Sodamido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Sodamido
Natriumamid.png
Kemia strukturo de la
Sodamido
Sodamide-3D-balls-ionic.png
Kristala strukturo de
sodamido
Kemia formulo
NaNH2
CAS-numero-kodo 7782-92-5
ChemSpider kodo
PubChem-kodo 24533
Fizikaj proprecoj
Aspekto Senkoloraj kristaloj
Molmaso 39,01 g mol−1
Smiles N[Na]
Denseco 1.39 g/cm3
Fandopunkto 210 °C (410 °F; 483 K)
Bolpunkto 400 °C (752 °F; 673 K)
Solvebleco Akvo:reakcias kun akvo
Solvebleco
  • Amoniako:0.004 g/100 mL
  • Reakcias kun etanolo
Acideco (pKa) 38
Merck Index
  • 14,8576
  • 15,8714
Ekflama temperaturo 4.44 °C (39.99 °F; 277.59 K)°C
Memsparka temperaturo 450 °C (842 °F; 723 K)
Sekurecaj Indikoj
Risko R14 R19 R29 R34 R50
Sekureco S6 S7/8 S26 S36/37/39 S45 S61
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero
GHS etikedigo de kemiaĵoj[1]
GHS Damaĝo-piktogramo
02 – Treege brulema 05 – Koroda substanco
09 – Noca por vivmedio
GHS Signalvorto Damaĝa
GHS Deklaroj pri damaĝoj H261, H314, H400
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj P231, P232, P273, P280, P305+351+338, P310, P422
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo
(25 °C kaj 100 kPa)

SodamidoNaNH2 estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj amoniako, senkolora solido danĝere reakcia en akvo kaj alkoholo, sed la komercaj specimenoj ordinare estas grizaj pro la ĉeesto de etaj kvantoj da metala fero dum la manufaktura procezo. Sodamido kondukas elektron en la fandita stato, kaj ĝia kondukokapablo estas simila al tiu de la natria hidroksido en la sama stato.

Amido de natrio estas vaste uzata kiel forta bazo en organikaj sintezoj. Ĝi uzatas por sekigado de la amoniako en likva aŭ gasa stato. Unu el la ĉefaj avantaĝoj de sodamido estas ke ĝi malofte funkcias kiel nukleofilo.[2]

Sintezoj[redakti | redakti fonton]

Sintezo 1[redakti | redakti fonton]

2 natrio + 2 amoniako 2 sodamido + hidrogeno

Sintezo 2[redakti | redakti fonton]

natria hidreto + amoniako 2 sodamido + hidrogeno

Sintezo 3[redakti | redakti fonton]

natria oksido + amoniako sodamido + natria hidroksido

Sintezo 4[redakti | redakti fonton]

natria oksido + amoniako sodamido + natria hidroksido

Reakcioj[redakti | redakti fonton]

Reakcio 1[redakti | redakti fonton]

4 sodamido + 7 oksigeno 2 natria oksido + 4 nitrogena duoksido + 4 akvo

Reakcio 2[redakti | redakti fonton]

sodamido + akvo amoniako + natria hidroksido

Reakcio 3[redakti | redakti fonton]

sodamido + etanolo natria etoksido + amoniako

Reakcio 4[redakti | redakti fonton]

sodamido + etanolo natria etoksido + amoniako

Reakcio 5[redakti | redakti fonton]

acetileno duacetileno

Reakcio 6[redakti | redakti fonton]

  • En laboratorio, fenilacetileno prepariĝas per traktado de dubroma stireno (aŭ dubroma vinilbenzeno) kaj sodamido diluita en amoniako. En la reakcio formiĝas natria bromido kaj amoniako.[5]

dubromo-stireno fenilacetileno

Reakcio 7[redakti | redakti fonton]

  • Kiam alkinoj hejtatas kun sodamido ene de inerta solvanto (ekzemple, parafino), la triobla ligilo moviĝas en la finon de la kateno:[5]

2-Butino 1-Butino

Reakcio 8[redakti | redakti fonton]

2 acetono + sodamido + jodometano etila metila ketono + natria jodido

Reakcio 9[redakti | redakti fonton]

2 acetono + sodamido acetila acetono + natria etoksido

Reakcio 10[redakti | redakti fonton]

  • Preparado de organometalaj kombinaĵoj, tia kia "trifenil-metil-natrio" ekde agado de sodamido sur "trifenil-metano" en likva solvaĵo de amoniako:[5]

trifenilmetano natria trifenilmetano

Literaturo[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Sigma Aldrich
  2. Nukleofilo estas kemia substanco kiu donas unu eletronoparon al alia elektrofila substanco por formi kemian ligilon rilate al la reakcio.
  3. Preparation of sodamide
  4. 4,0 4,1 Hazardous Laboratory Chemicals Disposal Guide, Third Edition, Margaret-Ann Armour
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Reactions and Reagents