James Cook

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Captainjamescookportrait.jpg

Kapitano James COOK [ĝejmz kuk] (27-a de oktobro, 172814-a de februaro, 1779) estis brita esploristo kaj navigisto. Li vojaĝis trifoje al la Pacifika Oceano kaj malkovris la ĉefajn marbordojn.

Li naskiĝis en Marton, vilaĝo apud la nuna urbo Middlesbrough. En 1746 li translokiĝis al Whitby, kie li komencis sian maristan karieron.

Dum la unua vojaĝo (1768-1771) en ŝipo Endeavour, li vizitis la insulon Tahition por studi la trairon de la planedo Venuso kaj poste li esploris la sudan Pacifikon por serĉi la ĝis tiam mitan kontinenton Terra Australis Incognita ("Lando suda nekonata").

Kelkaj sciencistoj partoprenis la vojaĝon inkl. de Kavaliro Joseph Banks.

Li estris la duan grupon de eŭropanoj, kiu atingis Nov-Zelandon post kiam Abel Tasman vizitis ĝin en 1642. Cook faris mapon de la tuta marbordo kaj malkovris la Cook-an Markolon (angle: Cook Strait) inter la du insuloj.

Poste li malkovris la orientan marbordon de Aŭstralio kaj vojaĝis tra Markolo Torres inter Aŭstralio kaj Nov-Gvineo. Denove lia ŝipo estis la dua eŭropa faranta tion.

Dum la dua vojaĝo (1772-1775) li dispelis la miton de Terra Australis. Li ĉirkaŭnavigis la terglobon laŭ tre alta suda latitudo, li estis la unua eniranta la Antarktan Cirklon kaj li malkovris Sudan Georgion kaj la sudajn Sandviĉajn Insulojn (nun Havajaj insuloj) (angle: Sandwich Islands).

Dum sia lasta vojaĝo (1776-1779) Cook esploris la okcidentan marbordon de Norda Ameriko por serĉi eblan nord-okcidentan pasejon. Li malkovris Havajon kaj esploris la marbordon de Kalifornio ĝis la Beringa Markolo.

Reveninte al Havajo, li estis mortigita dum batalo kun indiĝenoj.

Kuk-Insularo estas nomata laŭ li.

Libroj, Katalogoj[redakti | redakti fonton]

  • James Cook und die Entdeckung der Südsee, Katalogo pri ekspozicio James Cook kaj la malkovro de suda maro, (Pacifiko), 7-a oktobro 2010 ĝis 13-a februaro 2011, en germana, franca kaj angla lingvoj, 276 paĝoj kaj bildoj, historia muzeo Berno, Berno, Svislando; ISBN 978-3-7774-2121-6 (Eldonejo Hirmer)
  • Katalogo en franca lingvo Exposition temporaire James Cook et la découverte du Pacifique ("James Cook et la découverte du Pacifique" Voyages. Imprimerie nationale), 276 paĝoj
  • Katalogo en angla lingvo Special Exhibition James Cook and the Exploration of the Pacific; ISBN 978-0-500-51516-7 Eldonejo Thames & Hudson.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]