Saltu al enhavo

Demokratieca indekso

Pending
El Vikipedio, la libera enciklopedio
La demokratieca indekso de 2023
Plenaj demokratioj:
  •  9–10
  •  8–8,99
  • Neplenaj demokratioj:
  •  7–7,99
  •  6–6,99
  • Miksaj reĝimoj:
  •  5–5,99
  •  4–4,99
  • Aŭtokrataj reĝimoj:
  •  3–3,99
  •  2–2,99
  •  1–1,99
  •  0–0,99
  • La demokratieca indekso (angle Democracy Index) estas indekso kalkulata mende de la anglalingva ĵurnalo The Economist, kiu mezuras la gradon de demokratieco en 167 diversaj ŝtatoj de la tero. La indekso unuafoje publikiĝis en 2006.

    Ene de la indekso uzatas la terminoj de du demokratio-tipoj kaj du reĝimo-tipoj: Plenaj demokratioj, neplenaj demokratioj, miksaj reĝimoj (miksaĵoj el aŭtokratio kaj demokratio) kaj aŭtokrataj reĝimoj.

    Laŭ la demokratieca indekso el la jaro 2021, Norvegio estu la plej demokratieca ŝtato je sume 9,75 el 10 eblaj poentoj, dum Afeganujo nomatas aŭtoktata reĝimo, kiu je nur 0,32 el la 10 eblaj poentoj havas la plej malaltan lokon en la listo.

    Kompareblan demokratiecan indekson publikigas la organizaĵo Freedom House ("domo de libero").

    Difinoj de la Rangoj

    [redakti | redakti fonton]

    La difino de la rangoj estas la jenaj:

    Plenaj demokratioj: Landoj en kiuj ne nur bazaj politikaj kaj civilaj liberecoj estas respektataj, sed kiuj ankaŭ tendencas esti subtenataj de politika kulturo favora al la prospero de demokratio. La funkciado de la registaro estas kontentiga. Amaskomunikiloj estas sendependaj kaj diversaj. La juĝistaro estas sendependa kaj juĝaj decidoj estas devigitaj. Estas nur limigitaj problemoj en la funkciado de tiaj demokratioj.

    Ne plenaj demokratioj: Tiuj landoj ankaŭ havas liberajn kaj justajn elektojn kaj, eĉ se ekzistas problemoj (kiel ekzemple malobservo de amaskomunikila libereco), bazaj civilaj liberecoj estas respektataj. Tamen, ekzistas signifaj malfortoj en aliaj aspektoj de demokratio, inkluzive problemoj en administrado, malbona politika kulturo kaj malaltaj niveloj de politika partopreno.

    Miksitaj Sistemoj: Elektoj havas grandajn neregulaĵojn, kiuj ofte malhelpas ilin esti kaj liberaj kaj justaj. Registara premo sur opoziciaj partioj kaj kandidatoj povas esti ofta. Gravaj malfortoj estas pli ĝeneralaj ol en ne plenaj demokratioj: en politika kulturo, funkciado de registaro kaj politika partopreno. Koruptado tendencas esti ĝeneraligita kaj la juĝaj decidoj estas malfortaj. La civila socio estas malforta. Tipe, esnhtas ĉikano kaj premo kontraŭ ĵurnalistoj.

    Aŭtokrataj reĝimoj: En ĉi tiuj ŝtatoj, politika plureco estas neekzistanta aŭ tre limigita. Multaj landoj en ĉi tiu kategorio estas diktatorecoj. Kelkaj formalaj institucioj de demokratio povas ekzisti, sed tiuj apenaŭ havas povon. Elektoj, se ili okazas, ne estas liberaj kaj justaj. Estas malrespekto de civilaj liberecoj. Amaskomunikiloj estas tipe ŝtataj aŭ kontrolitaj de grupoj ligitaj al la reganta registaro. Kritikoj al la registaro estas ne subpremataj, estas cenzuro. Ne ekzistas sendependa juĝistaro.

