Betty Williams

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Betty Williams
Nobel-premiito Alfred Nobel mirrored.png
Betty Williams W 134 Nr 105602v Bild 1 (5-1049846-1).jpg
Persona informo
Naskiĝo 22-an de majo 1943 (1943-05-22)
en Belfasto
Morto 17-an de marto 2020 (2020-03-17) (76-jara)
en Belfasto
Lingvoj angla
Ŝtataneco Unuiĝinta Reĝlando
Alma mater St Dominic's Grammar School for Girls
Familio
Edz(in)o Ralph Williams • James Perkins
Okupo
Okupo pacaktivisto
Wikidata-logo.svg
Information icon.svg
vdr

Betty WILLIAMS (Belfast, Nord-Irlando, Unuiĝinta Reĝlando, la 22-an de majo 1943, mortis la 17-an de marto 2020) estis brita aktivulino kaj kunfondintino, kune kun Mairead Maguire, de Virinoj por paco, organizo, kiu serĉis pacajn solvojn al la nordirlanda konflikto. En 1976 ŝi ricevis, kune kun Maguire, la Nobel-premion pri paco.[1]

Vivo[redakti | redakti fonton]

Williams naskiĝis en katolika familio de Belfasto en Nord-Irlando. Post diplomiĝo de mezlernejo, ŝi eklaboris kiel sekretariino. Ŝi geedziĝis en la aĝo de 18 kaj havis du infanojn.

Malofte por tiu periodo en Nord-Irlando, ŝia patro estis protestanta kaj ŝia patrino estis katolika; Familia fono, kiun Williams poste diris, donis al ŝi inspiron, religian toleremon kaj la vizion, kiu instigis ŝin labori por paco. En la fruaj 1970-aj jaroj ŝi aliĝis al kampanjo kontraŭ perforto gvidita de protestanta pastro. Williams diris, ke ĉi tiu sperto fine preparis ŝin produkti sian propran pacan movadon, kiu temigis krei pacajn grupojn formitajn de iamaj kontraŭuloj, praktiki konfidajn mezurojn kaj disvolvi popularan pacan procezon.

La 10an de aŭgusto 1976, dum la plej alta periodo de "problemoj" en Nord-Irlando, armita brita armea patrolo pafis al la aŭto de agento de irlanda respublika armeo sur movoplena strato en Belfasto. La ŝoforo vundiĝis pro la pafado, kaj la veturilo, en kiu li veturis, deturniĝis de la trotuaro, mortigante tri infanojn kaj mortige vundis ilian patrinon.

Post la okazaĵo Williams decidis ekagi, ŝi komencis subskribi al loĝantoj peticion petantan eviti perforton kaj protesti kontraŭ la situacio. Williams kuniĝis kun Mairead Corrigan, la onklino de la viktimoj de la okazaĵo, kaj ĵurnalisto nomata Ciaran McKeown kaj kune ili komencis organizi serion de neperfortaj manifestacioj kaj civilaj protestoj..

McKeown verkis proklamon detaligantan la principojn de la nova movado kaj donis al la organizo sian nomon: "La Komunumo de Paco-Homoj". La movado komencis akceli tra Irlando, kun multaj pacmarŝoj el diversaj urboj kaj multe da mono enspezita por la afero. En nur ses monatoj, la indico de perfortaj okazaĵoj falis ĉirkaŭ 70% [2]

En novembro 1976, ni organizis grandskalan marŝon en Londono, kune kun la vidvino de la brita ambasadoro murdita en Irlando, de la oratora angulo en Hyde Park ĝis Placo Trafalgar. La marŝon partoprenis ankaŭ usona popolkantisto Joan Baez. Krome ili helpis la aktivulojn de la diversaj organizoj, kiuj volis forlasi sian organizon, forlasi la landon, post kiam ili ricevis minacojn sur siaj vivoj.

En decembro 1977, Williams kaj Corrigan ricevis la Nobel-premion pri paco.

En la jaroj post ricevado de la premio, Williams disiĝis de ŝia unua edzo. Ŝi reedziĝis en 1982 kaj translokiĝis al Usono. Williams estis alvojaĝanta preleganto ĉe la Ŝtata Universitato Sam Houston en Teksaso, kiel prezidanto de la World Centers of Compassion for Children (Mondaj Centroj de Kompato por Infanoj) kaj prezidanto de la Instituto por Demokratio en Azio.

En 2006, ŝi aliĝis al kvin aliaj Nobel-premiitoj pri paco: Myrid Corrigan, Judy Williams, Ŝirin Ebadi, Wangari Maathai kaj Rigoberta Menchú Tum, por establi la "Nobel-premiitan Iniciaton" por komuna klopodo atingi justecon, pacon kaj rajtojn por virinoj ĉirkaŭ la mondo. Krome ĝi aktive reklamis la Konvencion por Kontrolo de Komerco de Armiloj, kiu estis subskribita en 2014.

Referencoj[redakti | redakti fonton]