Vento

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

La vento estas movado de la aero tra la atmosfero. Tian movadon plejparte kaŭzas la malsama varmigo de la tero kaj la maro per la suno. La varmigo diferas dum tago kaj nokto, dum somero kaj vintro. Per tio estiĝas regionoj de alta kaj malalta aerpremo. La aero fluas de la alta al la malalta. Tiu fluo estas kurbigita per la Coriolis-forto rezultanta de la volvado de la Tero.

Granda vento, kiu estas malalta aeropremo centra, malpli ol 975 hPa, okazas per koncentrita varmeco sur maro.

Specialaj specoj de vento[redakti | redakti fonton]

Maurice Lewin, fondito de la Veterana Esperantista Klubo, listigis en Meteologia Terminaro, publikigita en la Jarlibro de Universala Esperanto-Asocio en 1961, la jenajn ventojn:

Bagujo - Bizo - Blizardo - Borao - Borasko - Burano - Burko - Burstero - Doktoro (Harmatano) - Etezio - Foeno - Gregalo - Haaro - Habubo - Harmatano - Helmo - Kamsino - Konao - Lesteo - Levanto - Leveĉo - Maestro - Mistralo - Nortero - Pampero - Poniento - Purgo - Rebato - Reŝabaro - Sejstano - Simuno - Siroko - Skvalo - Solano - Suestado - Ŝamalo - Ŝinuko - Termalo - Tifono - Tornado - Tramontano - Uragano - Vendavalo - Verano - Veranilo - Vili-Vili - Virazono - Virgalo - Tempesto - Zefiro

Specialaj ventoj ofte havas diversajn aŭ similajn nomojn (variantojn) laŭ regiono kaj dialekto.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

ventoenergio, ventoturbino

Boforta skalo de ventofortecoj[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Boforta skalo.

La skalo pri ventoj estis fiksita de F. Beaufort, brita mara oficisto, 1774 - 1857

0 = kalmo.

1 = zefireto.

2 = zefiro.

3 = brizeto.

4 = brizo.

5 = brizego.

6 = fortventeto.

7 = fortvento.

8 = fortventego.

9 = ŝtormo.

10 = ŝtormego.

11 = tempesto.

12 = uragano.

Proverbo[redakti | redakti fonton]

Ekzistas pluraj proverboj pri vento en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili[1]:

  • Citaĵo
    « Eĉ plej bonan ŝipon malbonigas la ventoj. »
  • Citaĵo
    « Hundo bojas la vojon, vento portas la bojon. »
  • Citaĵo
    « Ne maro dronigas ŝipon, sed la ventoj. »

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. [1]

Aliaj projektoj[redakti | redakti fonton]