Pireneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Situo de la ekoregiono
Tutmonda disvastiĝo de la mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj.

La pireneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj estas tersupraĵa ekoregiono transire de la mediterananea kaj eŭropa-siberia ekoprovincoj de la palearktisa ekozono, laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj. Ĝi situas en la tutmondaj 200-regiono "eŭropaj-mediteraneaj montaraj miksaj arbaroj" pro sia granda biodiverseco.

Priskribo[redakti | redakti fonton]

La "Ponto de Hispanujo", Altaj Pireneoj, Francujo.
Monta pino en Pireneoj.

La ekoregiono okupas 25 900 da kvadrataj kilometroj en Pireneoj, inter Francujo, Hispanujo kaj Andoro.

Flaŭro[redakti | redakti fonton]

La diverseco estas tre alta, kun 3 500 da specioj.

Pireneoj estas karakterizitaj de alte diversa altitudo-zoneco de arbartipoj, kiu estas pli okulfrapa en la suda hispana duono. La pli malataj altitudoj kaj kalkoŝtonaj/dolomitaj kanjonoj havas mediteranean vegetaĵarotipon, kie superregas miksaj ĉiamverdaj (precipe anzinoQuercus ilex) kaj deciduaj specioj (Quercus faginea, Q. pubescens, Tilia platiphyllos, Acer opalus). Korkokverko (Quercus suber) kaj pinio (Pinus pinea) konstituas gravajn arbarerojn sur la silikaj substratoj de la plej orientaj ekstremaĵoj, apud Mediteraneo.

Mezaj altitudoj estas karakterizitaj de decidua miksa arbaro (tigfolia kverko - Q. petraea; lanuga kverko - Q. pubescens; eŭropa fago - Fagus sylvatica precipe en la okcidento) kaj pinaroj de arbara pino (Pinus sylvestris) kaj nigra pino (P. nigra subsp. salzmannii var. salzmannii).

Relikvaj duonarbaroj de incensa junipero (Juniperus thurifera), specio vaste disvastiĝinta en centra Hispanujo kaj Nordafriko, troviĝas en kelkaj areoj de Nordaj Pireneoj. Alta-montaraj arbaroj precipe konsistas el miksaj fagaj kaj blanka-abiaj (Abies alba) arbareroj, kun monta pino (Pinus mugo subsp. uncinata) precipe trovebla en pli kontinentaj landinternaj regionoj. Strikte alta-montaraj herbejoj troviĝas super la arbolinio kaj gastigas multajn endemiajn kaj relikvajn speciojn.

Faŭno[redakti | redakti fonton]

Inter la endanĝerigataj specioj troviĝas la bruna urso (Ursus arctos) kaj la ŝafgrifo (Gypaetus barbatus).

Endemiismo[redakti | redakti fonton]

Estas priskribitaj ĉirkaŭ ducent da endemiaj plantoj.

Stato de konservado[redakti | redakti fonton]

Vundeble. Kvankam bone konservata, la ekoregiono estas minacata pro la senarbarigo kaj la starigo de baraĵlagoj kaj skistacioj.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]