    Rangoj (2021)

    [redakti | redakti fonton]
    Year 2021[1]
    Rango ΔRango Lando Tipo de reĝimo Funkcio de balotoj kaj pluralismo Funkcio de la registaro Politika partopreno de laŭeble multaj ŝtatanoj Politika kulturo Civitanaj rajtoj Overall score ΔScore
    Plenaj demokratioj
    1 Steady  Norvegio Plena demokratio10.009.6410.0010.009.129.75 Malkresko 0.06
    2 Kresko 2  Nov-Zelando Plena demokratio10.008.939.448.759.719.37 Kresko 0.12
    3 Kresko 3  Finnlando Plena demokratio10.009.298.898.759.419.27 Kresko 0.07
    4 Malkresko 1  Svedio Plena demokratio9.589.298.3310.009.129.26 Steady
    5 Malkresko 3  Islando Plena demokratio10.008.218.899.389.419.18 Malkresko 0.19
    6 Kresko 1  Danio Plena demokratio10.008.938.339.388.829.09 Malkresko 0.06
    7 Malkresko 1  Irlando Plena demokratio10.007.868.339.389.419.00 Malkresko 0.05
    8 Kresko 3  Tajvano Plena demokratio10.009.647.788.139.418.99 Kresko 0.05
    9 Steady  Aŭstralio Plena demokratio10.008.577.788.759.418.90 Malkresko 0.06
    9 Kresko 3   Svislando Plena demokratio9.588.937.789.388.828.90 Kresko 0.07
    11 Malkresko 2  Nederlando Plena demokratio9.588.938.338.758.828.88 Malkresko 0.08
    12 Malkresko 7  Kanado Plena demokratio10.008.218.898.139.128.87 Malkresko 0.37
    13 Kresko 2  Urugvajo Plena demokratio10.008.577.228.759.718.85 Kresko 0.24
    14 Malkresko 1  Luksemburgio Plena demokratio10.008.576.678.759.418.68 Steady
    15 Malkresko 1  Germanio Plena demokratio9.588.218.338.139.128.67 Steady
    16 Kresko 7  Sud-Koreio Plena demokratio9.588.577.227.507.948.16 Kresko 0.15
    17 Kresko 4  Japanio Plena demokratio9.178.576.678.138.248.15 Kresko 0.02
    18 Malkresko 2  Britio Plena demokratio9.587.508.336.258.828.10 Malkresko 0.44
    19 Malkresko 1  Maŭricio Plena demokratio9.177.866.118.758.538.08 Malkresko 0.06
    20 Malkresko 2  Aŭstrio Plena demokratio9.586.798.896.888.248.07 Malkresko 0.09
    20 Malkresko 2  Kostariko Plena demokratio9.586.437.786.889.718.07 Malkresko 0.09
    Ne plenaj demokratioj
    22 Kresko 2  Francio Ne plena demokratio9.587.507.786.888.247.99 Steady
    23 Kresko 4  Israelo Ne plena demokratio9.587.5010.006.885.887.97 Kresko 0.13
    24 Malkresko 2  Hispanio Ne plena demokratio9.587.147.227.508.247.94 Malkresko 0.18
    25 Malkresko 8  Ĉilio Ne plena demokratio9.587.865.567.509.127.92 Malkresko 0.36
    26 Malkresko 1  Usono Ne plena demokratio9.176.438.896.258.537.85 Malkresko 0.07
    27 Steady  Estonio Ne plena demokratio9.587.866.676.888.247.84 Steady
    28 Malkresko 2  Portugalio Ne plena demokratio9.587.146.676.888.827.82 Malkresko 0.08
    29 Kresko 2  Ĉeĥio Ne plena demokratio9.586.436.677.508.537.74 Kresko 0.07
    30 Kresko 3  Bocvano Ne plena demokratio9.176.796.677.508.537.73 Kresko 0.11
    31 Malkresko 2  Italio Ne plena demokratio9.586.437.227.507.657.68 Malkresko 0.06
