Vino

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Vino estas alkohola trinkaĵo, kiu ekestas per fermentado de fruktosuko. En strikta senco la fruktoj devas esti fruktoj de vitoj (vinberoj).

La kultivo de vino estas, opinias arĥeologoj, devena de Malgrand-Azio. Ĝi estas tre malnova, ĉar oni trovis potojn pli ol 8000-jaraĝajn, kiuj entenas kernetojn de kultivitaj vitoj. Jam en antikva Egipto vitkultivado kaj vinfarado estis enradikiĝintaj kaj gravaj ekonomiaj trajtoj. En mitologioj Oziriso (en Egipto), Dionizo (en Grekio), Bakĥo (al la romianoj), Gilgameŝ en Babilono personigas vinon, ties ebriigajn virtojn, aŭ ties alstrebadon. En la kristana religio vino simbolas sangon de Kristo kaj estas uzata en la Sakramento de Komunio.

En plejparto de la landoj vinoj estas apartigitaj laŭ sia vitvario, en Francio (krom Alzaco) ili estas apartigitaj laŭ sia cruterroir, t.e. determina regiono apartigita nature pro ties reliefo, grundo, sunigado, vinigmetodo; la plej elstaraj estas ankaŭ apartigitaj per sia rikoltjaro.

Vinfarado[redakti | redakti fonton]

La paŝoj de Vinfarado estas la jenaj:

Vinoj el aliaj fruktoj (fruktvinoj)[redakti | redakti fonton]

Krom el vinbero oni povas fari vinon ankaŭ el multaj aliaj fruktoj.:

Nomoj de vinoj laŭ landoj[redakti | redakti fonton]

Coonawarra, Barossa

ktp

  • HUNGARIO:
  • IRANO: (tradicia produktanto de antikveco, Ŝirazo-vino estis fama. Nuntempe malpermesita, sed neleĝa kaŝelfaro en domkeloj.
  • ITALIO:
  • NOV-ZELANDO:
    • Zeeland Marlborough, Hawkes Ba
  • PORTUGALIO
  • SUDAFRIKO:
    • Stellenbosch
    • Paarl
  • USONO:
    • Kalifornio
      • Napa Valley, Sonoma, Central Coast, Alexander Valley
    • Oregon
    • Washington
    • Long Island
  • UZBEKIO: (de antikveco fama pro siaj vinoproduktadoj kaj de tiam eksportisto)

Proverbo[redakti | redakti fonton]

Ekzistas pluraj proverboj pri vino en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili[1]:

  • Citaĵo
     Bona vino al la fino. 
  • Citaĵo
     Fiŝo sen vino estas veneno. 
  • Citaĵo
     Fluidaĵo sen difino, nek vinagro nek vino. 

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. [1]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

[* vito

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]