Saharo

El Vikipedio
(Alidirektita el Sahara)
Saltu al: navigado, serĉo


Saharo
arabe: الصحراء الكبرى Aṣ Ṣaḥrā´ al Kubrā, angle: The Great Desert
dezerto
Hoggar Desert (Algerie).jpg
Saharo hodiaŭ en Alĝerio
Landoj
Subregiono Okcidenta Saharo
Montaroj
Najbaras kun
Oazoj Ahaggar, Ubari
Dezert-regiono Ténéré
Ŝotoj Ŝot el Ĝerid, Ŝot Melrhir
Supermara alteco 1 000 m s. m.
Plej alta punkto
 - situo Emi Koussi
 - alteco 3 415,0 m s. m.
 - koordinatoj 19°47′36″N 18°33′6″E  /  <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por 19.79333 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">19.79333°N, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo < / 19.79333; Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo * (Saharo)
Plej malalta punkto
 - situo Profundejo Katara
 - alteco −132,9 m s. m.
 - koordinatoj 30°0′0″N 27°5′0″E  /  <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por 30 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">30°N, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo < / 30; Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo * (Saharo)
Longo 4 800 km, Oriento/Okcidento
Larĝo 1 800 km, Nordo/Sudo
Areo 9 400 000,0 km² (940 000 000 ha)
Biomo Dezerto
Geologia konsisto Sablo, Ŝtono
Plantaro Stepaj poacoj, Palmo
Animalaro
Loĝantoj Tuaregoj
Berberoj
Satelita foto de Saharo fare de NASA World Wind
Satelita foto de Saharo fare de NASA World Wind
Topografia mapo de Saharo
Topografia mapo de Saharo
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Sahara
Oazo en Saharo en Libio

Saharo estas la plej granda dezerto en la mondo. Ĝi ampleksas parton de norda Afriko ekde la Atlantika marbordo ĝis Ruĝa Maro tra 10 ŝtatoj (Egiptio, Libio, Alĝerio, Tunizio, Maroko, Maŭritanio, Niĝero, Ĉado, Malio kaj Sudano), plus la disputata teritorio de okcidenta Saharo. Kun surfaco de pli ol 9 milionoj km² ĝi okupas preskaŭ la saman areon kiel ĈinioUsono.

Enhavo

[redakti] Nomo

La nomo Saharo venas de la araba traduko Sahhra صحراء de la tuarega vorto tenere, kiu signifas dezertosablo. Alia teorio devenigas ĝin de al-sahhraes-ssah-ra, signifanta flav-ruĝa.

La Romianoj nomis la landon sudan de Kartago Terra deserta (forlasita lando), kaj dum la eŭropa mezepoko ĝi simple nomiĝis "granda dezerto". Nur ekde la 19-a jarcento oni plejofte uzas la nomon "Saharo".

La araba nomo estas Bahr bela ma (maro senakva).

[redakti] Situo

[redakti] Geografio

La okcidenta parto de Saharo estas areo kun disputita posedanto - posedon de la Okcidenta Saharo proklamas kaj Maroko, kaj gerila Fronto Polisario, kiu celas establi tie sendependan respublikon de la Saharanoj.

[redakti] Enloĝantaro

En Saharo vivas plejparte tuaregoj kaj berberoj. Ekde la 7-a jarcento ekokupis Saharon armee araboj kaj ili disvastigis ĉi tie islamon, kio tre signife influis kulturon de lokaj ŝtatoj kaj iliajn interrilatojn. Sed necesas diri, ke Saharo estas plej dense loĝata sur norda ĉemara zono, kie estas grandaj urboj kiel Tripolo, Bengazo, kie vivas ankaŭ eŭropanoj, kaj laŭlonge laŭ la tuta marbordo kondukas marborda aŭtostrado. Malpli grandaj urboj, kiel Sabrato, estas ankaŭ eĉ 400 km en enlando, en la profunda Saharo. La norda marbordo estas trateksita per romiaj memorigaĵoj.

[redakti] Vidu ankaŭ

Africa satellite orthographic.jpg Rilataj artikoloj troviĝas en
Portalo pri Afriko

[redakti] Eksteraj ligiloj

Ekstera ligilo  Ĉi tiu artikolo legita ĉe traduki.deYouTube
Ekstera ligilo  http://www.touregypt.net/ebph5.htm
Ekstera ligilo  Trans-Saharaj itineroj
Ekstera ligilo  Satelita bildo de la Saharo (Google)
Ekstera ligilo  Saharo (bildoj, figuroj, pentraĵoj, similaĵoj) de Alĝeria UN-Misio
Ekstera ligilo  http://www.sahara-esperanto.ueuo.com



Personaj iloj
Nomspacoj

Variantoj
Agoj
Navigado
Printi/eksporti
Iloj
Aliaj lingvoj