Masaĝo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Masaĝo estas permana metodo malstreĉi kaj sendolorigi homan korpon kun aŭ sen oleo, vestite aŭ ne.

La kunteksto de masaĝo povas varii de neformala kaj amatora ĝis profesia kaj forte reglamentita. En profesia kunteksto, tiu kiun oni masaĝas kutime kuŝas sur masaĝotablo, surplanke aŭ sidas sur masaĝo-seĝo. Ekzistas granda diverseco en nomoj por masaĝoj kiel ekzemple sveda klasika masaĝo, ĉakro-masaĝo, Lafo ŝtono-masaĝo, ĉokolado-masaĝo, sentuma masaĝo, seĝo-masaĝo, premo-punkta masaĝo, sporto-masaĝo kaj multaj aliaj formoj.

Masaĝoj diversas laŭ origino kaj laŭ teknikoj, sed multaj el ili celas ripari la konsciiĝon kaj la kontakton kun la korpo aŭ havas unusolan celon : la bonfarton Multaj teknikoj estas ĉu derivaĵoj de aliaj masaĝo-teknikoj, ĉu havas origine tradiciajn radikojn aŭ formas novan kombinon de malsamaj teknikoj. La plej influaj skoloj estas la finna, rusa, sveda kaj orientaj skoloj.

La plej gravaj grupoj de la okcidentaj masaĝoj estas

Eùropaj kaj usonaj masaĝistoj aktivigas konscie la neŭrofiziologiajn reguligo-mekanismojn. Sveda, kalifornia, Esalen kaj tn. 'holista' masaĝoj, estas tradiciaj tutecaj masaĝoj el okcidento.

Sveda, sed ankaŭ finna kaj rusa masaĝo-sistemoj iel similas unu la alian, ĉar ili dum multaj jaroj adoptis la plej bonan el inter ili, kiu permesis daŭre plibonigi ilian teknikon.

La plej gravaj aziaj masaĝoj estas

  • ŝiacu' (japana premmasaĝo)
  • tradicia ĉina masaĝo (TCM)
  • tradicia taja masaĝo (Nuad Thai Bo'Ran)
  • ajurveda masaĝo (oleomasaĝo kiu originas el Keralao, Barato)

Orienta masaĝo ne estas nur praktikata kun la manoj sed ankaŭ kun la kruroj. Tajlandaj masaĝistoj stimulas pere de sistemo nomata Zen.

Masaĝistoj el Barato regas la ekigon de kundalini kaj de la harmoniigo de la ĉakroj kaj prana energio[1].

Etimologio[redakti | redakti fonton]

Masaĝo (prononco laŭ IPA :

  • el la franca masser „masaĝi“.
  • el la araba مس (massa) aŭ „tuŝi, palpi“[2]

Komparu

  • (hebrea) משח „unkti“
  • (greka) μάσσω „maĉi; knedi“

Historio[redakti | redakti fonton]

La historio de la masaĝo eble estas same longa kiel la historio de la homaro. Manĝinte fruktojn kaj viandojn el la sovaĝejo, la prahomoj malbone fartis pro dispepsio. Ili trovis, ke eblas forigi la malkomforton per mana karesado de la ventro. Same eblis malpliigi la doloron de vundoj.

Arkeologiaj signoj de masaĝo estis trovitaj en multaj pratempaj kulturoj inkluzive de Ĉinio, Hindio/Barato, Japanio, Koreio, Egiptio, Romo, Grekio, kaj Mezopotamio. Jam antaŭ 2500 jaroj, la masaĝo fariĝis formala kuracmetodo en Ĉinio.

La historio de masaĝo estas tipe verkita de kuracistoj kaj tial el tre medicina perspektivo. En Francio kaj Barato masaĝo tamen disponigas ravan kontraŭekzemplojn kiuj pli fokusas sur la bonfarta aŭ sensa aspektoj. La Kamasutro kaj la erotikaj skulptaĵoj en Khajuraho kaj aliloke ekzemple estas heredaĵoj de kulturo kiu komprenas kaj uzas tiujn propraĵojn por ŝanĝi ies animstaton, veki ĝin kaj trankviligi ĝin.

Tiu simpla rimedo, kiu bezonas nek drogojn, nek anestezon, nek lanceton, estis iom post iom pli atentata kaj rutine uzata en malsanulejoj, sanatorioj kaj ĉe familioj kiel vojo al prevento, mildigo kaj ebla helpo ĉe sanproblemoj.

Post Henrik Ling (1776-1839) la masaĝokulturo ne plu fokusis precipe sur la mekanikaj aspektoj de la korpo, sed pli evoluis al la aktiva 'instrumento de la animo'[3]

1878 : la nederlanda masaĝterapiisto Johan Georg Mezger uzas francajn vortojn por nomi kvin bazjnj masaĝoteknikojn kaj vortumas ĝin kiel "sveda masaĝo sistemo", kvankam tute ne temas pri origne 'sveda' masaĝo sed pri la 'klasika' formo de masaĝo, iom ĉie konata en la mondo, krom en Usono kie oni pli uzas la vortumon 'sveda masaĝo' [4]

Masaĝo en diversaj kulturoj de la mondo[redakti | redakti fonton]

En diversaj kulturoj de la mondo, precipe en aziaj landoj, inkluzive aziaj eks-sovetiaj respublikoj kaj en Tibeto, Ĉinio, masaĝado estas forte intertekstita kun la tiea kulturo : homoj tie ĉiutage plurfoje masaĝas unu la alian en la familio kaj inter geamikoj[5]. Ĝi estis inspiro por disvolvi diversajn masaĝo-tradiciojn. En multaj kulturoj movo-ekzercoj kaj masaĝoj estas esencaj por gardi bonan sanon. Ideoj el multaj kulturoj kaj de multaj masaĝterapiistoj influis la masaĝpraktikon[6]. Multaj antikvaj civilizacioj interŝanĝis kulturajn praktikojn ekzemple dum vojaĝoj sur la silka vojo. En aziaj landoj oni havas tradicion masaĝi kun pli forta premo ol en okcidento kie tia premo estas ofte interpretata kiel doloriga kaj do malpli bona, dum profunda malstreĉiĝo, precipe en mediteraneaj kulturoj, estas ambaŭ celo kaj valoro en si mem.

