Horní Čermná

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Koordinatoj: 49°58′24″N 16°36′20″E  /  49.97333°N, 16.60556°O / 49.97333; 16.60556 (Horní Čermná)
Horní Čermná
germane: Ober Böhmisch Rothwasser
municipo
Horní-Čermná-ulička2011b.jpg
Unu el stratetoj en Horní Čermná
Flag of Horni Cermna CZ.svg
Flago
Horní Čermná.svg
Blazono
Oficiala nomo: Horní Čermná
Ŝtato Ĉeĥio Ĉeĥio
Regiono Regiono Pardubice
Distrikto Distrikto Ústí nad Orlicí
Administra municipo Lanškroun
Historiaj regionoj Bohemio, Sudeta ĵupo
Rivero Čermná
Situo Horní Čermná
 - alteco 421 m s. m.
 - koordinatoj 49°58′24″N 16°36′20″E  /  49.97333°N, 16.60556°O / 49.97333; 16.60556 (Horní Čermná)
Areo 17,66 km² (1 766 ha)
Loĝantaro 1 012 (01.01.2012)
Denseco 57,3 loĝ./km²
Unua skribmencio 1304
Horzono MET (UTC+1)
 - somera tempo MET (UTC+2)
Poŝtkodo 561 56
NUTS 3 CZ053
NUTS 4 CZ0534
NUTS 5 CZ0534 580279
Katastraj teritorioj 2
Partoj de vilaĝo 2
Bazaj sidejunuoj 3
Situo enkadre de Ĉeĥio
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Ĉeĥio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Horní Čermná
Retpaĝo: www.hornicermna.cz
Portal.svg Portalo pri Ĉeĥio

Municipo Horní Čermná situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en valo de rivereto Čermná, apud ŝoseo n-ro 311 inter Lanškroun kaj Jablonné nad Orlicí, 8 km de Lanškroun kaj 8 km de Jablonné nad Orlicí.

Al la komunumo apartenas domaroj:

  • Horní Čermná
  • Nepomuky
  • Kalhoty
  • Stěžník
  • Zlomy
  • Sebranice
  • Mariánská Hora

Historio[redakti | redakti fonton]

Nomo de la vilaĝo estas derivita el nomo de rivereto, kiu enhavas feron el ĉirkaŭantaj grundoj. La unua historia mencio pri Čermná (latine Ruffa aqua, germane Rotenwasser) estas el la jaro 1304, kiam reĝo Venceslao la 2-a donacis ĝin al nova monaĥejo en Zbraslav. Kiam estis fondita episkopejo en Litomyšl, ŝanĝis kun ĝi la monaĥejo Zbraslav regionojn Lanškroun kaj Lanšperk kontraŭ bienegoj pli proksimaj al Prago. Dum husanaj militoj episkopejo Litomyšl estis neniigita kaj ĝia havaĵo transiĝis al laika nobelaro. De la dua duono de 15-a jarcento ĝis fino de patrimonia reĝimo Čermná fariĝis parto de sinjorejo Lanškroun. Post batalo sur Blanka monto la sinjorejon akiris Karel el Lichtenštejn kaj komencis en ĝi rekatoligadon. Dum la dua mondmilito estis Horní Čermná aneksita en t.n. Sudetan ĵupon, kie kun apudaj vilaĝoj Nepomuky, Výprachtice kaj Heřmanice kreis ian ĉeĥan lingvan insuleton.

En Horní Čermná estis multaj kredantoj de Unuiĝo de Bohemiaj Fratoj, kiuj estis post la jaro 1622 kruele persekutataj. Multaj elmigris eksterlanden, plejparte en Rixdorf, nuntempe parto de Berlino. Post la jaro 1781, kiam imperiestro Jozefo la 2-a proklamis patenton pri religia toleremo, aliĝis el Horní Čermná kaj ĉirkaŭaĵo al t.n. "helvetia kredo" 395 homoj. Diservoj okazadis plej frue en familioj, sed jam en la jaro 1788 estis konstruita ligna tolera preĝejo kaj en la jaro 1808 estis ĉi tie establita evangeliana lernejo.

En la jaro 1935 pro longaj kvereloj pri konstruado kaj religioj estis Čermná dividita je malsupra Dolní Čermná, plejparte katolika, kaj supra Horní Čermná, evangeliana.

De la jaro 1960 estas parto de la komunumo vilaĝo Nepomuky, kiu estis fondita antaŭ la jaro 1787 per divido de ĝistiama mastruma korto. Ĝia nomo estas derivita de preferata baroka sanktulo Johano Nepomuka. Laŭ legendo temis pri malico de tiamaj sinjorejaj oficistoj, ĉar plejparto de loĝantoj estis evangelianoj.

En pasinteco Horní Čermná estis parto de pereinta kampurbo Čermná.

Memorindaĵoj[redakti | redakti fonton]

Monumento en Horní Čermná

Evangeliana preĝejo[redakti | redakti fonton]

Lignan toleran preĝejon, kiu estis 17 m longa, 10,7 m larĝa kaj 11,8 m alta, en la jaro 1838 anstataŭis masonita evangeliana preĝejo sen turo, ĉar nekatolikaj preĝejoj ne rajtis havi turon. La presbiterejo estas volbita kruce kun konĥoj, en la navo estas tri kampoj de plataĵaj volboj. La fronta turo estis konstruita nur el la jaro 1884 kaj en 1885 ekipita per tri sonoriloj 952, 482 kaj 282 kg pezaj. En la jaro 1916 estis du el ili konfiskitaj, en la jaro 1924 anstataŭigitaj, en la jaro 1942 estis du el ili ree konfiskitaj kaj nur en la jaro 2001denove anstataŭigitaj. Nuntempaj sonoriloj pezas 490, 325 kaj 220 kg.

Pilgrimejo[redakti | redakti fonton]

Sudokcidente de la vilaĝo leviĝas Mariánská hora (Mariakulta monto) kun pilgrima kirko de Naskiĝo de Maria Virgulino konstruita en la jaro 1868 kun Kalvaria vojo kaj tilia aleo el la jaro 1886. La kirko estis konstruita el popolkolektoj okazintaj surbaze de miraklo, kiam veturigisto savis sin de sub renversiĝinta veturilo. La kirko estas senstila ununava kun apsida fermo kaj kun loretana kapelo enkonstruita en centron de la navo. Ekipaĵo estas pseŭdogotika. De la pilgrimejo estas bela panoramo en ĉiujn direktojn.

Statuoj[redakti | redakti fonton]

  • Apud la vojo al Mariánská hora troviĝas Ŝtona kruco kun dolorplena Sankta Maria el la jaro 1813.
  • En la vilaĝo situas monumento al falintoj en la unua mondmilito kun plastikaĵo de leono.

Popola arĥitekturo[redakti | redakti fonton]

En Horní Čermná koserviĝis kelkaj objektoj de popola arĥitekturo, kiel la gastejo, n-roj 104, 116, 24, 140, 84, 74 a 75, 138, 173 kaj pliaj.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – Umělecké památky Čech. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]