Šurany

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Šurany
hungare: Nagysurány
urbo
Nagysurány központja3.jpg
Šurany
Suranylajka.gif
Flago
Coa Slovakia Town Šurany.svg
Blazono
Oficiala nomo: Šurany
Lando Flago de Slovakio  Slovakio
Regiono Regiono Nitra
Distrikto Distrikto Nové Zámky
Historia regiono Supra Hungarujo
Rivero Nitra
Situo Šurany
 - alteco 144 m s. m.
 - koordinatoj 48°05′14″N 18°11′10″E  /  48.08722°N, 18.18611°O / 48.08722; 18.18611 (Šurany)
Areo 59,812018 km² (5 981,2 ha)
Loĝantaro 10 344 (31.12.2009)
Denseco 172,94 loĝ./km²
Unua skribmencio 1138
Horzono MET (UTC+1)
 - somera tempo MET (UTC+2)
Poŝtkodo 942 01
Telefona antaŭkodo +421-35
Aŭtokodoj NZ
ISO 3166-2 503592
Situo enkadre de Slovakio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Slovakio
Situo enkadre de Regiono Nitra
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Regiono Nitra
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Šurany
Retpaĝo: www.surany.sk
Portal.svg Portalo pri Slovakio
Kopiaĵo de statuo de Hrádocká Venuša en Nitrianský Hrádok, urba parto de Šurany

Šurany, hungare Nagysurány estas urbo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky.

Situo[redakti | redakti fonton]

La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Nitra. Nové Zámky troviĝas 10 km.

Historio[redakti | redakti fonton]

La urbo estis loĝata dum la neolitiko kaj setlis ankaŭ keltoj. La unua mencio devenis el 1138 en formo villa Suran dum regado de reĝo Béla la 2-a. La bienoj apartenis al la reĝo dum la 13-a j.c., tiutempe ĉe la rivero akvomuelejoj funkciis. Familio Szegedi (segedi) konstruis fortikaĵon en la 14-a jarcento, kiun ribeluloj kontraŭ reĝo akiris, fine en 1401 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio). Inter 1663-1684 la turkoj havis la fortikaĵon. Francisko la 1-a en 1832 donacis al la komunumo rangojn reĝa urbo kun foirorajto. Sukerfabriko ekfunkciis en 1854 la unua en Hungario, sed en 2000 finiĝis la produktado. En 1910 loĝis tie 5225 homoj (3413 slovakoj, 1626 hungaroj, 176 germanoj). La urbo apartenis ĝis Traktato de Trianon al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de érsekújvár.

Ekde 1920 la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la regiono rehungariĝis. En 2001 loĝis en la urbo 10 491 homoj (10 206 slovakoj, 88 hungaroj, 67 ĉeĥoj).

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Famuloj[redakti | redakti fonton]

En la iama Nagysurány naskiĝis hungara János Tóth (kanoniko).