Liberio

	Republic of Liberia
	Liberio (signifas "libera lando"); Liberia Respubliko
Flago de Liberio. ; (Detaloj)	; (Detaloj)
Bazaj informoj
Ĉefurbo	Monrovio (426 mil). Ĝi estis fondita en 1822, kiam usonanoj komencis konstrui urbojn por liberigitaj sklavoj.
Oficiala(j) lingvo(j)	angla lingvo
Areo; % de akvo	111369 km²; ?
Loĝantaro	2733 mil (1995), inter ili kpeloj 21 %, bakvoj 13%.
Loĝantoj	nomo de loĝantoj
Landokodo	LR
Politiko
Politika sistemo	respubliko
Ŝtatestro	Prezidento Ellen Johnson-Sirleaf (ekde 8 novembro 2005).
Ekonomio
Valuto	Liberia dolaro

El Vikipedio

Saltu al: navigado, serĉo

Liberio (aŭ Liberia) estas lando en Okcidenta Afriko.

Kredantoj: kristanoj, muzulmanoj.
Eksporto: fera krudaĵo, kaŭĉuko, kafo, kakao, diamanto, oro.
Organizoj: UNO (1945)

Liberio estas la plej malnova respubliko moderntipa de Afriko, fondita de eks-sklavoj el Usono.

[redakti] Politiko

[redakti] Interna politiko

Ekde la komenco ĝin markis duraj konfliktoj inter la regantaj "uson-liberianoj" anglalingvaj (ĉ. 5 centonoj de l'enloĝantaro) kaj la regataj "afrik-liberianoj" diverslingvaj.

Je Aprilo 1980, armea serĝento Samuel Doe prenis potencon murde de tiama ŝtatestro William Tolbert. Multe da la popolo esperis ke sub Doe la potenco iomete pli bone disdividiĝus inter la malsamaj gentoj de la lando, sed Doe rapide montriĝis kiel kruela diktatoro.

Je Decembro 1989, Charles Taylor, filo de usondevena kaj afrik-liberia gepatroj, komencis sanga revolto kontraŭ Doe. Tiu milito daŭris pli malsimple ĝis 1997, kiam Charles Taylor elektiĝis kiel prezidento. Taylor estis la plej potenca militestro dum la milito, kaj ŝtelis multe da la naturajn rimedojn de la lando.

Tamen perforto daŭras ĝis 2003, kiam Taylor, kulpiĝita per UN-tribunalo de Siera-Leono kaj Usono, fuĝis al Niĝerio, de kie li baldaŭ provaĵiĝos per speciala juĝejo en Hago, Nederlando.

Sub la UN, Ellen Johnson-Sirleaf elektiĝis je novembro 2005, kaj kune kun la UN ŝia registaro laboras rekonstrui la landon.