    32 Steady  Kaboverdo Ne plena demokratio9.177.006.676.888.537.65 Steady
    33 Malkresko 3 Malto Ne plena demokratio9.176.795.568.138.247.57 Malkresko 0.11
    34 Kresko 3  Grekio Ne plena demokratio9.586.076.117.508.537.56 Kresko 0.17
    35 Steady  Slovenio Ne plena demokratio9.586.437.226.258.247.54 Steady
    36 Steady  Belgio Ne plena demokratio9.587.865.006.888.247.51 Steady
    37 Malkresko 3  Kipro Ne plena demokratio9.175.367.226.888.537.43 Malkresko 0.13
    38 Steady  Latvio Ne plena demokratio9.586.076.116.258.537.31 Kresko 0.07
    39 Steady  Malajzio Ne plena demokratio9.587.867.226.255.297.24 Kresko 0.05
    40 Malkresko 2  Litovio Ne plena demokratio9.586.076.115.638.537.18 Kresko 0.05
    41 Steady  Trinidado kaj Tobago Ne plena demokratio9.587.146.115.637.357.16 Steady
    42 Steady  Jamajko Ne plena demokratio8.757.145.006.258.537.13 Steady
    43 Kresko 1  Orienta Timoro Ne plena demokratio9.585.935.566.887.357.06 Steady
    44 Kresko 1  Sud-Afriko Ne plena demokratio7.427.148.335.007.357.05 Steady
    45 Kresko 2  Slovakio Ne plena demokratio9.586.435.565.637.947.03 Kresko 0.06
    46 Kresko 7  Barato Ne plena demokratio8.677.507.225.006.186.91 Kresko 0.30
    47 Kresko 2  Brazilo Ne plena demokratio9.585.366.115.637.656.86 Malkresko 0.06
    48 Malkresko 8  Panamo Ne plena demokratio9.586.077.223.757.656.85 Malkresko 0.33
    49 Kresko 2  Surinamo Ne plena demokratio9.586.076.115.007.356.82 Steady
    50 Malkresko 2  Argentino Ne plena demokratio9.175.007.225.007.656.81 Malkresko 0.14
    51 Malkresko 1  Pollando Ne plena demokratio9.176.076.675.636.476.80 Malkresko 0.05
    52 Kresko 12  Indonezio Ne plena demokratio7.927.867.224.386.186.71 Kresko 0.41
    53 Malkresko 1  Bulgario Ne plena demokratio9.175.367.224.387.066.64 Malkresko 0.07
    54 Kresko 1  Filipinoj Ne plena demokratio9.175.007.784.386.766.62 Kresko 0.06
    55 Kresko 3  Namibio Ne plena demokratio7.005.366.675.637.946.52 Steady
    56 Kresko 3  Kroatio Ne plena demokratio9.176.076.114.386.766.50 Steady
    56 Kresko 3  Ganao Ne plena demokratio8.335.366.676.255.886.50 Steady
    56 Malkresko 1  Hungario Ne plena demokratio8.336.435.006.256.476.50 Malkresko 0.06
    59 Malkresko 13  Kolombio Ne plena demokratio9.175.716.113.757.656.48 Malkresko 0.56
    60 Kresko 3  Dominika Respubliko Ne plena demokratio9.175.006.674.387.066.45 Kresko 0.13
    61 Kresko 1  Rumanio Ne plena demokratio9.176.076.113.757.066.43 Kresko 0.03
    62 Malkresko 1  Mongolio Ne plena demokratio8.755.716.115.635.886.42 Malkresko 0.06
    63 Kresko 3  Serbio Ne plena demokratio8.256.076.673.757.066.36 Kresko 0.14
    64 Steady  Lesoto Ne plena demokratio9.174.146.115.636.476.30 Steady
    65 Kresko 10  Gujano Ne plena demokratio6.926.075.565.637.066.25 Kresko 0.24
    66 Kresko 8  Singapuro Ne plena demokratio4.838.214.447.506.186.23 Kresko 0.20