Palearktisaj mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
PA0401 Apeninaj deciduaj montarbaroj Flago-de-Italio.svg Italio
PA0402 Miksaj atlantikaj arbaroj Flago de Belgio malpli alta.svg Belgio, Flago-de-Danio.svg Danio, Flago-de-Francio.svg Francio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Nederlando.svg Nederlando
PA0403 Acoraj moderaj miksaj arbaroj Acoroj (Flago-de-Portugalio.svg Portugalio)
PA0404 Balkanaj miksaj arbaroj Flago-de-Bulgario.svg Bulgario, Flago-de-Grekio.svg Grekio, Flago-de-Makedonio.svg Makedonio, Flago-de-Rumanio.svg Rumanio, Flag of Serbia.svg Serbio (Flago-de-Kosovo.svg Kosovo), Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0405 Baltaj miksaj arbaroj Flago-de-Danio.svg Danio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Pollando.svg Pollando, Flago-de-Svedio.svg Svedio
PA0406 Kantabriaj miksaj arbaroj Flago-de-Portugalio.svg Portugalio, Flago-de-Hispanio.svg Hispanio
PA0407 Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj Flago-de-Azerbajĝano.svg Azerbajĝano, Flago-de-Irano.svg Irano
PA0408 Kaŭkazaj miksaj arbaroj Flago-de-Armenio.svg Armenio, Flago-de-Azerbajĝano.svg Azerbajĝano, Flago-de-Kartvelio.svg Kartvelio, Flago-de-Rusio.svg Rusio, Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0409 Keltaj foliarbaroj Flago-de-Irlando.svg Irlando, Flago-de-Britio.svg Britio
PA0410 Centr-anatolaj deciduaj arbaroj Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0412 Mezeŭropaj miksaj arbaroj Flago-de-Aŭstrio.svg Aŭstrio, Flago-de-Belarusio.svg Belarusio, Flago-de-Ĉeĥio.svg Ĉeĥio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Litovio.svg Litovio, Flago-de-Moldavio.svg Moldavio, Flago-de-Pollando.svg Pollando
PA0413 Centra-koreaj deciduaj arbaroj Flago-de-Norda-Koreio.svg Nord-Koreio, Flago-de-Sud-Koreio.svg Sud-Koreio
PA0416 Krimea submediteranea arbarmasivo Flago-de-Ukrainio.svg Ukrainio, Flago-de-Rusio.svg Rusio
PA0418 Dinaraj miksaj arbaroj Flago-de-Albanio.svg Albanio, Flago-de-Bosnio kaj Hercegovino.svg Bosnio kaj Hercegovino, Flago-de-Kroatio.svg Kroatio, Flago-de-Italio.svg Italio, Flago-de-Montenegro.svg Montenegro, Flag of Serbia.svg Serbio, Flago-de-Slovenio.svg Slovenio
PA0421 Anglaj malaltaĵaj fagaroj Flago-de-Britio.svg Britio
PA0422 Foliarbaroj apud Nigra Maro kaj de Kolĉido Flago-de-Bulgario.svg Bulgario, Flago-de-Kartvelio.svg Kartvelio, Flago-de-Turkio.svg Turkio
PA0432 Padobasenaj miksaj arbaroj Flago-de-Italio.svg Italio
PA0433 Pireneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj Flago-de-Andoro.svg Andoro, Flago-de-Francio.svg Francio, Flago-de-Hispanio.svg Hispanio
PA0436 Sarmataj miksaj arbaroj Flago-de-Belarusio.svg Belarusio, Flago-de-Estonio.svg Estonio, Flago-de-Norvegio.svg Norvegio, Flago-de-Latvio.svg Latvio, Flago-de-Rusio.svg Rusio, Flago-de-Finlando.svg Finnlando, Flago-de-Svedio.svg Svedio
PA0439 Sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj Flago-de-Sud-Koreio.svg Sud-Koreio
PA0440 Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj Flago-de-Japanio.svg Japanio
PA0441 Tajhejaj montaraj deciduaj arbaroj Flago-de-Japanio.svg Japanio
PA0444 Okcident-siberiaj subborealaj arbaroj Flago-de-Rusio.svg Rusio
PA0445 Okcident-eŭropaj foliarbaroj Flago-de-Aŭstrio.svg Aŭstrio, Flago-de-Ĉeĥio.svg Ĉeĥio, Flago-de-Francio.svg Francio, Flago-de-Germanio.svg Germanio, Flago-de-Svisio.svg  Svislando
PA0446 Zagros-montara arbarstepo Flago-de-Irako.svg Irako, Flago-de-Irano.svg Irano, Flago-de-Turkio.svg Turkio

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]