Tehrano

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Tehrano
perse: تهران
ĉefurbo
Oficiala nomo: تهران
Ŝtato Flago de Irano  Irano
Provinco Teherano
Historiaj regionoj Osmanida imperio, Safavidoj
Montaro Montaro Elborz
Konataj lokoj Nacia muzeo de Irano, Parko Laleh
Riveroj Ĝaĝrud, Karaĝ
Situo Tehrano
 - alteco 1 200 m s. m.
 - koordinatoj 35°41′46″N 51°25′23″E  /  35.69611°N, 51.42306°O / 35.69611; 51.42306 (Tehrano)
Areo 730,0 km² (73 000 ha)
 - de aglomeraĵo 400 km² (40 000 ha)
Loĝantaro 13 413 348 (2006)
 - de aglomeraĵo 8 429 807
Denseco 18 374,45 loĝ./km²
 - de aglomeraĵo 21 075 loĝ./km²
Unua skribmencio 942
Horzono IST (UTC+3,30)
 - somera tempo ISST (UTC+4,30)
Telefona antaŭkodo 021
Situo enkadre de Irano
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Irano
Tehrano
Tehrano
Situo enkadre de Azio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Azio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Tehran
Retpaĝo: www.tehran.ir

Tehrano (en arabaj literoj, per kiuj la persa skribiĝas: تهران , t.e.: tehrAn), estas ĉefurbo de Irano. Ĝi situas 1220 m super la marnivelo ĉe piedoj de la Elborz-Montaro, kies plej alta monto-pinto nomiĝas Damavando kaj altas 5610 metrojn. Tehrano havas multajn industriojn, ekzemple elektrajn ekipaĵojn, teksaĵojn, sukeron, cementon kaj aŭtomobilojn. Modernan metroon havas Tehrano ekde 2001 kaj modernan flughavenon. Ĝi havas ses universitatojn kun aktiva studenta movado, akademiojn kaj muzeojn. Tehrano estas grava centro de komerco pri tapiŝoj.

Geografio[redakti | redakti fonton]

Tehrano troviĝas sub piedoj de Elborz-Montaro, kie renkontiĝas 2 aŭtovojoj kaj aliaj ĉefvojoj.

Historio[redakti | redakti fonton]

En la 16-a jarcento Tehrano estas urbeto, sed Tahmasb-Ŝaho konstruis urbomuron en la jaro 1653 kaj fondis bazaron. Ekde 1786 Tehrano estas ĉefurbo de Irano.

Klimato[redakti | redakti fonton]

Laŭ la klimata klasifiko de Köppen, Tehrano havas duon-sekan klimaton. La somero (kun temperaturoj 21-37 estas °C-oj) kutime varma kaj seka kun tre malgranda pluvo. La plej varma monato estas julio, la plej malvarma estas januaro. Tiam iomete frostas, malofte neĝas. Jare pluvas kaj neĝas (plejparte vintre) po 242 mm-oj.

Esperanto-Revuo presata en Tehrano[redakti | redakti fonton]

Irana Esperantisto estas kultura sezon-revuo sendependa en Esperanto kaj la persa, kiu presiĝas en Tehrano kaj aboneblas mond-skale. Eble ĝi estas la nura Esperanto-periodaĵo en la mondo, kiun oni povas aĉeti ankaŭ de gazetar-vendejoj (kioskoj) land-skale.

Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

  • Golestan-Palaco (Kaĥe Golestan)
  • Azadi-Monumento, simbolo de Tehrano
  • Kronjuveloj
  • Irana arkeologia Muzeo (Muzeje Irane Bastan):
  • Etnologia Muzeo (Muzeje Mardom-ŝenasi):
  • Granda Bazaro de Tehrano (Bazare Bozorge Tehran)
  • Moskeo Imamo Ĥomejni (Masĝede Emam Ĥomejni)
  • Niavaran-Palaco (Kaĥe Niavaran), krom pahlaviidajn konstruaĵojn, disponas ankaŭ gaĝaridajn.
  • Sad-abad-Palaco (Kaĥe Sad-abad)

Ĝemelurboj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj Ligiloj[redakti | redakti fonton]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Panoramaj vidoj[redakti | redakti fonton]

Panorama vido de Tehrano
Magnify-clip.png
Panorama vido de Tehrano
Panorama vido de Tehrano nokte
Magnify-clip.png
Panorama vido de Tehrano nokte