Hinduismo

El Vikipedio

Serio de artikoloj pri Hinda filozofio

Ortodoksaj skoloj Njája Vaišéšika Sánkhja Jogo Karma Mimamsa Vedanta Advaita Viŝiŝtadvaita Dvaita
Neortodoksaj skoloj Ĉarvaka Ĝajnismo Budhismo Hinajano Mahajano Vaĝrajano Theravado Granda personecoj Antikvo Kapila Patanĝali Gótama Kanada Ĝaimini Vjása Markandéja Pánini Mezepoko Adi Ŝankara Ramanuĝa Madhva Nimbarka Vallabha Madhusūdana Namadéva Tukaram Tulsidas Kabir Vasugupta Ĉaitanja Novepoko Mohandas Karamchand Gandhi S. Radhakriŝnan Svami Vivékananda Ramana Maharŝi Ŝrí Aurobindó Svami Sivananda Ánanda Ĉómarasvami

Hinduismo estas la ĉefa religio de Barato kaj Nepalo. La frua signifo de la vorto (uzita per Islamanoj) estis la religio de la popolo kiu loĝas post la rivero Sindhu aŭ la Induso. Paroli pri "Hinduismo" estas iom kiel paroli pri "Eŭropismo"--la populo de Barato, kiel Eŭropo, kompreneble havas multajn malsamajn kredojn.

Iuflanke, en Barato oni povas trovi kelkajn pligrandajn sektojn, ekz. Viŝnuismo aŭ Ŝivaismo, ktp. Sekvantoj de unu konsentas la sanktecon de la aliaj sektoj--kaj ofte, de aliaj religioj--do iliaj rilato ne estas kiel (ekz.) la rilato inter Judismo kaj Kristanismo.

Aliaflanke, oni ofte aŭskultas, ke la fundo de Hinduismo estas la Vedoj, la plejfruaj skribaĵoj de Barato. Nur la sektoj kiuj akceptas la Vedojn, estas "ortodoksaj." Ekzemploj de ne-ortodoksaj Barataj sektoj estus Budhismo aŭ Ĝajnismo.

Laŭ la popula religio de Barato, la epikoj Mahabharato kaj Ramajano ankaŭ estas sanktaj fontoj de Hinduismo, same tiel la Puranoj (rakontoj de dioj).

Laŭ multaj Hinduoj;

La sankta Vedoj estas dia verko, kiu manifestas la praan energion de la kreo kaj la eterneco.
Maja, "Iluzio", estas la universo de la materio, aŭ sansaro, kiu ĉiam ŝanĝas kaj kaŝas la eternan realecon.
Bramo estas la bazo de la ekzistado. Li estas nekreita, nenaskita, senŝanĝa, kaj senkoruptita.
Ĉiu persono havas interne diecon.
La universo, ekzistas tra senfinaj cikloj, nomitaj kalpoj. Unu kalpo daŭras 4.320.000.000 jarojn.
La pli interna animo de ĉiu individuo havas, aŭ estas, senmorta atmo (atman).
La individua animo pasis de enkarniĝo al enkarniĝo (la doktrino de reenkarniĝo.)
La sorto en ĉi tiu vivo estas la rezulto de pasintaj faroj. La estonta feliĉo dependas de la nunaj faroj. (la doktrino de karmo.)
Ĉiu vivo estas sankta. Iam ĉiu animo atingos liberigon (moksha) kaj pacon en la kono de Bramo.
Ĉiu religio povas konduki al la savo.
La kvar celoj de la vivo estas plezuro (kama), riĉeco (artha), devo (dharma), kaj spirita liberigo (moksha).

Hinduismo prezentas multajn diojn, sed laŭ kelkaj hinduaj teologiistoj ili estas nur diversaj aspektoj de ununura Dio. Vidu liston de Hinduaj diaĵoj. Inter ili gravegas Ganeŝo, Kali, Lakŝmio, kaj Sarasvato.

Hindua spiriteco patiĝas precipe laŭ du ĉefaj skoloj (kiuj originas el du malsamaj diaĵoj Viŝnuo kaj Ŝivao, antikve el malsamaj devenoj sed kiuj unuiĝis same kiel Bramo en la komuna "stoko" kaj sinkretismo tipika de tiu religio): Ŝivaismo kaj Viŝnuismo.