Meksik-urbo

Meksik-urbo
	Meksik-urbo; (Tenoĉtitlano)
	hispane: México, angle: Mexico City
	urbo
	Katedralo en Meksikurbo
Flago	Blazono
	Oficiala nomo: Ciudad de México
	Moto: La Ciudad de los Palacios - Urbo de Palacoj
Ŝtato	Meksiko
Distrikto	Federacia Distrikto
Historia regiono	Azteka imperio
Valo	Valo de Meksiko
Flughaveno	Aeroméxico
Kvartaloj	16
Memorindaĵoj	Kastelo de Ĉapultepeko, Baziliko de Gvadalupo
Konstruaĵoj	Torre Latinoamericana, El Palacio de Hierro, Nacia muzeo de Arto
Sekiĝanta lago	Lago Texcoco
Situo	Meksik-urbo
- alteco	2 310 m s. m.
- koordinatoj	19°26′00″N 99°08′00″W / <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por 19.433333 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">19.433333°N, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo <
Plej alta punkto
- alteco	3 930 m s. m.
Areo	1,485 km² (148,5 ha)
Loĝantaro	8 851 080 (2010)
Denseco	5 960 323,23 loĝ./km²
Nacia parko	Parko Cumbres del Ajusco
Fondo	1521
Horzono	MTZ (UTC-6)
- somera tempo	MSTZ (UTC-5)
Poŝtkodo	00 - 16
Telefona antaŭkodo	(+52) 55
ISO 3166	MX-DFE
HDI	0.915 Tre alta
	Loko de Monda heredaĵo de UNESCO
Nomo	Historia centro de Meksik-urbo
Tipo de heredaĵo	kultura heredaĵo
Jaro	1987 (#11)
Numero	412
Regiono	Latina Ameriko
Kriterioj	i, ii, iii, iv
Amuzparko	Ses flagoj de Meksiko
Vizitindaĵo	Popocatépetl
	Situo enkadre de Meksiko
	Kvartaloj de Meksik-urbo
	Situo enkadre de Nord-Ameriko
	Vikimedia Komunejo: Ciudad de México
	Retpaĝo: www.df.gob.mx

Vido al Meksik-urbo el okcidento

Meksik-urbo (hispane, Ciudad de México) aŭ Meksiko estas la ĉefurbo kaj la plej granda urbo de Meksiko kaj unu el la plej grandaj urboj de la tuta mondo. Antaŭ la alveno de la hispanoj, Meksikurbo estis la ĉefurbo de la aztekoj kaj nomiĝis Tenoĉtitlano. Ĝi troviĝas en la Federacia Distrikto, kiu koncepte similas al aliaj federaciaj distriktoj, ekzemple la Distrikto Kolumbio en Usono aŭ Kanbero en Aŭstralio.

Historio[redakti]

Tenoĉtitlano, la antikva urbo, estis urbo sur insuleto en mezo de lago. Tamen, la urbo kreskiĝis sur la lago, kaj la akvo sekiĝis. Tenoĉtitlano jam estis granda urbo, kiam venis la hispanoj, kaj nun Meksikurbo estas unu el la plej grandaj urboj en la mondo.

Antaŭ 1972, Meksik-urbo estis la ĉefurbo de la Federacia Distrikto, sed tiun jaron, administrativa reformo ŝanĝis ties statuson, fakte malaperigante ĝin. Ĝi estis dividita en kvar distriktojn (delegaciojn), kiuj aldoniĝis al la jam ekzistantaj 12 delegacioj de la Federacia Distrikto. Tiel, nun, la Federacia Distrikto konsistas el 16 delegacioj. Kaj Meksik-urbo, kiel politika kaj administrativa estaĵo, ne plu ekzistas. Do, en la praktiko, nun Meksikurbo kaj Federacia Distrikto estas la samaj.

Ĝis 1997, la urbestro estis nomumita de la prezidanto. Sed tiun jaron, leĝa reformo ebligis al la loĝantaro elekti sian urbestron. La unua elektita urbestro, nomata guberniestro, estis inĝeniero Cuauhtémoc Cárdenas, de la Partio de la Demokratia Revolucio (PRD). De tiam, ĉiuj guberniestroj estis membroj de la PRD (centro-maldekstra). La nuna guberniestro estas Marcelo Luis Ebrard Casaubon.

Meksikurbo havas la karakterizajn problemojn de la grandaj urboj: polucio, malsekureco, transporto, manko de akvo, k.t.p. sed ankaŭ la urbegajn karakterizajn malproblemojn: diverseco, pleneco, kulturo, konkuro, opcioj, k.t.p