Kulturo kreas ekonomion. Antaŭ dudek jaroj oni ne atendus ke iu prenus seĝomasaĝon en flughaveno, sed intertempe tio fariĝas pli kutima, kvankam masaĝo ankoraŭ ne estas tiom populara ke ĝi sufiĉas por doni laboron al la multegaj personoj kiuj sekvis formalan masaĝo-trejnadon (en Usono 70 mil en 2005)[7]

Ekzistas multe pli da diversaj masaĝoj ol tiuj listigitaj ĉi sube. Aliaj estas fakte pli iuj formoj de korpolaboro (angle : bodywork) ol masaĝoj kaj fokusas sur specifaj teknikoj por manipuli la muskolojn kiel Rolfing (profunda muskolmasaĝo), Trager, ... Kiom da diversaj masaĝoj ankaŭ ekzistas unu ŝlosilvorto kiu estas gvida tra la tuta masaĝohistorio estas malstreĉiĝo.

Ne manĝi antaŭ masaĝo-sesio sed ja trinki post ĝi estas konsilo valida por ĉiu ajn masaĝo.

Afriko[redakti | redakti fonton]

Ne ekzistas tipe 'afrika' masaĝo. Jen kelkaj masaĝoj kiuj estas ankaŭ konataj ekster Afriko :

Vunkuŭa (aliliterate ankaŭ kiel Vunkuwa [8], kiu signifas energio-fluo), masaĝo inventita de la Carol Rahaba Mathebula (Sud-Afriko), radikas en aŭtentaj afrikaj naturkuracaj tradicioj, uzante teknikojn kiuj vamigas aŭ malvarmigas la korpon, sed ankaŭ uzante 'kupadon' kun la manoj kaj oleojn kaj ŝmiraĵojn kun tradiciaj sud-afrikaj spicoj kaj plantoj (ekzemple sovaĝan karoton, eŭkalipto, monta ajlo kaj bugo)[9].

Digui estas tekniko heredita de la regiono de Malio, nordo Eburbordo kaj Senegalo. Origine, ĉi tiu masaĝo celis stimuli la korpon de novnaskita bebo[10].

Yarunda estas afrika masaĝo kiu uzas profundajn movojn kaj akupremon.

Alia pli profundhaŭta masaĝo nomiĝas Rungu (orienta Afriko) pro la uzo de batono kun specifa simbola valoro en tieaj kulturoj[11].

Vidu ankaŭ pli sube : Maroko, Zanzibaro.

Ameriko[redakti | redakti fonton]

Dr. Rosita Arvigo el centra Ameriko inventis ventromasaĝon bazitan sur la antikvaj majaj praktikoj..

Barato/Hindio[redakti | redakti fonton]

Hinda ajurveda masaĝo
Hinda ajurveda masaĝo

Ajurveda masaĝo aŭ tradicia hinda masaĝo (uzhichil). Ajurvedo signifas "scio de la vivo". Ĝia baza teorio estas ke ĝi deiras de la principo ke ekzistas tri bazajn 'doŝojn' aŭ korpotipojn. Estas tri malsamaj tipoj de masaĝo por ĉiu korpotipo. Ajurveda masaĝo inkludas ankaŭ laboron sur meridianoj nomitaj 'marmas'[12].

Kaŝmiria masaĝo originas en la ŝivaa tradicio de Kaŝmiro. Teknike ĝi estas bazita sur principoj el la tantra jogo-tradicio[13] sed post ĝia enkonduko en Francio ĝi en okcidento disvastiĝis kiel sensama masaĝo[14].

Chavutti Thirumal, laŭlitere kun la signifo "piedpremo" en la malajala lingvo. Tiu ĉi masaĝo ankaŭ konata kiel nudpieda masaĝo, kvankam ne temas pri masaĝo kiun masaĝisto mane faras al la piedoj.  La masaĝisto masaĝas helpe de ŝnuro aŭ alispeca tenilo kiel subteno, Ĝi estas tradicia hinda masaĝtekniko evoluigita el la batalarto Kalaripayattu. Chavutti Thirumal celas pliigi flekseblecon de la korpo.

Aŝiacu aŭ japana por nudpieda premmasaĝo.Vidu ankaŭ sub Indonezio (Injak)
Aŝiacu aŭ japana por nudpieda premmasaĝo. Vidu ankaŭ sub Indonezio (Injak)

Uliccil estas ankaŭ tradicia nudpieda masaĝo, ĝenerale aplikata al tiuj kiuj faras la luktarton Kalaripajato (kalarippayattu)

Ĉinio[redakti | redakti fonton]

"An Mo" (按摩), inkluzive , tradicia ĉina masaĝo, kiu inkluzivas ankaŭ diversajn kategoriojn kiel Pu Tong An Mo (ĝenerala masaĝo), "Tui Na" (推拿) An Mo, uzante premojn per fingroj kaj pugnoj. Masaĝo en ĉina medicino estas konata kiel An Mo (按摩, premado kaj frotado) kaj estas la fundamento de Anma de Japanio.

Tibeto[redakti | redakti fonton]

Kum Nye, KynyeSkumnye (Skum estas la tibeta vorto por korpo kaj mnye tiu por masaĝo). Instruata laŭ la Internacia Akademio por Tradicia Tibeta Medicino [15] ĝi apartenas al sistemo de terapia oleomasaĝo (bsku mnye). Ĝi apartenas al kuraca praktikaro kiuj estas parto de terapioj bazitaj sur la tibetaj medicinaj tantraoj[16]. Ĝiaj avantaĝoj laŭdire inkludus la eliminadon de toksaj substancoj, kreskanta viigleco, doloro redukto kaj trankviligante de nervoza malordoj [15]. Tulku Lobsang estas unu el la plej gravaj tibetaj instruistoj kiu enkondukis tiun ĉi masaĝon en Okcidento [17].