    67 Kresko 1  Srilanko Ne plena demokratio7.005.715.566.256.186.14 Steady
    68 Kresko 3  Albanio Ne plena demokratio7.006.434.445.637.066.11 Kresko 0.03
    69 Kresko 11  Moldavio Ne plena demokratio7.005.716.674.386.766.10 Kresko 0.32
    69 Kresko 1  Papuo-Nov-Gvineo Ne plena demokratio6.926.073.896.257.356.10 Steady
    71 Malkresko 14  Peruo Ne plena demokratio8.755.365.563.757.066.09 Malkresko 0.44
    72 Kresko 1  Tajlando Ne plena demokratio7.005.006.676.255.296.04 Steady
    73 Kresko 5  Nord-Makedonio Ne plena demokratio7.426.436.113.137.066.03 Kresko 0.14
    74 Kresko 7  Montenegro Ne plena demokratio7.426.436.673.136.476.02 Kresko 0.25
    Miksitaj Sistemoj
    75 Kresko 1  Bangladeŝo Miksita Sistemo7.426.075.565.635.295.99 Steady
    75 Malkresko 21  Tunizio Miksita Sistemo7.504.647.225.005.595.99 Malkresko 0.60
    77 Malkresko 10  Paragvajo Miksita Sistemo8.755.365.003.137.065.86 Malkresko 0.32
    78 Kresko 4  Malavio Miksita Sistemo7.004.295.006.256.185.74 Steady
    79 Malkresko 2  Salvadoro Miksita Sistemo9.173.935.563.756.185.72 Malkresko 0.18
    79 Kresko 20  Zambio Miksita Sistemo7.503.645.006.885.595.72 Kresko 0.86
    81 Malkresko 3  Butano Miksita Sistemo8.756.793.335.004.715.71 Steady
    81 Malkresko 12  Ekvadoro Miksita Sistemo8.755.006.112.506.185.71 Malkresko 0.42
    83 Kresko 2  Madagaskaro Miksita Sistemo7.923.576.675.634.715.70 Steady
    84 Malkresko 1  Fiĝioj Miksita Sistemo6.585.005.565.635.295.61 Malkresko 0.11
    85 Kresko 2  Honkongo Miksita Sistemo2.753.645.567.508.535.60 Kresko 0.03
    86 Malkresko 14  Meksiko Miksita Sistemo6.925.007.223.135.595.57 Malkresko 0.50
    86 Malkresko 7  Ukrainio Miksita Sistemo8.252.366.675.005.595.57 Malkresko 0.24
    88 Malkresko 2  Senegalo Miksita Sistemo5.675.714.446.255.595.53 Malkresko 0.14
    89 Steady  Armenio Miksita Sistemo7.505.716.113.135.005.49 Kresko 0.14
    90 Steady  Liberio Miksita Sistemo7.422.716.115.635.295.43 Kresko 0.11
    91 Steady  Kartvelio Miksita Sistemo7.423.575.563.755.295.12 Malkresko 0.19
    92 Malkresko 4  Honduro Miksita Sistemo8.753.934.442.505.885.10 Malkresko 0.26
    92 Kresko 1  Tanzanio Miksita Sistemoe4.835.005.006.254.415.10 Steady
    94 Kresko 1  Kenjo Miksita Sistemo3.505.366.675.634.125.05 Steady
    95 Kresko 6  Bosnio kaj Hercegovino Miksita Sistemo7.003.295.563.755.595.04 Kresko 0.20
    95 Kresko 1  Maroko Miksita Sistemo5.254.645.565.634.125.04 Steady
    97 Kresko 2  Sieraleono Miksita Sistemo6.582.863.896.255.294.97 Kresko 0.11
    98 Malkresko 4  Bolivio Miksita Sistemo4.754.296.112.505.594.65 Malkresko 0.43
    99 Malkresko 2  Gvatemalo Miksita Sistemo6.923.933.892.505.884.62 Malkresko 0.35
    100 Malkresko 2  Ugando Miksita Sistemo3.423.213.896.885.004.48 Malkresko 0.46
