Tajlando

El Vikipedio

Prathet Thai

Areo	513.115 km2
Loĝantaro	64.185.502 (Julio 2005)
Loĝantara denseco	126,4/km²
Ĉefurbo	Bankoko
Oficiala lingvo	taja
Reĝo:	Rama IX.
Ŝtatestro:	Pumipon Aduliadet
Valuto	Baht (฿)
Tempozono	UTC +7
Nacia himno	Phleng Chat
Interretkodo	.th
Telefonkodo	66

Tajlando estas lando situanta en Sud-Orienta Azio. Ĝis 1939, kaj dum la jaroj 1945-1949, la lando nomiĝis Siamo; tiu nomo estas etne neŭtrala, dum "Tajlando" emfazas la dominantan rolon de la tajoj super aliaj popolgrupoj en la lando.

En septembro 2006 okazis ŝtatrenverso kontraŭ la ĉefministro Taksin Ĉinaŭat.

Enhavo 1 Geografio 1.1 Kvin regionoj 1.1.1 Norda Tajlando 1.1.2 Nordorienta Tajlando 1.1.3 Centra Tajlando 1.1.4 Orienta marbordo 1.1.5 Suda Tajlando 2 Etnoj 3 Religio

[redaktu] Geografio

[redaktu] Kvin regionoj

Tajlando estas tradicie dividata en kvin regionojn. Tio ja ne estas administra divido, sed ĉiuj ĉi regionoj estas evidente diferencaj de klimato, naturkondiĉoj, historio kaj tradicioj. Tio estas:

• Norda Tajlando
• Nordorienta Tajlando
• Centra Tajlando
• Orienta marbordo
• Suda Tajlando

[redaktu] Norda Tajlando

Tiu ĉi regiono konsistas el serio de montaroj kun mezproksima alteco 1200 metroj super maro, en kiujn entraĉiĝas per krutaj valoj riveroj Ping, Wang, Yom kaj Nan. Grandarea parto de tiuj ĉi montaroj estas ankoraŭ kovrita per tropika monzuna praarbaro. La plej valora ligno - teako estis pli antaŭe minita en granda amplekso (la registaro poste proklamis tutan malpermeson de la minado). Monto Doi Inthanon, kun alteco 2595 m estas la plej alta punkto en la lando, troviĝas en la plej nordokcidenta regiono. La unuaj tri tajlandaj reĝlandoj en Hindoĉinio havis siajn sidejojn en la norda Tajlando - Sukhothai, Chiang Mai kaj Chiang Saen. La dua plej granda urbo de la hodiaŭa Tajlando, Chiang Mai, estas centrejo de la norda regiono. La plej norda parto de Tajlando apartenas en regionon kromnomata Ora triangulo - antaŭe unu el ĉefaj regionoj de produktado de opio en la mondo. Tiun ĉi negloran etapon de la historio ĉi tie jam hodiaŭ rememorigas nur eta Muzeo de opio.

[redaktu] Nordorienta Tajlando

La regiono estas reita el granda parto plataĵo nomata Khorat kun mezproksima supermara alteco 200 m. Ĉi tieaj grundoj estas malriĉaj kaj sablaj kaj pluvoj estas tre maloftaj escepte de periodo de pluvoj ekde junio ĝis oktobro, kiam granda parto estas inundita. La regiono estas malmulte konvena al intensa agrikultura produktado kaj ĝi estas kovrita de savana kreskaĵaro kaj arbustaĵoj. La nordoriento estas plej malmulte evoluanta regiono de la lando kaj plej malmulte vizitata de turistoj, malgraŭ tio ke ĝi proponas grandan kvanton de historiaj memorigaĵoj.

[redaktu] Centra Tajlando

La centra regiono estas konsiderata kiel koro de la lando. En la fakto temas pri valaj ebenaĵoj kreitaj de rivero Chao Phaya. Tiu ĉi regiono estas la plej fekunda parto de la lando kaj dank' al ampleksa reto de kanaloj kaj akvumigaj sistemoj ĝi estas ĉefa regiono de kulturado de rizo. Ĝi estas ankaŭ plej dense enloĝigita regiono de la lando, kun Bankoko en sia mezo.

[redaktu] Orienta marbordo

Tiu ĉi parto de la lando, geografie suda rando de la nordorienta Tajlando laŭlonge laŭ Tajlanda golfo, tradicie ne estis konsiderata kiel apartigita regiono. La hodiaŭ membrigo estas fondita prefere en administraj kaj sociaj faktoroj ol en geografiaj motivoj. La regiono estas konsiderata post la centra parto kiel la dua plej riĉa regiono de la lando. La orienta marbordo havas evoluintan industrian kaj turisman infrastrukturon. Krom tio ĝi famas pro kulturado de duriano kaj mango kaj ankaŭ pro trovejoj de multekostaj ŝtonoj (rubenoj kaj safiroj).

[redaktu] Suda Tajlando

Ĝi prenas la nordan duonon de Malaja duoninsulo. La regiono estas montoriĉa. La provinco estas ofte ravega kaj tio fariĝis supozo por grandega evoluego de turismo. Senlimaj strandoj kaj centoj da virgulinaj insuloj pravigas asertojn de sloganoj, ke temas pri lasta edeno en la terglobo. Tradiciaj naturfontoj estas stano kaj gumo.

[redaktu] Etnoj

75% tajoj, 14% ĉinoj, laŭoj, malajoj, kmeroj, karenoj, mjaŭoj, monoj.

[redaktu] Religio

Budhismo 95%, islamo 4%, kristanismo 0.6% kaj ĉirkaŭ 65.000 hinduoj.

• Landkodo: TH.
• E-nomo: Tajlanda Reĝlando.
• Nacia nomo: Racha Anachak Thai.
• Politika sistemo: konstitucia monarĥio.
• Parollingvoj: laŭa, ĉina, malaja, kmera, karena, mjaŭa, mona.
• Kredantoj: budhistoj.
• GNP: totala - 166 mlrd $; pokapa - 2.740 $.
• Eksporto: rizo, industriaj varoj.
• Organizoj: UNO (1946)

Aspekto en norda Tajlando	Monaĥo en Tajlando	Taksioj en Bankoko
Sanĝiĝo de loĝantaro de Tajlando je jaroj, miloj