Egiptio, Grekio, Italio[redakti | redakti fonton]

Aroma masaĝo pro la uzo de esencaj oleoj. Ĝi celas pli grandan kuracadon kaj relaksadon. Uzo de lavendo ekzemple rezultis en pli bona animstato kaj la uzo de rosmareno al pli granda atento. Iuj de la efikoj kiuj oleoj produktas inkludas malstreĉiĝon, energian stimuladon, plifortigon de la imunsistemo kaj pli bonan sangocirkuladon. Bonaj aromterapiaj masaĝistoj havas multjaran trejnadon kaj sperton[18].

Filipinoj[redakti | redakti fonton]

Hilot estas tradicia kuracanta tekniko de Filipinio kiu uzas masaĝon, komunajn manipuladojn, kaj herboj kiel ekzemple banano [19]. Ekzistas ankaŭ masaĝo kiu uzas konkojn el la Filipinoj, konata sub la nomo Tiger Clam.

Finnlando[redakti | redakti fonton]

Kvankam ĝi transprenis elementojn el aliaj masaĝsistemoj la finna masaĝo ne uzas ĉiujn fingrojn sed dum la plej multa tempo nur la dikfingron. La finna varianto de la sveda masaĝo inkludas agresema mano-tapado kaj de la rusa sistemo ĝi uzas knedotrikojn[1].

Havajo (Usono)[redakti | redakti fonton]

Temas pri speciala kombino de masaĝo, respiro, danco kaj frapetado. -> Oceanio

Indonezio[redakti | redakti fonton]

"Pitjit" signifas masaĝo en la indonezia lingvo. Pitjit estas tradicie ligita al la tieaj kulturoj kaj spiritualismo en la prevento de malsano. Ne ekzistas oficialaj kursoj en pitjit.

Ĝi estas transdonata de generacio al generacio ene de la familio kaj ekstere de ĝi pere de la tn. “Ibu Pitjit” aŭ “Tukang Pitjit” kaj "Dokon pitjit" (masaĝopatrino resp. masaĝo-metiisto kaj tradicia kuracisto). La malriĉeco en la lando malhelpas la kultivadon de Pitjit kaj junaj generacioj ankoraŭ malmulte okupiĝas pri ĝi kiu kaŭzas ke ĝi en Indonezio estas mortanta fenomono, kvankam ĝi restas grava parto de la indonezia kultura heredaĵo precipe postvivante en la kamparaj vilaĝoj (kampongs)[20]. Indonezio estas vasta insularo kun multaj malsamaj loĝantaroj. Tial ekzistas diverseco en pitjit-masoĝostiloj depende de la lokoj kaj aperis riĉeco de teknikoj. Pitjit ne estas ligita al normigitaj teknikoj, kvankam kutime ĝi estas dinama, irante de dolĉa al intensa kaj sufiĉe rapida, seninterompa masaĝado kaj ritma balancado (ayun ayun). En Pitjit oni uzas krom la manojn ankaŭ la kubutojn, la genuoj kaj la piedoj. Tial pitjit povas esti masaĝo kun forta premado kiel ekzemple ĉe 'pitjit jalan' (surplanka masaĝo) aŭ 'pitjit kaki' (=nudpieda korpomasaĝo) kiu nur rajtas esti farata de fakuloj se uzante la tutan korpopezon. Karakteriza estas krome la uzado de kompresoj (varmaj kaj malvarmaj), la uzado de ŝmiraĵoj kun ungventoj kun herboj ('jamu') kaj la vasta masaĝado de la ventro. Alia karakterizo estas la uzado de kajeputesenca oleo (minyak) kaj balsamo kiuj estas aplikataj etkvante en Indonezio ĉar multekostaj[21]. Ekzistas pluraj variantoj en literumado : pidjit, pidjet, pijit kaj pijid estas ofte uzataj. Ankaŭ eblas vidi la nomojn pijat (Javo kaj Balio) kaj pijetpidja, Urut kaj Lulur (surŝmiri la haŭton).

Jamubalia masaĝo : uzas longajn, ritmajn manovrojn kun forta ĝis meza premo, akupremo kaj selekto de aliaj teknikoj por alporti pacan etoson en bela prezentado de la masaĝejo per florpetaloj, eĉ sub la 'vizaĝujo' kiu permesas al la kliento spiri facile dum li/ŝi kuŝas kun la vizaĝo malsupren. La uzata oleo konsistas el kokonuksa bazo kun spicaj, floraj kaj fruktaj volatilaj oleoj. Tipa je la komnenco kaj fino de la sesio estas ankaŭ jena propono por interŝanĝi la balian benon "Om suasti astu" kiu signifas "Paco en via koro kaj en la mondo."[22]

Japanio[redakti | redakti fonton]

Anma (kanji :  摩 , hiragane : あんま) rilatas al la praktiko de tradicia japana masaĝo.

Ŝiacuo (japane 指圧, alilingve ankaŭ literumata kiel 'shiatsu')  estas premmasaĝo plejparte derivita de anma. Speciala formo de ŝiacu estas aŝiacu - aŝi (piedo) kaj acu (premo) aŭ nudpieda premmasaĝo estas la plej eble profundprema masaĝo. Katas estas tipe maniero masaĝi akuprempunktojn kaj japanaj masaĝteknikoj en alte ĥoreografia sinsekvo. Samkiel dum la kurda Breewa kaj la korea relaksado oni restas vestita, tiel ankaŭ ŝiacu sur seĝo permesas doni masaĝsperton rapidan kaj konvenan en multaj situacioj, en kontrasto kun oleomasaĝo kiu kutime okazas en privata loko, nude aŭ duonnude, havante eble duban karakteron.