    101 Kresko 2  Gambio Miksita Sistemo3.584.294.445.634.124.41 Malkresko 0.08
    101 Malkresko 9  Nepalo Miksita Sistemo4.835.004.442.505.294.41 Malkresko 0.81
    103 Kresko 1  Turkio Miksita Sistemo3.505.005.565.632.064.35 Malkresko 0.13
    104 Kresko 1  Pakistano Miksita Sistemo5.675.363.332.504.714.31 Steady
    105 Kresko 4  Ebura Bordo Miksita Sistemo4.332.864.445.633.824.22 Kresko 0.11
    106 Malkresko 4  Benino Miksita Sistemo1.675.363.895.634.414.19 Malkresko 0.39
    107 Kresko 3  Niĝerio Miksita Sistemo5.173.933.893.753.824.11 Kresko 0.01
    108 Kresko 4  Maŭritanio Miksita Sistemo3.503.575.563.134.414.03 Kresko 0.11
    Aŭtokrataj reĝimoj
    109 Kresko 4  Palestino Aŭtokrata reĝimo3.330.148.334.383.533.94 Kresko 0.11
    110 Kresko 4  Kuvajto Aŭtokrata reĝimo3.583.934.444.383.243.91 Kresko 0.11
    111 Kresko 5  Burkino Aŭtokrata reĝimo3.002.365.005.003.823.84 Kresko 0.11
    111 Malkresko 3  Libano Aŭtokrata reĝimo3.501.146.673.754.123.84 Malkresko 0.32
    113 Kresko 2  Alĝerio Aŭtokrata reĝimo3.082.504.445.003.823.77 Steady
    114 Kresko 12  Kataro Aŭtokrata reĝimo1.504.293.335.633.533.65 Kresko 0.41
    115 Malkresko 8  Kirgizio Aŭtokrata reĝimo4.331.504.443.134.713.62 Malkresko 0.59
    116 Kresko 2  Irako Aŭtokrata reĝimo5.250.006.115.001.183.51 Malkresko 0.11
    116 Kresko 6  Mozambiko Aŭtokrata reĝimo2.581.435.005.003.533.51 Steady
    118 Steady  Jordanio Aŭtokrata reĝimo2.673.933.893.753.243.49 Malkresko 0.13
    119 Malkresko 13  Haitio Aŭtokrata reĝimo3.080.002.786.255.293.48 Malkresko 0.74
    119 Malkresko 8  Malio Aŭtokrata reĝimo2.420.005.565.633.823.48 Malkresko 0.45
    121 Steady  Gabono Aŭtokrata reĝimo2.171.864.445.003.533.40 Malkresko 0.14
    122 Malkresko 5  Angolo Aŭtokrata reĝimo1.332.865.005.002.653.37 Malkresko 0.29
    123 Steady  Etiopio Aŭtokrata reĝimo0.423.216.115.001.763.30 Malkresko 0.08
    124 Steady  Rusio Aŭtokrata reĝimo1.752.144.443.754.123.24 Malkresko 0.07
    125 Steady  Niĝero Aŭtokrata reĝimo2.001.143.894.384.713.22 Malkresko 0.07
    126 Kresko 6  Komoroj Aŭtokrata reĝimo2.082.214.443.753.533.20 Malkresko 0.06
    127 Kresko 3  Ruando Aŭtokrata reĝimo1.424.292.784.382.653.10 Steady
    128 Kresko 5  Svazilando Aŭtokrata reĝimo0.922.862.785.633.243.08 Steady
    128 Steady  Kazaĥio Aŭtokrata reĝimo0.503.215.003.752.943.08 Malkresko 0.06
    130 Kresko 6  Omano Aŭtokrata reĝimo0.083.932.784.383.823.00 Steady
    131 Kresko 6  Vjetnamio Aŭtokrata reĝimo0.002.863.895.632.352.94 Steady
    132 Kresko 6  Egiptio Aŭtokrata reĝimo1.333.213.335.001.762.93 Steady
    133 Malkresko 6  Zimbabvo Aŭtokrata reĝimo0.002.503.895.003.242.92 Malkresko 0.24
    134 Malkresko 4  Kamboĝo Aŭtokrata reĝimo0.003.213.895.631.762.90 Malkresko 0.20
    134 Kresko 11  Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj Aŭtokrata reĝimo0.004.292.225.632.352.90 Kresko 0.20
