Konservismo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Edmund Burke, la brita politikisto kiun oni konsideras la filozofia patro de konservativismo en Britio

Konservismo (aŭ konservativismo) estas politika ideologio ekzistanta en pluregaj kulturoj, kiu celas subtenon de la tradicia ordo de socio kaj de ties kulturaj, politikaj kaj religiaj kutimoj. Kompreninde, la precizaj postuloj de konservismuloj varias laŭ la karakterizaĵoj de la unuopa kulturo; kelkaj konservismaj grupoj kaj politikaj partioj pledas por restarigo de pasintecaj kutimoj kaj kredoj, dum aliaj defendas la nun ekzistantan sistemon.

En politiko, konservismaj partioj estis kaj plu estas plej ofte dekstremaj. Kelkaj el iliaj ĉefaj trajtoj estas naciismo, patrujismo, kaj ekonomia protektismo (la mala doktrino de liberalismo).

La aro de nuntempe ekzistantaj konservismaj partioj konsistas interalie el la Liberaldemokrata Partio en Japanio, la Respublikana Partio en Usono, la Konservisma Partio en Britio, la Unuiĝo por Popola Movado en Francio, la Liberala Partio de Aŭstralio en Aŭstralio, Kuomintango en Tajvano, la Konservisma Partio en Kanado, kaj la Bharatiya Janata en Barato.

Historio[redakti | redakti fonton]

La nocion konservismo enkondukis en la politikan vortaron François-René de Chateaubriand, en 1819, kiu elpensis tiun vorton por difini tiujn, kiuj kontraŭis la idealojn de la franca revolucio de 1789 kaj poris restarigon de la Malnova Reĝimo. Tia politika sinteno jam ekzistis antaŭ la revolucio, sed konsiderinde fortiĝis post ĝi kaj okaze de la sekvaj napoleonaj militoj.

Klasado[redakti | redakti fonton]

Pro la malfacilo are priskribi ĉiajn konservismojn per la samaj trajtoj, oni plurfoje klopodis enkonduki subkategoriojn. Ekzemple, oni ofte apartigas la anglan konservismon disde la (kontinent)eŭropa. Plej detale, eblas distingi inter franca konservismo, itala konservismo, nordamerika konservismo, kaj tiel plu. Fine, oni kelkfoje kontraŭstarigas moderan kaj malmoderan (ekstreman) konservismon.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]