Enman (signifas 'harmonio' en la japana) estas tradicia masaĝo retrovita kaj adaptita ankaŭ al okcidentanoj fare de Ŝie Samamura. Ĝi origine estis rezervita al la japana elitularo kaj ĉiam komencis kun 'bano kun mil parfumoj'. Ĝi disvolviĝas en tri fazoj, dum kiuj estas uzata ĉiam alispeca masaĝoleo. La tri fazoj estas 1) anraku (bonfarto) por trankviligi la menson, 2) kanzen (pleneco) por kvietigi la korpon, 3) reisei (sereneco) por harmoniigi la tuton kaj 4) jasaŝisa (Yasashisa, kiu signifas dolĉeco) kiu fortigas la tri unuajn fazojn.

Kurdio (Afganio, Irano)[redakti | redakti fonton]

Breewa masaĝo estis origine praktikata fare de vilaĝanoj en la montara vilaĝo Breemava inter Afganio kaj Irano. Ĉar oni konsideris la korpon kiel energia sistemo, Breewa masaĝo estas uzata por revivigi la korpan energion kaj ekvilibrigi la emociojn kaj la menson, uzante i.a. ritmajn movojn, dolĉajn streĉmovojn kaj frapadetojn,

Koreo[redakti | redakti fonton]

Korea masaĝo, baziĝas sur relaksada tekniko kiu situas en la korea tradicio[23]

Laoso[redakti | redakti fonton]

Laosa masaĝo (en Laoso nomata 'Bib Hayn Lao') estas iom pli malfortprema ol la tradicia taja masaĝo kaj estas kutima preni vaporbanon antaŭ tiu masaĝado [24] Ĝi konsistas el premadoj, streĉadoj, knedadoj kun la manoj sed same bone kun la piedoj, la genuoj kaj la kubutoj.

Maroko[redakti | redakti fonton]

Masaĝo kun argano-oleo.

Meksiko[redakti | redakti fonton]

Hakali (kakto) masaĝo kiu kombinas indiĝenajn masaĝteknikojn kun mikso de lokaj ingredientoj kies ĉefa estas la kakto senpikigita kaj bolita en akvo [25].

Mongolio[redakti | redakti fonton]

En la mongolia kaj azia kuracaj tradicioj (tibetaj, ĉinaj) oni uzas arbaran mielon por mielmasaĝo[26]. Antaŭe oni enfrotas la dorson kun iom da alkoholo, post kiam oni masaĝas kun la mielo la dorson de supre malsupren, prefere unu matene kaj vespere ĝis 3 fojoj semajne dum 15 minutoj. Tiu speco de masaĝo stimulas tra la refleksaj zonoj (meridianoj aŭ nevideblaj energiolinioj) de la dorso la funkciadon de la koncernaj organoj. Rezulte de speciala masaĝa tekniko (pumpimitaj movoj de la manoj) la tir-efekto de la masaĝo atingas profundajn tavolojn de la korpo[5] kaj riparas la ekvilibron de la vivo-energion 'ĉi'.

Nepalo[redakti | redakti fonton]

La nepala masaĝo estas ajurvedstila masaĝo kiu kombinas frikciojn, profundajn cirklajn movojn kun subtila prilaborado de prempunktoj per specifaj vibraj movoj en kiu tradicia sonkonko intervenas je la fino de la sesio.

Oceanio[redakti | redakti fonton]

"Lomi Lomi Nu" estas tradicia masaĝo el Havajo, origine inspirita de la malnova, ŝamana tradicio nomata 'kahuna' aŭ 'ma-uri'. En tiu masaĝo gravas la respiro dum oni multe uzas la antaŭbrakoj per fari iom rapidajn longajn movojn kvazaŭ mara ondo rulas super la tuta korpo. Kiel indiĝena praktiko, ĝi varias je insulo kaj je familio. La vorto lomilomi ankaŭ uzata vorto por masaĝo en Samoo kaj orienta Futuna. Sur la insulo Samoo, ĝi ankaŭ estas konata kiel lolomi kaj milimili. En orienta Futuna, ĝi ne nur estas nomita milimili, sed ankaŭ fakasolosolo, amoamo, lusilusi, kinikini, fai'ua.  En la maoria lingvo ĝi nomiĝas roromi kaj mirimiri.[27]

Alia masaĝo uzas bambuajn bastojn, unu duonplenigita kun grenoj, la alia por rapidritme frapeti la korpon, ne malofte en kombino de kreola muziko [28]. origine inspirita de la malnova mistera shamana tradicio sur Havajo kiu nomiĝas Kahuna aŭ 'Ka Huna'.

En Tongo masaĝo nomiĝas fotofota, tolotolo, kaj amoamo. En Tahitio ĝi estas rumirumi. Sur la tuvala insulo Nanumea, masaĝo estas konata kiel popȏ kaj puke, premadi estas kukumi[29].

Rusio[redakti | redakti fonton]

La rusa masaĝo-sistemo ekestis antaŭ la sveda kaj koncentriĝas sur knedado-teknikoj. Venik estas ankaŭ rusa masaĝo, nomo unuafoje uzata de Zabludovsky kiu publikigis pli ol cent studojn pri masaĝo en Rusio[30]. Ĝiaj teknikoj estas divideblaj en kvar ĉefaj grupoj: glitmovoj, frotado, knedado kaj vibrado. Rusa masaĝo inkluzivas moviĝkapabligajn ekzercojn, kiuj ne estas kutimaj en aliaj masaĝoteknikoj. Tiuj praktikoj celas neuzitajn lokojn de la korpo kaj estas similaj al la streĉo-ekzercoj en jogo. Plej karakterize por rusa masaĝo estas batadtekniko konata kiel "perkutado"[31] [32]

Svedio[redakti | redakti fonton]

Unu el la plej praktikataj formoj de masaĝo en la okcidenta mondo estas la tn. 'sveda masaĝo' ankaŭ nomata la 'klasika' masaĝo. Kvankam ĝenerale la kuracisto Pehr Henrik Ling estas ofe konsiderata la patro de tiu masaĝo, pli aktualaj esploroj neas tion : la nederlanda masaĝterapiisto Johan Georg Mezger la kvin diversajn manmovojn kun franclingva nomo[33], ligitaj al tiu masaĝo : Effleurage (longaj, flugtuŝaj glitmovoj kutime je la komenco kaj la fino), Petrisage (rulado de la haŭto), Friction (pli profunda premado per la dikfingro, fingropintoj kaj fingroartikoj), Vibration (vibrado, skuado) kaj Tapotement (ritma frapado per kavaĵforme fermitaj kaj malfermitaj manoj)

