Akademio de Esperanto

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Disambig-dark.svg"AdE" alidirektas ĉi tien. Por ADE, vidu la paĝon ADE. Por AE, vidu la paĝon AE.

Emblemo de Akademio de Esperanto

La Akademio de Esperanto (AdE) estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon, same kiel la ceteraj nacilingvaj Akademioj.

Oni ne konfuzu ĝin kun la Akademio Literatura de Esperanto (ALE).

Historio[redakti | redakti fonton]

La Akademio de Esperanto estis fondita en 1905 dum la unua Universala Kongreso de Esperanto iom modelite laŭ Franca Akademio, laŭ propono de Ludwik Lejzer Zamenhof, sed tiam sub la nomo "Lingva Komitato". La nomon "Akademio de Esperanto" portis unue supera komisiono de la Lingva Komitato.

En 1948 la Lingva Komitato kaj ĝia Akademio kunfandiĝis en unu solan korpon nomatan "Akademio de Esperanto".

Sekcioj[redakti | redakti fonton]

La Akademio enhavas Sekciojn, kiuj prizorgas diversajn lingvajn kampojn de la Akademia laboro. La Sekcioj ne estas fiksitaj, sed estas kreataj laŭbezone. Ĉiun Sekcion gvidas Direktoro. Ĉiu Akademiano povas aparteni al pluraj Sekcioj, laŭ sia intereso.

Ekzistas jenaj Sekcioj: Faka Lingvo, Gramatiko, Ĝenerala Vortaro, Literaturo, Prononco, Kontrolado de lerniloj kaj Lingva Konsultejo.

La Akademio havas ankaŭ Komisionojn, kiuj plenumas diversajn ne-lingvajn taskojn. Ekde okrobro 2013 ekzistas du Komisionoj: pri Historio de la Akademio de Esperanto kaj pri Homaj nomoj.

Ĉiu Sekcio kaj Komisiono estas gvidata de Direktoro.

Konsultejo[redakti | redakti fonton]

La Akademio en 1999 starigis Sekcion Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto, al kiu povas turni sin ĉiu Esperanto-uzanto pri difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon.

Decidoj kaj rekomendoj[redakti | redakti fonton]

  • Naŭa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro (2007)
  • Pri apartaj teknikaj bezonoj rilate al niaj alfabeto kaj ortografio (2007)
  • Pri landnomoj (1974, 1985, 1989, 2003)
  • Pri derivaĵoj de komun/a: komunumo, komunaĵo, komuno (1990)
  • Rekomendoj pri propraj nomoj (1989)
  • Akademio pri pasivaj participoj (1967 kaj 1989)
  • Esprimo de la aganto en komplementa funkcio (1986)
  • Pri niaj alfabeto kaj ortografio (1982)
  • Pri la vorto “po” (1974)
  • Pri kelkaj misuzoj (1973)
  • Pri la refleksivo (1971)
  • Enketo kaj decidoj pri la Vortfarado (1967)

Membraro[redakti | redakti fonton]

La Akademio konsistas principe el 45 membroj, kiuj estas elektataj por periodo de 9 jaroj. Kandidasto sal membreco devas esti proponita de almenaŭ kvin ekzistantaj Akademianoj reprezentantaj almenaŭ tri malsamajn lingvojn. Kutime temas pri renomaj esperantologoj, Esperanto-pedagogoj aŭ verkistoj. Eminentaj personoj povas esti nomumitaj "korespondaj membroj" de la Akademio. La nuna prezidanto estas Christer KISELMAN el Svedujo (ekde 2013). Antaŭaj prezidantoj [1] de Akademio estis Johannes R.C. ISBRUCKER (Nederlando, 1948-1963), Gaston WARINGHIEN (Francio, 1963-1979), William AULD (Britio, 1979-1983), André ALBAULT (Francio 1983-1995), Werner BORMANN (Germanio, 1995-1998), Geraldo MATTOS (Brazilo 1998-2007) kaj John WELLS (Britio, 2007-2013).

Nuna konsisto[redakti | redakti fonton]

En aprilo 2013 finiĝis la vica elekto de triono de la membroj de la Akademio. La Akademio de Esperanto konsistas laŭ la stato post tiu elekto kaj post forpaso de Lena Karpunina kaj Geraldo Mattos Gomes dos Santos el jenaj personoj:[2]

Estraro[redakti | redakti fonton]

La estraro de la Akademio de Esperanto konsistas (ekde 2013) el:

  • Christer Kiselman, prezidanto,
  • Brian Moon, vicprezidanto,
  • Probal Dasgupta, vicprezidanto,
  • Renato Corsetti, sekretario.

Sekcioj[redakti | redakti fonton]

Kiel direktoroj de sekcioj kaj komisionoj estis elektitaj en 2013:

  • Sergio Pokrovskij, Faka Lingvo
  • Bertilo Wennergren, Gramatiko
  • Markos Kramer, Ĝenerala Vortaro
  • Anna Löwenstein, Kontrolado de lerniloj
  • Alexander Shlafer, Lingva Konsultejo
  • Paul Gubbins, Literaturo
  • Probal Dasgupta, Prononco
  • Carlo Minnaja, Komisiono Historio de AdE
  • Nguyễn Xuân Thu, Komisiono pri homaj nomoj

Iamaj membroj[redakti | redakti fonton]

Iamaj membroj de la Akademio, kiuj en kelkaj lastaj elektoj ne plu kandidatiĝis aŭ dum la lastaj jaroj forpasis aŭ demisiis:

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Aktoj de la Akademio 1963-1967 Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto – N° 9 Mallonga historio de la lingvaj institucioj http://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj1/historio.html
  2. Oficialaj Informoj de la Akademio de Esperanto – Numero 20 – 2013 04 27

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.