Mezeŭropaj miksaj arbaroj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Situo de la ekoregiono.

La mezeŭropaj miksaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono el la eŭropa-siberia ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La ekoregiono kongruas kun samnoma ekoregiono difinita de la Eŭropa Vivmedia Agentejo. Biome ĝi apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj de la nordoriento de Mezeŭropo.

Situo[redakti | redakti fonton]

La ekoregiono okupas 731 200 kvadratajn kilometrojn kiuj etendiĝas en la mezeŭropaj malaltaĵoj, en la oriento de Germanujo, parto de Ĉeĥujo kaj Aŭstrujo, plejparto de Polujo, la sudo de Litovujo kaj de Belorusujo, la nordokcidento de Ukrainujo, la nordo de la Moldava Respubliko, partoj de la nordoriento kaj de la centro de Rumanujo, la rusa enklavo de Kaliningrado kaj la lima zono de tiu ĉi lando kun Ukrainujo kaj Belorusujo.

Flaŭro[redakti | redakti fonton]

Arbaro de Białowieża.
Arbaro de Białowieża.

La averaĝa arbara kovraĵo en la tuta ekoregiono estas nuntempe malpli ol 30 pocentojn, kaj plejparto de tiu ĉi estas aŭ sekundara arbaroforsto. Arbara pino estas nuntempe la plej komuna arbara arbo. Antaŭe ĝi estis limigita al malpli riĉaj kreskejoj, primare sablaj grundoj en areoj kun malalta precipitaĵo. Kaŭze de larĝskala plantado dum la 19-a kaj 20-a jarcento ĝi nuntempe estas vaste disvastigita tra la ekoregiono, eĉ en pli fekundaj kreskejoj. En la regiono ĝi okupas nuntempe ĉirkaŭ duonon de la totala arbara areo, kaj loke, kiel en okcidenta Polujo – ĝi povas konstitui ĝis 90 pocentojn de la arbareroj. La falfoliaj kaj miksaj arbaroj estis dekonmortigitaj, primare kaŭze de la fakto ke ili troviĝis en kreskejoj aptaj por agrikulturo. Tiu speciale koncernas la malaltaĵaj miksaj falfoliaj arbaroj de tigfrukta kverko, eŭropa karpeno kaj malgrandfolia tilio kiuj nuntempe kovras malpli ol 10 pocentojn de ilia origina arealo. Miksaj deciduaj arbaroj en la okcidenta parto de la ekoregiono ( Germanujo, Ĉeĥujo, okcidenta Polujo ) ampleksas krommiksaĵon de eŭropa fago, aŭ eĉ fagajn unuspeciajn arbarerojn. En la nordorienta parto ( Litovujo, Belorusujo, nordorienta Polujo ) ordinara piceo okazas kiel krommiksaĵo en miksaj deciduaj arbareroj sur riĉaj kreskejoj, ofte kiel elstara kanopeo. Tiu ĉi estas speciale okulfrapa en la arbaro de Białowieża, kie la praarbaraj piceoj sur fekundaj grundoj povas superi 50 metrojn; ili estas la plej altaj arboj en la nordeŭropaj malaltaĵoj. Akvo-saturitaj kreskejoj estas dominataj de nigra alno, kaj malpligrade de lanuga betulo kaj pluraj specioj de saliko. La antaŭaj poplaj kaj longtig-ulmaj ĉeriveraj arbaroj plejparte estas anstataŭitaj de salikoj, special de densaĵoj de Salix purpuraea.

Kvankam la miksa foliarbaro kaj la koniferaro estas superregantaj, ankaŭ troviĝas multaj borealaj kaj termofilaj plantoj.

Faŭno[redakti | redakti fonton]

La arbarrezervejo de Białowieża gastigas unu el la lastaj gregoj de la eŭropa bizono. Ankaŭ ĉeestas la eŭrazia linko, la blankvosta maraglo, la granda kriaglokaj la tetro.