Tajlando[redakti | redakti fonton]

Tradicia tajlanda masaĝo (Nuad Thai Bo'Ran) konata en Tajlando kiel นวดแผนโบราณ ( Nuat phaen boran, IPA: [null [nûət pʰɛ́ːn boːraːn]] ) , kun la signifo "antikva taja masaĝo" estas malnovega korpomasaĝo per kiu oni estas fizike kaj energetike forte stimulata, precipe pere de akupremoj kaj muskolstreĉado ne nur mane, sed ankaŭ per la piedoj kaj la kubutoj. Ĝi estas ĝenerale bazita sur kombinaĵo de hinda jogo kaj ĉina akupremo. Ekzistas du stiloj : la reĝa stilo ("rajasamnak") kiu estas tre kodigita stilo, uzante nur akupremon kaj la popolan stilon ("chalosiak")[34], kiu uzas jogonakupremon, refleksologion kaj streĉadojn kiuj plibonigas la korpan flekseblecon.

Turkio[redakti | redakti fonton]

En orienta banokulturo (hamamo) estis kutimo uzi varmegon kaj herbojn por knedi la korpon ekzemple sur varmigita marmora planko.

Usono[redakti | redakti fonton]

"Esalen"kalifornia masaĝo estas tuteca oleomasaĝo kiu estĝis en la Instituto Esalen en Big Sur (Kalifornio). Ĝi celas la harmoniigon de la korpo kaj de la animo, agrable alkonduki energion al la korpo kaj kreskigi la korpokonscion.

Ŝtonmasago inventita en Arizono fare de Mary Nelson uzas bazaltajn ŝtonojn, varmajn aŭ malvarmajn aŭ en kombino. Usono : Watsu masaĝo estas kombino de ŝiacu kaj akvoterapio.

Vietnamio[redakti | redakti fonton]

Diện Chẩn ViệtVinaMa (mallongigo Vin por vietnamio kaj Ma por masaĝo) estas akuprema masaĝo nur de la kapo, kiu ankaŭ uzas unikajn masaĝteknikojn kaj iujn helpilojn el Vietnamio. VinaMa estas plua disvolviĝo de la tekniko fare de prof-o d-ro Bùi Quôc Châu.

Zanzibaro[redakti | redakti fonton]

La Zanzibara masaĝo originas el Zanzibaro, insulo kie renkontiĝis la afrika kaj hindiaj kulturoj. Ne estas la asemblado de nur deko da teknikoj, sed la varieco de la movoj (tipe ekzemple estas la movo kun kruciĝo de la kruroj) kaj la riĉeco de la muziko kiuj faras tiun ĉi masaĝon unika en sia speco[35]. Tiu formo de masaĝo ne estus praktikata en Zanzibaro mem, sed havi strangan originon kaj nur esti prezentata sur kosmetika retejo[35].

Masaĝo kaj akrobacio[redakti | redakti fonton]

Masaĝo fariĝas arto kiam ĝi estas praktikata kun lerto dum akrobataĵoj. Plej bona ilustro de tio troviĝas en jutuba video titolata 'flying massage'

Masaĝo-principoj (laŭ ĉina praktiko)[redakti | redakti fonton]

Masaĝo baziĝas sur la teorioj de Qi [Ĉi] aŭ vivenergio, Zang, Fu (visceroj), kaj Jing [Ĝin] kaj Luo [Lŭo] (meridianoj) de la tradicia ĉina medicino. La meridianoj troviĝas ĉie en la korpo. Ili interne ligas Zang Fu (la viscerojn) kaj ekstere atingas la muskolojn kaj la surfacon de la korpo por formi organikan tuton. Se en individuo la Qi stagnas, la sango tro malrapide cirkulas kaj kreas blokadon de meridiano kondukante al malsano. Uzante la fingrojn kaj polmojn, la masaĝo celas agi rekte ĉe la meridianoj kaj la punktoj (Xuewei [Ŝuevej]) por malbloki la meridianojn, akceli la fluon de Qi kaj la sangocirkuladon, por tiel kuraci la malsanon kaj plifortigi la korpon. La masaĝo fakte havas la samajn principojn kiel Qigon [Ĉigon]. Ĉe la unua, la individuo estas malstreĉigita pro agado de aliulo, ĉe la dua, li mem efikas ĉe si malstreĉiĝon. Rezulte, pliboniĝas la transportado kaj enmetado de informoj en la korpo.

Laŭ la teorioj de la moderna fiziologio, la korpo estas regulata pere de la nerva kaj korpolikvaĵa sistemoj. La efikoj de la masaĝo pasas tra la nervosistemo al diversaj organoj por tie stimuli aŭ malhelpi kuntiriĝon aŭ dilatiĝon. Samtempe, per la korpolikvaĵa sistemo, ĝi influas la agadon de diversaj hormonoj, kiuj regulas la metabolon kaj la funkciadon de la organoj.

Masaĝo ĉe la dorso povas malpliigi antaŭe senĉesan doloron, ĉar ĝi stimulas la produkton de endorfino, peptido korpa kun opieca efiko. Kuracistoj trovas, ke masaĝo povas sendolorigi ĉe malfacile kuraceblaj malsanoj, kiel ekzemple: ŝultrodoloro, cervika spondilopatio, sindromo de fascio, mislokiĝo de intervertebra disko. [36].

Masaĝoj en lernejoj, feriejoj, vartejoj...[redakti | redakti fonton]

Masaĝo de etuloj.
Masaĝo de etuloj.

