Tehrano

Tehrano
	Tehrano
	perse: تهران
	ĉefurbo
	Dosiero:Tehranwnight34w.jpg Panoramo de Tehrano nokte
	Oficiala nomo: تهران
Ŝtato	Irano
Provinco	Tehrano
Historiaj regionoj	Osmanida imperio, Safavidoj
Montaro	Montaro Elborz
Konataj lokoj	Nacia muzeo de Irano, Parko Laleh
Riveroj	Ĝaĝrud, Karaĝ
Situo	Tehrano
- alteco	1 200 m s. m.
- koordinatoj	35°41′46″N 51°25′23″E / <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por 35.69611 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">35.69611°N, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo <
Areo	730,0 km² (73 000 ha)
- de aglomeraĵo	400 km² (40 000 ha)
Loĝantaro	13 413 348 (2006)
- de aglomeraĵo	8 429 807
Denseco	18 374,45 loĝ./km²
- de aglomeraĵo	21 075 loĝ./km²
Unua skribmencio	942
Horzono	IST (UTC+3,30)
- somera tempo	ISST (UTC+4,30)
Telefona antaŭkodo	021
	Situo enkadre de Irano
	Tehrano
	Situo enkadre de Azio
	Vikimedia Komunejo: Tehran
	Retpaĝo: www.tehran.ir

Tehrano (en arabaj literoj, per kiuj la persa skribiĝas: تهران , t.e.: tehrAn), estas ĉefurbo de Irano. Ĝi situas 1220 m super la marnivelo ĉe piedoj de la Elborz-Montaro, kies plej alta monto-pinto nomiĝas Damavando kaj altas 5610 metrojn. Tehrano havas multajn industriojn, ekzemple elektrajn ekipaĵojn, teksaĵojn, sukeron, cementon kaj aŭtomobilojn. Modernan metroon havas Tehrano ekde 2001 kaj modernan flughavenon. Ĝi havas ses universitatojn kun aktiva studenta movado, akademiojn kaj muzeojn. Tehrano estas grava centro de komerco pri tapiŝoj.

Geografio [redakti]

Tehrano troviĝas sub piedoj de Elborz-Montaro, kie renkontiĝas 2 aŭtovojoj kaj aliaj ĉefvojoj.

Historio [redakti]

En la 16-a jarcento Tehrano estas urbeto, sed Tahmasb-Ŝaho konstruis urbomuron en la jaro 1653 kaj fondis bazaron. Ekde 1786 Tehrano estas ĉefurbo de Irano.

Klimato [redakti]

Laŭ la klimata klasifiko de Köppen, Tehrano havas duon-sekan klimaton. La somero (kun temperaturoj 21-37 estas °C-oj) kutime varma kaj seka kun tre malgranda pluvo. La plej varma monato estas julio, la plej malvarma estas januaro. Tiam iomete frostas, malofte neĝas. Jare pluvas kaj neĝas (plejparte vintre) po 242 mm-oj.

Esperanto-Revuo presata en Tehrano [redakti]

Irana Esperantisto estas kultura sezon-revuo sendependa en Esperanto kaj la persa, kiu presiĝas en Tehrano kaj aboneblas mond-skale. Eble ĝi estas la nura Esperanto-periodaĵo en la mondo, kiun oni povas aĉeti ankaŭ de gazetar-vendejoj (kioskoj) land-skale.

Vidindaĵoj [redakti]

Golestan-Palaco (Kaĥe Golestan)
Azadi-Monumento, simbolo de Tehrano
Kronjuveloj
Irana arkeologia Muzeo (Muzeje Irane Bastan):
Etnologia Muzeo (Muzeje Mardom-ŝenasi):
Granda Bazaro de Tehrano (Bazare Bozorge Tehran)
Moskeo Imamo Ĥomejni (Masĝede Emam Ĥomejni)
Niavaran-Palaco (Kaĥe Niavaran), krom pahlaviidajn konstruaĵojn, disponas ankaŭ gaĝaridajn.
Sad-abad-Palaco (Kaĥe Sad-abad)