Endemiismoj[redakti | redakti fonton]

Minacoj kaj konservado[redakti | redakti fonton]

La ekoregiono estas krize endanĝerigita. Granda parto de la ekoregiono estas transformita en agrikulturaj terenoj kaj en urbaj zonoj.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Palearktisaj mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
PA0401 Apeninaj deciduaj montarbaroj Flago-de-Italio.svg Italio
PA0402 Miksaj atlantikaj arbaroj Flago de Belgio malpli alta.svg Belgio, Flago-de-Danio.svg Danio, Flago-de-Francio.svg Francio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Nederlando.svg Nederlando
PA0403 Acoraj moderaj miksaj arbaroj Acoroj (Flago-de-Portugalio.svg Portugalio)
PA0404 Balkanaj miksaj arbaroj Flago-de-Bulgario.svg Bulgario, Flago-de-Grekio.svg Grekio, Flago-de-Makedonio.svg Makedonio, Flago-de-Rumanio.svg Rumanio, Flag of Serbia.svg Serbio (Flago-de-Kosovo.svg Kosovo), Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0405 Baltaj miksaj arbaroj Flago-de-Danio.svg Danio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Pollando.svg Pollando, Flago-de-Svedio.svg Svedio
PA0406 Kantabriaj miksaj arbaroj Flago-de-Portugalio.svg Portugalio, Flago-de-Hispanio.svg Hispanio
PA0407 Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj Flago-de-Azerbajĝano.svg Azerbajĝano, Flago-de-Irano.svg Irano
PA0408 Kaŭkazaj miksaj arbaroj Flago-de-Armenio.svg Armenio, Flago-de-Azerbajĝano.svg Azerbajĝano, Flago-de-Kartvelio.svg Kartvelio, Flago-de-Rusio.svg Rusio, Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0409 Keltaj foliarbaroj Flago-de-Irlando.svg Irlando, Flago-de-Britio.svg Britio
PA0410 Centr-anatolaj deciduaj arbaroj Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0412 Mezeŭropaj miksaj arbaroj Flago-de-Aŭstrio.svg Aŭstrio, Flago-de-Belarusio.svg Belarusio, Flago-de-Ĉeĥio.svg Ĉeĥio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Litovio.svg Litovio, Flago-de-Moldavio.svg Moldavio, Flago-de-Pollando.svg Pollando
PA0413 Centra-koreaj deciduaj arbaroj Flago-de-Norda-Koreio.svg Nord-Koreio, Flago-de-Sud-Koreio.svg Sud-Koreio
PA0416 Krimea submediteranea arbarmasivo Flago-de-Ukrainio.svg Ukrainio, Flago-de-Rusio.svg Rusio
PA0418 Dinaraj miksaj arbaroj Flago-de-Albanio.svg Albanio, Flago-de-Bosnio kaj Hercegovino.svg Bosnio kaj Hercegovino, Flago-de-Kroatio.svg Kroatio, Flago-de-Italio.svg Italio, Flago-de-Montenegro.svg Montenegro, Flag of Serbia.svg Serbio, Flago-de-Slovenio.svg Slovenio
PA0421 Anglaj malaltaĵaj fagaroj Flago-de-Britio.svg Britio
PA0422 Foliarbaroj apud Nigra Maro kaj de Kolĉido Flago-de-Bulgario.svg Bulgario, Flago-de-Kartvelio.svg Kartvelio, Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0432 Padobasenaj miksaj arbaroj Flago-de-Italio.svg Italio
PA0433 Pireneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj Flago-de-Andoro.svg Andoro, Flago-de-Francio.svg Francio, Flago-de-Hispanio.svg Hispanio
PA0436 Sarmataj miksaj arbaroj Flago-de-Belarusio.svg Belarusio, Flago-de-Estonio.svg Estonio, Flago-de-Norvegio.svg Norvegio, Flago-de-Latvio.svg Latvio, Flago-de-Rusio.svg Rusio, Flago-de-Finnlando.svg Finnlando, Flago-de-Svedio.svg Svedio
PA0439 Sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj Flago-de-Sud-Koreio.svg Sud-Koreio
PA0440 Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj Flago-de-Japanio.svg Japanio
PA0441 Tajhejaj montaraj deciduaj arbaroj Flago-de-Japanio.svg Japanio
PA0444 Okcident-siberiaj subborealaj arbaroj Flago-de-Rusio.svg Rusio
PA0445 Okcident-eŭropaj foliarbaroj Flago-de-Aŭstrio.svg Aŭstrio, Flago-de-Ĉeĥio.svg Ĉeĥio, Flago-de-Francio.svg Francio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Svisio.svg  Svislando
PA0446 Zagros-montara arbarstepo Flago-de-Irako.svg Irako, Flago-de-Irano.svg Irano, Flago-de-Turkio.svg Turkio

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]