En 30 landoj (en Eŭropo, Usono, Azio...) miloj da infanoj (kutime inter 4-12 jaraj) ĉiusemajne reciproke masaĝas unu la alian (kolo- kaj suvestaĵa ŝultromasaĝo) dum 15 minutoj. Tio montriĝis precipe helpema en lernejoj kie multas ĉikandado, ĉar ĝi helpas maltaltigi la streĉon kaj preventi aŭ forte malaltigi ĉikanadon[37] : pro la ekesto de konekto la etoso pliboniĝas kaj amikeco kaj pozitiva atento pli oftiĝas[38] [39]. Multaj problemoj (ekzemple negativa atento) en lernejoj kie oftas ĉikanado, trovus sian kaŭzon en 'haŭto-malsato', bruo kaj la influo de amaskomunikiloj kaj koputilado[39]. MISA Internacia estas reto de asocioj en 30 landoj kiuj okupiĝas ekde la 2010-aj jaroj pri programoj de masaĝoj en lernejoj en kiuj la infanoj lernas ekzemple pozitivan socian kontakton inter si, lernas en sana maniero pri amo kaj intimeco kaj la rajton diri jes aŭ ne al invito al masaĝo. Kutime tiu kiu gvidas la masaĝo-momentojn ne mem masaĝas la infanojn, sed metas la infanoj en duopoj aŭ en grupo post kiam la infanoj kiuj masaĝas demandu unue la permeson al allia samklasan(in)o. La gvidanto nur gvidas kaj invitas al interŝanĝo por fini kun dankesprimo[40]. En iuj lernejoj oni eĉ uzas libreton kun masaĝrakontoj por infanoj[40]. Infana masaĝo estas nun bone rekonita en la mondo ĉefe pro la laboro de la Internacia Asocio de Infana Masaĝo (IAIM)[41].

En Francio eĉ ekzistas kvazaŭ templo de masaĝoj (Espace des possibles)[42] kie homoj venas por praktiki artojn kaj aktivecojn kiuj stimulas la personan kreskon (jogo, muziko, teatro, senperforta komunikado, kantoj, konscia marŝado (afgana marŝado), dancoj (salso, tango, improvizita kontaktdanco, ktp.) [43].

Kritiko[redakti | redakti fonton]

La maniero kiel oni tuŝas multe dependas de ies kulturo kaj la kutimoj kaj sintenoj vidalvide de tuŝo ankaŭ estas forte ligitaj al la kultura medio en kiu ili ekestis. Doni masaĝon eblas el du tre malsamaj perspektivoj: el la vidpunkto de plendoj/simptomoj aŭ el vidpunkto de la ricevantoj de masaĝo povas havi malsimilajn dezirojn kaj bezonojn por lasi sin masaĝi. En iuj landoj iuj masaĝejoj ofertas al klientoj seksan senpezigon kiel ilustrita en la usona filmo 'Happy Endings' (feliĉaj finoj). En la klopodo distanciĝi de malbona imago, iuj masaĝisto-asocioj volas meti la masaĝpraktikon en pure 'terapia' kunteksto kvazaŭ necesus terapia bezono por rajti esti masaĝata kaj ricevi masaĝon nur pro la bezono senti sin pli bone ne povus esti bona kialo por peti masaĝon[44].

Masaĝo - ponto interhoma kaj interkultura[redakti | redakti fonton]

Masaĝprofesiuloj (ekzemple Gilles Horclois - danca masaĝo[45]) celas esti kulturaj spertuloj pri tuŝo por la ĝenerala publiko, ĉar kiel arto, masaĝo povas transponti lingvajn kaj kulturajn barojn, ĉar kulturoj interamikiĝas precipe kiam oni parolas la saman lingvon, tiu de la koro. Instrui al gepatroj masaĝi la bebon, instigi geamikojn kaj familianoj al mano-masaĝo aŭ iniciati geflegistoj kompateman tuŝadon ekzemple, rekte kontribuas al plia vivkvalito. Respektema massaĝo povas helpi la homaron evolui al pli bona socio. Tro multaj personoj kreskas sen sperti regulan, pozitivan kontakton.

Masaĝo interkultura komunikado - vorto masaĝo multlingve kaj multalfabete.
Masaĝo interkultura komunikado - vorto masaĝo multlingve kaj multalfabete.

En interkultura renkontiĝo tre gravas komuniki kaj esti sentema al kulturaj diferencoj kaj sintenoj. La tutmondiĝo faciligas ke multaj azianoj iras eksterlanden por masaĝi sen peti 'feedback' de la kliento, ofte malfaciligita pro 'serioza lingva problemo' [46]. Ekzistas diferencoj en kulturaj perceptoj de masaĝo, plej evidente por tiuj perceptoj kiuj originas en kulturaj sintenoj kaj normoj pri tuŝo kaj sekseco.

Masaĝo kaj Esperanto[redakti | redakti fonton]

"Yumeiho" [jumejho] aŭ 'diina' masaĝo estas ĝustiga premkneda terapio de la koksostoj bazita sur japanaj kaj ĉinaj popolaj terapio-metodoj, kiun kreis japana esperantisto Saionji Masayuki [47] Vidu Yumeiho por la ĉefartikolo rilate al tiu temo.

Tajvano : Kevin Shih estas esperantisto kaj estro de masaĝejo por pieda masaĝo kaj korpomasaĝo en urbo Pingtung kun dek kelkaj masaĝistoj kaj inter la kelkaj kunlaborantoj du aliaj Esperantistoj. Vidu bildon 'Danei, masaĝo-kliniko de esperantisto'.

Dum iuj Esperanto-renkontiĝoj i.a. dum OkSEJT-36 aŭ la IJK en Rusio (2014), okazis metiejo por instrui bazajn sciojn pri masaĝado.

Eble estonte oni vidos pli kaj pli tra la mondo masaĝojn per kiuj eblas oferti al la publiko sencaciojn el la tuta mondo, kiun kosmetikistino Aurélie Meautte nomiĝas 'etna kokunada masaĝo' (fr. massage cocooning ethnique[48][49]) ĉar en ĝi uzeblas aŭ reunuiĝeblas masaĝo-teknikoj el la tuta mondo.