    136 Kresko 5  Togolando Aŭtokrata reĝimo0.921.793.335.002.942.80 Steady
    137 Malkresko 8  Respubliko Kongo Aŭtokrata reĝimo0.002.504.443.753.242.79 Malkresko 0.32
    138 Kresko 9  Gvineo-Bisaŭo Aŭtokrata reĝimo4.920.003.333.132.352.75 Kresko 0.12
    139 Kresko 5  Ĝibutio Aŭtokrata reĝimo0.001.294.445.632.352.74 Kresko 0.03
    140 Malkresko 20  Nikaragvo Aŭtokrata reĝimo0.002.503.334.383.242.69 Malkresko 0.91
    141 Kresko 5  Azerbajĝano Aŭtokrata reĝimo0.502.503.334.383.242.69 Steady
    142 Malkresko 2  Kubo Aŭtokrata reĝimo0.003.213.333.752.652.59 Malkresko 0.25
    143 Malkresko 1  Kameruno Aŭtokrata reĝimo0.332.143.894.382.062.56 Malkresko 0.21
    144 Kresko 6  Barejno Aŭtokrata reĝimo0.422.713.334.381.762.52 Kresko 0.03
    145 Kresko 4  Sudano Aŭtokrata reĝimo0.001.434.445.001.472.47 Malkresko 0.07
    146 Kresko 2  Belorusio Aŭtokrata reĝimo0.002.003.894.381.762.41 Malkresko 0.18
    147 Malkresko 13  Gvineo Aŭtokrata reĝimo1.250.433.333.752.652.28 Malkresko 0.80
    148 Kresko 3  Ĉinio Aŭtokrata reĝimo0.004.292.783.130.882.21 Malkresko 0.06
    149 Kresko 5  Burundo Aŭtokrata reĝimo0.000.003.895.001.762.13 Malkresko 0.01
    150 Kresko 5  Uzbekio Aŭtokrata reĝimo0.081.862.785.000.882.12 Steady
    151 Malkresko 8  Venezuelo Aŭtokrata reĝimo0.001.793.892.502.352.11 Malkresko 0.65
    152 Kresko 4  Sauda Arabio Aŭtokrata reĝimo0.003.572.223.131.472.08 Steady
    153 Steady  Eritreo Aŭtokrata reĝimo0.002.140.566.880.592.03 Malkresko 0.12
    154 Kresko 3  Libio Aŭtokrata reĝimo0.000.003.333.752.651.95 Steady
    154 Malkresko 2  Irano Aŭtokrata reĝimo0.002.503.891.881.471.95 Malkresko 0.25
    154 Kresko 3  Jemeno Aŭtokrata reĝimo0.000.003.895.000.881.95 Steady
    157 Kresko 2  Taĝikio Aŭtokrata reĝimo0.002.212.224.380.881.94 Steady
    158 Kresko 2  Ekvatora Gvineo Aŭtokrata reĝimo0.000.433.334.381.471.92 Steady
    159 Kresko 2  Laoso Aŭtokrata reĝimo0.002.861.673.750.591.77 Steady
    160 Kresko 3  Ĉado Aŭtokrata reĝimo0.000.002.223.752.351.67 Kresko 0.12
    161 Kresko 1  Turkmenio Aŭtokrata reĝimo0.000.792.225.000.291.66 Malkresko 0.06
    162 Kresko 2  Sirio Aŭtokrata reĝimo0.000.002.784.380.001.43 Steady
    162 Kresko 3  Centr-Afrika Respubliko Aŭtokrata reĝimo1.250.001.671.882.351.43 Kresko 0.11
    164 Kresko 2  Demokratia Respubliko Kongo Aŭtokrata reĝimo0.750.002.223.130.881.40 Kresko 0.27
    165 Kresko 2  Nord-Koreio Aŭtokrata reĝimo0.002.501.671.250.001.08 Steady
    166 Malkresko 31  Birmo Aŭtokrata reĝimo0.000.001.673.130.291.02 Malkresko 2.02
    167 Malkresko 28  Afganio Aŭtokrata reĝimo0.000.070.001.250.290.32 Malkresko 2.53

    Referencoj

    [redakti | redakti fonton]
    1. Democracy Index 2021 The China challenge (angle), p. 14-18. EIU.com. Arkivita el la originalo je 2022-04-01. Alirita 2022-05-01 .

    Eksteraj ligiloj

    [redakti | redakti fonton]