soldataroj. En la 16-a jarcento oni komencis en la ĉirkaŭaĵo de la urbo mini ferercon, kiu pli malfrue (precipe en la 1-a duono de la 19-a jarcento) fariĝis bazo de evoluo de la industrio kaj de la minado de karbo. En la jaro 1870 Chomutov estis aligita al la fervojo. En la jaro 1938 estis evakuita ĉeĥa loĝantaro, en la fino de la dua mondmilito Chomutov estis kelkfoje bombardita.

La kerno de la urbo konservis al si mezepokan bazplanon. La frue gotika komendo de la ordeno de germanaj kavaliroj el la 2-a duono de la 13-a jarcento kun konservinta preĝejo estis en gotiko kelkfoje alikonstruita kaj en la jaroj 15251530 reguligita al kastelo. En la jaro 1607 la urbo elaĉetis sin el servuteco kaj la kastelo estis reguligita en urbodomon. La urba turo estas el la jaro 1525. En placo staras kelkaj malfrue gotikaj, renesancaj kaj barokaj burĝaj domoj. La plej valora estas domo de Collins-Luther kun diamantaj volboj (hodiaŭ kafejo).

En la konstruaĵo de la urbodomo havas sidejon patrujgrafia muzeo kun ekspozicio pri historio de minado kaj metalurgio en la regiono.