Literaturo - Filmo[redakti | redakti fonton]

Libroj

Le guide complet du massage (La kompleta masaĝo-gvidilo), Wendy Kavanah, 256 p., Les nouvelles esthétiques spa

Massage for therapists (masaĝoj por terapiistoj), Margeret Hollis, 1998, Blackwell Publishers, ISBN 0632047887

Massages du monde (masaĝoj de la mondo), Gauthier, Marie-Bénédicte, Aïache, Véronique, 150 p., Les nouvelles esthétiques spa (magazino de beleco-profesiuloj).

Filmoj

Yumeiho : 65 manovroj klarigitaj en Esperanto

Tradicia tajlanda masaĝo ( นวดแผนโบราณ, Nuad Thai Bo'Ran)

Vunkuwa (angla)

Ma-uri masaĝo

DVD ; Traditional Balinese Massage (tradicia balia masaĝo)

DVD : Gvidilo por sinmasaĝado : por konatiĝo kun la tekniko de sinmasaĝado kaj mem provi ĝin (memeldono, sigitat45 ĉe gmail.com)

DVD : Guy Dumont, Ma vision du massage (mia rigardo sur masaĝo) kaj Massage artistique (arta masaĝo)

DVD : 7 manoeuvres fondamentales de massage, Jean-Michel LARDRY, Les nouvelles esthétiques spa,

Arta filmo Full Body Massage (Tutkorpa Masaĝo) en kiu iuj masaĝteknikoj estas klarigitaj.

Blinda masaĝo (Ĉine: 推拿 Tui Na) estas 2014 dramo filmo direktita de Lou Ye kaj bazita sur romano de Bi Feiyu, kiu ankaŭ kunverkis la scenaron.

Faka terminaro aŭ solfeĝo por masaĝistoj[redakti | redakti fonton]

La masaĝoteknikoj evoluis dum multaj epokoj kaj integris influojn el oriento kaj okcidento. Inter la plej uzataj teknikoj en masaĝoj mencieblas : 

  • Manmovo aŭ manipulado (fr. mouvement, en. stroke), ŝanĝiĝado de la pozicio de la manoj.
  • Flugtuŝo (fr.effleurage-filmeto), malpezaj kaj etenditaj strekoj glitmovo estas la grava movo dum masaĝo, kiu konsistas el mola kaj flua ŝovado de la manplato. Flugtuŝoj oni uzas antaŭ kaj post la pli profundaj manprenoj kaj dum la tuta masaĝo por integrigi la pli specifajn movojn.
  • Frotado (fr. friction-filmeto), konsistas el cirklaj, linearaj aŭ transversaj movoj (sen glitmovoj) kiuj efektivighas kun la plena mano, la dikfingro, la fingropintoj, la fingroartikoj, sur la palmo de la mano aŭ sur alia specifa loko kun sufiĉa premo por provoki varmigon en la pli profunde situitaj histoj.
  • Knedado (fr.pétrissage-filmeto), pli profunda tekniko ol frotado por ĝisfunde etendi la haŭton, kvazaŭ farante paston aŭ pere de vringado/tordado de la haŭto.
  • Frapado (fr.tapotage filmeto), ritma frapado per kavaĵforme fermitaj kaj malfermitaj manplatoj, diversaj perkutaj movoj kiel ektuŝado per rapida movo de la fingropintoj, inkluzive ankaŭ de pugnado (per la pugnoj) aŭ hakado (per la rando de la manoj).
  • Palpado-rulado (fr. palper-rouler-filmeto) : premado per la manoj en rulanta movo kutime per montrofingro kaj dikfingro/polekso.
  • Pinĉado (fr. pincement), rapida tirado de la haùto inter la fingroj ofte uzata de kosmetikistinoj por vivigi la vizaĝon. Jen pinĉado-tekniko dum ĉina tuina masaĝo
  • Vibrigado (fr.vibration-filmeto), tekniko per kiu oni rapide tremigas, skuas (skuadon) per la manoj aŭ pere de vibrigilo la membrojn aŭ historiĉajn partojn kiaj la postaĵo kaj la dorso.
  • Pompado (fr. pompage), leĝera intermita premado kun ambaŭ manoj ekzemple sur diversaj lokoj laŭlonge de la korpo por alkutimigi la masaĝendan personon al la masaĝo.
  • Streĉado (en. streching -filmeto), tekniko kiu plilongigas la korpon nomiĝas tirado kaj streĉo kiu mallongigas ĝin nomiĝas kunpremo.
  • Al la pasivaj movoj, dum kiuj la masaĝita persono mem faras neniun streĉadon, apartenas ekstensado, rotaciado (permane aŭ perfingre), pronado, supinado, fleksado, plekto-movo, ktp

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

(angla) 35 massages from around the world (35 masaĝoj el la tuta mondo), Discover Massage Australia, konsultita la 20an septembro 2016.

(franca) Yarunda

(angla) Chavitti uzhichil

(angla) Breema.com

(taja) video taja masaĝo ; nuat & spa academy

(angla) flying massage

(germana) VinaMa Institut + (angla, vietnama) video video kun montrado de la helpiloj

(angla) video ashiatsu (aŝiacu)

(franca) korea relaksado-masaĝo

(germana) diversaj videoj ajurveda masaĝo

(indonezia, nederlanda, germana, angla) Pitjit

(nederlanda) Vunkuwa www.vunkuwa.com

(angla) MISA (www.massagesinschools.com)

