Miguel de Cervantes

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Miguel de Cervantes
Miguel de Cervantes
Miguel de Cervantes
Naskiĝis Miguel de Cervantes Saavedra
la 29-an de septembro 1547(nun 1547-09-29)
en Alcala de Henares[1]
Mortis la 23-an de aprilo 1616 (68-jara)
en Madrido
Profesio Verkisto
nacieco Hispana
Aktivaj jaroj 15851616
Ĝenroj Romano
Notindaj verko(j) La Laboroj de Persiles kaj Segismunda (1613)
Don-Kiĥoto el Manĉo (1615)
Ekzemplaj romanoj (1617)
Subskribo Miguel de Cervantes signature.svg
v  d  r
Information icon.svg

Miguel de CERVANTES Saavedra [migel' de zerbantes saabedra] (naskiĝis la 29-an de septembro 1547 en Alcala de Henares (kvankam estas pruvoj, ke li povintus naskiĝi en Alcázar de San Juan), mortis la 23-an de aprilo 1616 en Madrido[2]) estis hispana verkisto kaj soldato.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Ekde la 18-a jarcento oni supozas, ke Miguel de Cervantes naskiĝis en Alcala de Henares[2], kie li estis, laŭ konservita dokumento, baptita. Ne certa estas la preciza naskiĝdato. sed lia persona nomo Miguel (= Mikaelo) supozigas, ke li naskiĝis je la nomfesto de Sankta Mikaelo, la 29-a de septembro, ĉar estis kutimo nomi infanojn laŭ la sanktulo de ilia naskiĝtago. La bapto okazis la 9-an de oktobro 1547.

La gepatroj de Cervantes estis Rodrigo de Cervantes (1509–1585) kaj Leonor de Cortinas, pri kiu oni ne scias detalojn. Cervantes havis ses gefratojn: Andrés, Andrea, Luisa, Rodrigo, Magdalena kaj Juan.

En 1566 li ekloĝis en Madrido kaj laboras kiel helpanto por Juan López de Hoyos, kiu en sia libro pri reĝino Isabel de Valois publikigas du poemojn de Cervantes, "nia kara kaj amata lernanto". Sed en 1569 li ŝajne devis fuĝi el la lando; eble ĉar oni akuzis lin pri duelo. Ekzistas reĝa arestigilo de reĝo Filipo, kiu ordonas aresti Miguel de Cervantes. Ne estas certe, ĉu temas pri la sama persono, sed la arestigilo povas klarigi, kial Cervantes forlasis Hispanion.

Ekde tiam Miguel de Cervantes vivis tre aventuran vivon. Fuĝante de la hispana justico, li en la jaro 1569 venis unue al Romo kaj poste en la hispanan mararmeon. En 1571 li kiel marsoldato partoprenis la marbatalon de Lepanto, dum kiu oni kripligis lian maldekstran manon. Post pliaj jaroj en la mararmeo, en 1575 alĝeraj korsaroj kaptis kaj forportis lin kaj lian fraton Rodrigo al alĝero. Pro rekomendleteroj, kiujn li portis, la korsaroj pensis lin gravulo kaj postulis 500 monerojn orajn por lia liberigo. Kvin jarojn poste, la 19-a de septembro de 1580, oni liberigis lin post la pago de la 500 moneroj oraj kaj post pluraj malsukcesaj forkuraj provoj de li. Kredeble kiel sklavo en Alĝero Cervantes komencis verki sian romanon La Galatea.

Reveninte al Hispanio, Cervantes komencis verki teatraĵojn, sed sen granda sukceso. Li laboris i.a. kiel impostokolektisto, sed estis kondamnita pro fraŭdo kaj devis pasigi plurajn jarojn en malliberejo. Ĉar laŭ akuzo li defraŭdis posedaĵojn de la katolika eklezio, li estis ekskomunikita. Ŝajne en la malliberejo li komencis sian plej faman verkon "El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha" ("La inĝenia kavaliro Don Kiĥoto el Manĉo"), kies unua parto aperis fine de la jaro 1604. La duan parton li publikigis dek jarojn poste, en januaro 1615.