(franca) Espace des possibles

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Banloko

Filmo Blinda masaĝo

Haptonomio

Korpoterapioj

Prostato-masaĝo

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. 1,0 1,1 (angla) World Massage Therapists Association, Best massage therapists world contest (Monda masaĝterapia asocio. Plej bona masaĝterapia mondkonkurso), alirita la 29-an decembro 2016.
  2. (angla) Online Etymology Dictionary, massage" (reta etimologia vortaro - masaĝo) Etymonline.com. 2013-02-26.
  3. (angla) MassageNerd.com,
  4. (angla) Calvert, Robert Noah. "Swedish Massage" (sveda masaĝo) Massage Magazine, konsultita la 23-an februaro 2017.
  5. 5,0 5,1 Irma Hirsch-Ivanov, Mielmasaĝo, Internacia Naturkuraca Asocio, 2008-02, p. 2-4, konsultite la 23-an februaro 2017.
  6. (angla) Sam Steven, Historical, cultural and philosophical approaches to massage (historiaj, kulturaj kaj filozofiaj aliroj al masaĝo), 2a julio 2009, konsultita 20a septembro 2016,
  7. (angla) The next Starbucks of massage? (ĉu la estonta kajtrinkejo de la masaĝo ?), The Atlantic, julio-aŭg. 2006, konsultita la 21an septembro 2016.
  8. (en, fr, de, nl) Vankuwa
  9. (nederlanda) 'Afikaanse traditie : Vunkuwa' Allirita 13-an januaro 2017.
  10. (franca) Le massage africain du bébé (la afrika bebo-masaĝo)
  11. (angla) Bobbi Lee Hitchon, 8 different massages to try around the world - African Rungu Massage, 20a junio 2013, konsultita 20a septembro 2016,
  12. Julie Onofrio, Types of massage - ayurveda massage, massageschoolnotes, 26a marto 2013, konsultita 21a septembro 2016.
  13. (eo) tantra jogo [1]
  14. [2](france) Massage cachmérien (kaŝmira masaĝo)
  15. 15,0 15,1 [3] (angle) Internacia Akademio por Tradicia Tibeta Medicino (IATTM) Ku Nye
  16. (angla) Kunye Therapy & Tradition Tibetan Massage (Kunje terapio & tradicia tibeta masaĝo), 2010, Holistic-health.org
  17. (angla) Video Kum Nye Massage, konsultita 19a septembro 2016.
  18. Aromatherapy’s Effect on Moods and Minds – Massage Magazine (La efiko de aromterapio sur la animstato kaj la menso - Massage Magazine
  19. 35 massages from around the world - `Hilot bamboo massage'
  20. (nederlanda) Yildiz Huini, Masseer eens wat vaker (masaĝu foje pli ofte), Twentse Courant Tubantia, 6a juli 2016
  21. (nederlanda) 'Massage zoektocht op Indonesische bodem’ en : Massage zaken (masaĝorevuo por profesiuloj), 2008
  22. (angla) Naomi Serviss, Jamu massage: a flower from Bali, Massage Magazine, novembro 2004.
  23. [4](france) Video relaxation coréenne (korea relaksado)
  24. 35 massages from around the world - `Laos massage'
  25. 35 massages from around the world - `Hakali massage'
  26. (germana) Vadim Tschenze, Russisch-Tibetische Honigmassage (rusa-tibebeta mielo-masaĝo), 2000, ISBN 3-935111-50-9
  27. (angla) Chai, R. Makana Risser, ed. Na Mo'olelo Lomilomi: Traditions of Hawaiian Massage and Healing, Bishop Museum, 2005; Parsons, Claire D. F., ed. Healing Practices in the South Pacific, 1985, The Institute for Polynesian Studies; Tregear, Edward. Maori-Polynesian Comparative Dictionary. Lyon and Blair, Wellington NZ, 1891
  28. 35 massages from around the world - `creole bamboo massage'
  29. (angla) Claire D. F. Parsons, Healing practices in the south-pacific (kuracaj praktikoj en la sud-pacifika oceano), p. 38, 1985, Instituto por polineziaj studoj.
  30. 35 massages from around the world - `Venik massage'
  31. (angla) Heaven Stubblefield - Russian massage (rusa masaĝo). What happens during russian massage ? (kio okazas dum rusa masaĝo? 16-a junio 2016. Alirita la 13-an januaro 2017.
  32. (angla) Rusian massage therapy (rusa masaĝterapio),
  33. Calvert, Robert Noah, "Swedish massage" en : Massage Magazine, 13a junio 2013.
  34. (angla) Instituto de Taja masaĝo
  35. 35,0 35,1 (franca) Massage Zanzibar, Dailymotion video, konsultite la 10-an februaro 2017.
  36. Monato 1996
  37. (angla) Von Knorring, Anne-Liis et al. (2008). Massage decreases aggression in preschool children: a long-term study. (masaĝo malkreskigas agresemon ĉe etuloj: longdaŭra studoà. Acta Paediatrica, 97, 1265-69.
  38. (nederlanda) Rowena Meenderman, Kindermassage op school (infanmasaĝo en la lernejo - kun filmetoj), alirita 22-an januaro 2017.
  39. 39,0 39,1 (nederlanda) Verplichte knuffelhormonen (devigaj knuflohormonoj), alirita la 22-an januaro 2017.
  40. 40,0 40,1 (angla) Brook Yates,video, Massage lessons in schools (masaĝo-lecionoj en lernejoj), MISA Usono, alirita la 22-an januaro 2017.
  41. (angla kun sube lingvoelekto de Esperanto) Massage and children (Masaĝo kaj infanoj), MISA internacia, alirita la 22-an januaro 2017.
  42. (franca) Pascale Senk, A l’Espace du possible : vacances en groupe avec soi- même, Psychologies, junio 2000.
  43. (franca) Espace des possibles : vacances enrichissantes. (Spaco de eblecoj : pliriĉigaj ferioj), Clés de Vie, 25-a julia 2013.
  44. (angla) An outsider analyses massage (ekterulo analizas masaĝon),27a februaro 2012, konsultita 21a septembro 2016.
  45. (franca) Dancing Massage, konsultita a 11-an februaro 2017
  46. (angla) How Culture Mediates Massage (Kiel kulturo peras masaĝon), 2a oktobro 2012, konsultita 20a septembro 2016.
  47. [5](angle) History of Yumeiho Therapy (historio de yumeiho terapio)
  48. (franca) Le massage cocooning ethnique, 3-a aprilo 2016, konsultita la 11-an februaro 2017.
  49. (franca) Modellage Cocooning Ethnique, ECB formations.