Kvankam la romano pri Don Kiĥoto portis al Cervantes la deziritan sukceson, li perdis la gajnitan monon kaj mortis kiel malriĉulo en Madrido. Lia registrita mortodato estas la sama kiel tiu de William Shakespeare, la 23-a de aprilo 1616. Tial la 23-a de aprilo estis de Unesko deklarita Internacia Tago de la Libro, kvankam ĝi estis la tago de la entombigo, ne de la morto de Cervantes, kiu mortis jam la 22-an de aprilo[3]. Ĉiuokaze la du poetoj mortis ne en la sama tago, ĉar tiutempe Hispanio jam uzis la gregorian kalendaron, sed Britio ankoraŭ la julian kalendaron.

Cervantes estas konsiderata la plej grava aŭtoro en la hispana lingvo ("la lingvo de Cervantes"). La hispana registaro fondis la instituton Cervantes por diskonigi la lingvon kaj premio Cervantes por honori beletristojn.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

Noveloj kaj romanoj[redakti | redakti fonton]

Teatraĵoj[redakti | redakti fonton]

  • Comedia del cerco de Numancia
  • Ocho comedias y ocho entremeses nuevos nunca representados (1615)
  • Los tratos de Argel
  • El gallardo español
  • La gran sultana
  • Los baños de Argel

Tekstoj en Esperanto[redakti | redakti fonton]

Miguel de Cervantes (Retratos de Españoles Ilustres, 1791).
  • "Don Kiĥoto de la Manĉo en Barcelono : 5 ĉapitroj" / Trad. Frederic Pujulà i Vallès. – 2. eld. - Berlin ; Dresden: Esperanto-Verlag Ellersiek & Borel, 1924. – 55 p. – (Esperanta Biblioteko Internacia ; 5)
  • "Du junaj fraulinoj ; Korneliino : du noveloj el la bonekzemplaj" / Trad. de Julio Mangada Rosenörn. – Madrid: Torrent, 1927. – 70 p. – (Hispana Esperanto-biblioteko)
  • El curioso impertinente: "La malprudenta scivolulo : 33-a, 34-a kaj 35-a ĉapitroj de la verko `Don Kiĥoto´" / El la hispana originalo trad. Luis Hernández Lahuerta. – Valencia: Hernandez, 1955. – 55 p

Rete legeblaj verkoj en Esperanto[redakti | redakti fonton]

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Miguel de Cervantes (Modern Critical Views) / red. Harold Bloom., 2005
  • Cervantes' Don Quixote: a casebook / red. Roberto González Echevarría., 2005
  • The Cambridge companion to Cervantes / red. Anthony J Cascardi., 2002
  • Cervantes's Don Quixote (Modern Critical Interpretations) / red. Harold Bloom., 2001
  • Critical essays on Cervantes / red. Ruth S El Saffar., 1986
  • Cervantes; a collection of critical essays / red. Lowry Nelson., 1969
  • Cinco personajes fugaces en el camino de Don Quijote / Giannina Braschi; Cuadernos hispanoamericanos, ISSN 0011-250X, Nº 328, 1977, paĝoj 101–115.

Notoj kaj referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Tamen, ekzistas pruvoj, ke li povintus naskiĝi en Alcázar de San Juan
  2. 2,0 2,1 Jean Canavaggio. Cervantes en su vivir Biografio en la portalo de Miguel de Cervantes Saavedra de la virtuala biblioteko Miguel de Cervantes hispane. Alirita 2013-04-01.
  3. Jean Canavaggio. Cervantes en su vivir. Agonía y muerte Biografio en la portalo de Miguel de Cervantes Saavedra de la virtuala biblioteko Miguel de Cervantes hispane. Alirita 2013-04-01.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]